Year 2018, Volume 22 , Issue 1, Pages 395 - 434 2018-06-15

Coping with Loneliness: Loneliness, Religious Coping, Religiosity, Life Satisfaction and Social Media Usage
Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı

Yahya TURAN [1]

Loneliness that has spread rapidly today and has adversely affected the quality of life and happiness of people, has become one of the most important social problems especially in America and Europe. This fact led to the establishment of a ministry responsible for loneliness in England, and this research comprises loneliness as one of the main research topics, to comprehend the level of loneliness among university students who are representatives of a young generation in Turkey. This study was conducted on a 416 students sample from different faculties of the University of Ordu. In the questionnaire form; UCLA loneliness scale, religious coping and life satisfaction scales were used. In addition, questions were asked to determine the participants' perceptions of individual religiousness and social media use. As a result of analyzes made with SPSS statistical program;  there is a negative relationship between religiousness and loneliness, negative religious achievement, level of visibility in social media, and the number of social media in use; a positive relationship was found between religiousness and positive religious achievement. It has also been understood that the subjective perception of religiousness does not lead to a difference in gender but leads to a difference in life satisfaction. While a negative relationship between loneliness and positive religious coping, life satisfaction and messaging is detected, a positive satisfaction between life satisfaction and positive religious achievement, the negative relationship between negative religious coping and the presence of interaction was detected. This study is important in that many variables deal with each other and their interactions.

Summary: In this study, basically the relations and interactions between loneliness and subjective perception of religiosity, religious coping, life satisfaction, the tendency of internet and social media use are discussed. To our best knowledge, there is no study that has examined the relationship between loneliness and religiosity, religious coping, using the internet and social media. Therefore, this study aims at bridging the research gap through investigating loneliness levels of students and the other factors as stated above at a state university in Turkey from their perspectives. This study used a survey model. The data was collected by means of questionare. Four hundred-sixteen students (e.g. 238 females and 178 males) studying at theology, agriculture, medicine, education, and art faculties in a state university participated in the study.

In the first part of the questionnaire developed in accordance with the research model, there is the question "How do you evaluate yourself in terms of religious commitment?" to determine participants' subjective perception of religiosity beside demographic variables. A scale of 1-7 was presented to the participant to make his own evaluation. Scores near 7 indicate the subjective perception of religiosity is high; scores near 1 indicates that the subjective perception of religiosity is low.

In the second part; to determine the loneliness levels of the participants, the "UCLA Loneliness Scale" (University of California Los Angeles, Loneliness Scale), which was developed by Russell Peplau and Ferguson in 1978 and then in 1980 whose psychometric properties were re-examined by Russell, Peplau and Cutrona was used (α=.881). Along with that, in order to determine the activities that the participants have tendency to in difficult and distressful situations and the frequency of the tendency to these activities by these participants, "Religious Coping Scale", developed by Ali Ayten by utilizing the Religious Coping Scale developed by Pargament, Koenig and Perez, was used (α =.883). Also, "Life Satisfaction Scale" consisting of five words, developed by Diener, Emmons, Larsen and Griffin (1985), whose translation into Turkish, validity and reliability studies were done by Ali Ayten, was used to enable participants to determine their level of satisfaction with their life (α =.818). Lastly, the survey form was used to gather information questioning the length of time the users are engaged with social media and the activities they do on social media.

Several inferential statistical analyzes (t-test, ANOVA, correlation and Regression) were conducted to examine the interaction and relations between groups. Although there is no significant difference in terms of statistics (p>, 05) when the results are taken into account, it has been found that the perception of subjective religiousness of men (M= 4,42, SD= 1,57) is higher than that of women (M= 4,31, SD=1.17).

The correlation analysis between subjective perceptions of religiosity and loneliness has revealed a negative relationship between these two variables (p <, 001, r = -, 20). In the analysis of correlation between religiosity and positive, negative and general religious coping tendencies, it has been found that there is a relationship between religiosity perception and religious attitudes. Positive relationship has been found between religiosity perception and positive religious coping (p =, 000, r =, 52), negative finding between religiosity perception and negative religious coping (p =, 001, r = -17); positive finding between religiosity perception and general religious tendency (p=,000, r=,46). Visibility level in social media with religiosity perception has been detected (p=,007, r= -14). Also, negative correlation has been found at the significance level between the perception of religiosity and the number of social media (p=,015, r= -,12). The analysis of ANOVA was used to examine whether the subjective perception of religiosity leads to a difference in life satisfaction. Those who see themselves as religious at level 6 have differed significantly from those who see themselves as religious at level 2 and level 3in terms of being satisfied with their lives (P <.05).

Analysis of correlation between positive religious coping and loneliness, a statistically significant negative correlation has been found between the two variables (p=,000, r= -,20). In the analysis of correlation made between positive and negative religious coping tendencies and life satisfaction, a positive relationship has been found between life satisfaction and positive religious coping (p<,01, r= ,18); negative satisfaction has been found between life satisfaction and negative religious coping (p<,01, r= -,26).

In the analysis of correlation between loneliness and life satisfaction,  a significant relationship has been found between them in the negative direction (p=,000, r= -,44). In regression analysis made by the enter method as to how relationship and interaction are between the message received as a dependent variable and the loneliness received as an argument, it has been determined that there are relationship and interaction between two variables (p=,005, ΔR2=,02, β= -,14).

In the direction of these findings, in order to reduce loneliness, which is a negative feeling, and to increase the life satisfaction, which is in the opposite pole of depressive tendencies, it can be said that supporting religious feelings and thoughts, making religious education more efficient and productive is important for a strong and healthy society. In addition, religiosity has important effects on the use of social media that has become a major threat to society's mental health. This study has also tried to determine the effect of religiosity on confidentiality or privacy, to put it in a different way, in social media which has become a surveillance tool. According to the results of the study, as the individual becomes religious,  he or she tends to share privacy with closer circles by increasing the level of privacy on social media accounts. Also, the perception of religiosity, reduction in the number of social media tools used mean that the effect these tools, which have quickly taken place in the society as well as taking the important and precious time of the society, on individual's life will be reduced.

Again in the direction of the findings of this research, it can be said that the life satisfaction of the individuals, who use positive religious coping skills to the fullest and get away from negative religion, will increase. Along with that, it has been understood that life satisfaction will increase as the individual's sense of loneliness decreases. In the analysis carried out on the assumption that the individual may choose to ease loneliness by messaging, it has been seen that loneliness is a positive predictor on messaging, however its explanation percentage is low.

Günümüzde hızla yayılan, insanların hayat kalitesini ve mutluluğunu olumsuz olarak etkileyen yalnızlık, özellikle Amerika ve Avrupa’da en önemli toplumsal sorunlardan birine dönüşmüştür. İngiltere’de yalnızlıktan sorumlu bakanlık kurulmasına kadar varan bu olgunun, Türkiye’de özellikle genç nesli temsil eden üniversite öğrencilerinde ne düzeyde olduğu, bu araştırmanın temel araştırma konularından birini oluşturmaktadır. Bu araştırma, Ordu üniversitesinin değişik fakültelerinde öğrenim gören 416 öğrenci örneklemi üzerinde yürütülmüştür. Anket formunda; UCLA yalnızlık ölçeği, dini başa çıkma ve hayat memnuniyeti ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların bireysel dindarlık algıları ve sosyal medya kullanım düzeylerini belirlemeye yönelik sorular oluşturulmuştur. SPSS istatistik programıyla yapılan analizler sonucunda; dindarlık algısı ile yalnızlık, olumsuz dini başa çıkma, sosyal medyada görünürlük düzeyi ve kullanılan sosyal medya sayısı arasında negatif yönde; dindarlıkla olumlu dini başa çıkma arasında ise pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca öznel dindarlık algısı cinsiyet üzerinde farklılığa açmazken, hayat memnuniyeti üzerinde farklılığa yol açtığı anlaşılmıştır. Yalnızlık ile olumlu dini başa çıkma, hayat memnuniyeti ve mesajlaşma arasında negatif yönde ilişki ve etkileşim tespit edilirken, hayat memnuniyeti ile olumlu dini başa çıkma arasında pozitif, olumsuz dini başa çıkma arasında negatif yönde ilişki ve etkileşimin varlığı bulgulanmıştır. Bu çalışma birçok değişkenin birbiri ile ilişki ve etkileşimini ele alması bakımından önemlidir.

Özet: Bu çalışmada temel olarak, yalnızlık ile öznel dindarlık algısı, dini başa çıkma, hayat memnuniyeti, internet ve sosyal medya kullanıma yönelim arasındaki ilişki ve etkileşimler konu edilmektedir. Bildiğimiz kadarıyla şu ana kadar hiçbir çalışma yalnızlık, dindarlık algısı, dini başa çıkma, internet ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişki ve etkileşimi bir bütün olarak incelememiştir. Bu yüzden bu çalışmanın amacı, Türkiye’de devlet üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin kendi perspektifinden yalnızlık düzeylerini yukarıda belirtilen diğer faktörleri inceleyerek bu araştırma boşluğunu doldurmaktır.

Bu çalışma tarama modeliyle yapılmıştır. Veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya, bir devlet üniversitesinde İlahiyat, Ziraat, Tıp, Eğitim, Müzik ve Sahne Sanatları Fakültelerinde öğrenim gören 416 (238’i kadın, 178’i erkek) öğrenci katılmıştır.

Araştırma modeline uygun olarak geliştirilen anket formunun ilk bölümünde demografik değişkenlerin yanında katılımcıların öznel dindarlık algısını belirlemeye yönelik “dinî bağlılık açısından kendinizi nasıl değerlendirirsiniz?” sorusu bulunmaktadır. Katılımcıya kendi hakkındaki değerlendirmesini yapması bakımından 1-7 arası bir skala sunulmuştur. Puanların 7’ye yaklaşması, öznel dindarlık algısının yüksek olduğunu, 1’e yaklaşması ise düşük olduğunu göstermektedir.

İkinci bölümde ise sırasıyla; araştırmaya katılanların yalnızlık düzeylerini belirlemeye yönelik, 1978’de Russell Peplau ve Ferguson tarafından geliştirilen, daha sonra 1980’de Russell, Peplau ve Cutrona tarafından psikometrik özellikleri yeniden gözden geçirilen “UCLA Yalnızlık Ölçeği” (University of California Los Angeles, Loneliness Scale) kullanılmıştır (α=.881). Bununla beraber, katılımcıların zor ve sıkıntılı durumlarda yöneldikleri başa çıkma etkinliklerini ve bu etkinliklere başvurma sıklığını tespite yönelik olarak, Pargament, Koenig ve Perez tarafından geliştirilen Dini Başa Çıkma Ölçeği’nden yararlanılarak Ali Ayten tarafından oluşturulan “Dini Başa Çıkma Ölçeği” kullanılmıştır (α =.883). Ayrıca, katılımcıların hayatından memnuniyet düzeylerini belirleyebilmeye imkan sağlayan, Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen, Ali Ayten tarafından Türkçe’ye tercüme edilerek geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan beş ifadeden oluşan “Hayat Memnuniyeti Ölçeği” kullanılmıştır (α =.818). Son olarak da, kullanıcıların sosyal medya ile meşgul olma süreleri ve sosyal medya üzerinde yaptıkları etkinlikleri sorgulayan anket formu ile bilgiler toplanmıştır.

Birkaç çıkarımsal istatistiksel analiz (t-test, ANOVA, korelasyon, ve regrasyon) uygulanarak gruplar arasındaki ilişki ve etkileşimler incelendi. Sonuçlar ele alındığında istatistiki bakımdan, anlamlı bir farklılık söz konusu olmasa da  (p>,05) erkeklerin (ort. 4,42, S. 1,57) öznel dindarlık algısının kadınlara (ort. 4,31, S. 1,17) oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. 

Öznel dindarlık algıları ile yalnızlık arasında uygulanan korelasyon analizi, bu iki değişken arasında negatif yönde bir ilişkinin olduğunu ortaya koymuştur (p<,001, r= -,20). Dindarlık ile olumlu, olumsuz ve genel dini başa çıkma yönelimleri arasında yapılan korelasyon analizinde de dindarlık algısı ile dini başa çıkma yönelimleri arasında ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Dindarlık algısı ile olumlu dini başa arasında pozitif (p=,000, r=,52), olumsuz dini başa çıkma ile negatif (p=,001, r= -17), genel olarak dini başa çıkma yönelimiyle de pozitif (p=,000, r=,46) ilişki bulgulanmıştır. Dindarlık algısı ile sosyal medyada görünürlük düzeyi (p=,007, r= -14) ve kullandığı sosyal medya sayısı (p=,015, r= -,12) arasında da anlamlılık düzeyinde negatif yönde korelasyon tespit edilmiştir. Öznel dindarlık algısının hayat memnuniyeti üzerinde farklılığa yol açıp açmadığı ANOVA analizi ile incelenmiştir. 6. düzeyde kendilerini dindar görenlerin hayatlarından memnun olmak bakımından 2. ve 3. düzey kendilerini dindar görenlerden anlamlı bir şekilde farklılaşmıştır (p<,05).

Olumlu dini başa çıkma ile yalnızlık arasında yapılan korelasyon analizinde iki değişken arasında istatistiki bakımdan anlamlı negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir (p=,000, r= -,20). Olumlu ve olumsuz dini başa çıkma yönelimleri ile hayat memnuniyeti arasında yürütülen korelasyon analizinde ise, hayat memnuniyeti ile olumlu dini başa çıkma arasında pozitif (p<,01, r= ,18), olumsuz dini başa çıkma ile negatif (p<,01, r= -,26) yönde ilişki tespit edilmiştir.

Yalnızlık ile hayat memnuniyeti arasında yapılan korelasyon analizinde ise aralarında negatif yönde anlamlı bir ilişki elde edilmiştir (p=,000, r= -,44). Bağımlı değişken olarak alınan mesajlaşma ile bağımsız değişken olarak alınan yalnızlık arasında ilişki ve etkileşimin nasıl olduğuna dair enter metoduyla yapılan regrasyon analizinde iki değişken arasında ilişki ve etkileşimin olduğu tespit edilmiştir (p=,005, ΔR2=,02, β= -,14).

Bu bulgular doğrultusunda, olumsuz bir duygu olan yalnızlığın azaltılması bununla birlikte, depresif eğilimlerin karşı kutbunda bulunan hayattan memnuniyetin artırılması için dini duygu ve düşüncelerin desteklenmesi, dini eğitimlerin daha etkin ve verimli hale getirilmesi güçlü ve sağlıklı bir toplum için önem arz ettiği söylenebilir. Ayrıca toplumun ruh sağlığı üzerinde önemli bir tehdit haline dönüşmüş sosyal medya kullanımı üzerinde de dindarlığın önemli tesirleri söz konusudur. Gözetleme aracı haline dönüşen sosyal medyada, gizlilik diğer bir adıyla mahremiyet üzerinde dindarlığın etkisi bu çalışmayla tespit edilmeye çalışılmıştır. Birey dindarlaştıkça, sosyal medya hesaplarında gizlilik düzeyini artırarak mahremiyetini daha yakın çevresiyle paylaşma eğilimi gösterdiği araştırma sonuçlarına göre söylenebilir. Ayrıca dindarlık algısının, kullanılan sosyal medya aracı sayısını azaltıcı tesiri, toplum hayatında hızla yer eden ve toplumun önemli ve kıymetli olan vaktini alan bu araçların birey hayatındaki tesirini de düşüreceği anlamını taşımaktadır. 

Yine bu araştırmanın bulguları doğrultusunda, olumlu dini başa çıkma becerilerini yeteri kadar kullanıp, olumsuz dini başa çıkmadan uzaklaşan bireylerin hayat memnuniyetlerinin artacağı söylenebilir. Bununla birlikte bireyin yalnızlık hissiyatı azaldıkça hayat memnuniyetinin de artacağı anlaşılmaktadır. Birey yalnızlığını mesajlaşma ile giderme yoluna gidebileceği varsayımı üzerine yürütülen analizde, yalnızlığın mesajlaşma üzerinde olumlu bir yordayıcı olduğu, ancak açıklama yüzdesinin düşük olduğu görülmektedir.

  • Abdel-Khalek, Ahmed M. “Religiosity, subjective well-being, self-esteem, and anxiety among Kuwaiti Muslim adolescents”. Mental Health, Religion & Culture 14/2 (2011): 129–140.
  • Abu Raiya, Hisham – Pergament, Kenneth I. – Mahoney, Annette – Stein, Catherine. “A Psychological Measure of Islamic Religiousness: Development and Evidence for Reliability and Validity”. The International Journal for the Psychology of Religion 18 (2008): 291–315.
  • Akalın, Şükrü Haluk. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2010.
  • Al Khatib, Saleh A. “Exploring the Relationship Among Loneliness, Self-esteem, Self-efficacy and Gender in United Arab Emirates College Students”. Europe’s Journal of Psychology 8/1 (2012): 159-181.
  • Atli, Abdullah – Keldal, Gökay – Sonar, Osman. “Üniversite Öğrencilerinin Yabancılaşma İle Yalnızlık Düzeyleri Arasındaki İlişki”. Mustafa Kemal Ü.Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (2015): 149-160.
  • Ayten, Ali – Anık, Evrim. “Dini İnanç/İnançsızlık, Din ve Tanrı Tasavvuru ve Dini/Manevi Başa Çıkma: LGBT Bireyler Üzerine Bir Araştırma”. Din, Erdem ve Sağlık. Ed. Ali Ayten. 313-344. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2015.
  • Ayten, Ali – Yıldız, Refik. “Dindarlık, hayat memnuniyeti ilişkisinde dinî başa çıkmanın rolü nedir? Emekliler Üzerine Bir Araştırma”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 16/1 (2016): 281-308.
  • Ayten, Ali – Göcen, Gülüşan – Sevinç, Kenan – Öztürk, Eyüp E. “Dini Başa Çıkma, Şükür ve Hayat Memnuniyeti İlişkisi: Hastalar, Hasta Yakınları ve Hastane Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 12/2 (2012): 45-79.
  • Ayten, Ali – Sağır, Zeynep. “Dindarlık, Dini Başa Çıkma ve Depresyon İlişkisinde Suriyeli Sığınmacılar Üzerine Bir Araştırma” Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 47 (2014): 5-18.
  • Ayten, Ali. “Din ve Sağlık: Bireysel Dindarlık, Sağlık Davranışları ve Hayat Memnuniyeti İlişkisi Üzerine Bir Araştırma”. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 13/3 (2013): 7 -31.
  • Ayten, Ali. “Dindarlık Ruhsal ve Fiziksel Sağlığı Etkiler mi?”. Din, Erdem ve Sağlık. Ed. Ali Ayten, 21-90. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2015.
  • Ayten, Ali. “Dini Bağlılık ve Dini Kimliğin Ruh Sağlığına Katkısı Nedir? Din Eğitimi Alan Öğrenciler Üzerinde Bir Araştırma”. Din, Erdem ve Sağlık. Ed. Ali Ayten, 91-121. İstanbul: Çamlıca Yay., 2015.
  • Ayten, Ali. Empati ve Din. İstanbul: İz Yayınları, 2013.
  • Ayten, Ali. Tanrı’ya Sığınmak Dini Başa Çıkma Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. İstanbul: İz Yayınları, 2012.
  • Barg, Frances K. – Huss-Ashmore, Rebecca – Wittink, Marsha N. – Murray, Genevra F. – Bogner, Hillary R. – Gallo, Joseph J. “A Mixed-Methods Approach to Understanding Loneliness and Depression in Older Adults”. Journal of Gerontology: Social Science 61/6 (Nov 2006): 329–339.
  • BBC. (2018): erişim 04 Şubat 2018,
  • Bilgin, Nuri. Sosyal Psikoloji Sözlüğü. İstanbul: Bağlam Yayınları, 2003.
  • Boss, Lisa – Branson, Sandy – Duck-Hee Kang, Stanley Cron. “Biobehavioral Examination of Religious Coping, Psychosocial Factors, and Executive Function in Homebound Older Adults”. Religions 7/42 (April 2016): 2-13
  • Buluş, Mustafa. “Üniversite Öğrencilerinde Yalnızlık”. Pamukkale Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi 3: 82-90.
  • Certel, Hüseyin – Yakut, Selahattin – Yakut, İdris – Gülsün, Bilal. “Öğrencilerde Yalnızlık Problemi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/8 (2016): 3069-3084.
  • Cevherli, Kübra – Şentepe, Ayşe. “İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları”. Gençliğin Gelişimi ve Problemleri Karşısında Din Görevlileri 7. Uluslararası Din Görevlileri Sempozyumu Bildirileri ( Sakarya, 14-15 Mayıs 2016). Ed. Abdullah İnce. 124-143. İstanbul: Ensar Yayınları, 2016.
  • Christopher, Alan Lewis – Maltby, John – Burkinshaw, Sue. “Religion and Happiness: still no association”. Journal of Beliefs & Values 21/2 (2000): 233-236.
  • Çam, Semra Sarı. Yaşlılık Döneminde Yalnızlıkla Başa Çıkmada Dinin Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2016.
  • Çıtır, Yasemin Yılmaz. Ergenlik Döneminde Dindarlık, Şükür Ve Hayat Memnuniyeti İstanbul Pendik Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2016.
  • Çubukçuoğlu, Mehmet Emre – Haşıloğlu, Selçuk Burak. “Dindarlık Olgusunun Satınalma Davranışı Faktörleri Üzerinde Etkisi”. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi 4/1 (Haziran 2012): 1-18.
  • Ünür, Ece – Duman, Didem Doğanyılmaz. “Sosyal Kimlik Olarak İslam’ın Sosyal Medyaya Yansıması: #Gerçekislam”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 16/3 (2016): 37-61.
  • Ercan, Nülüfer. Facebook’ta Benlik: Kullanım ve Doyum Kuramı Çerçevesinde Sosyal Psikolojik Bir İnceleme. Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2016.
  • Folkman, S. – Moskowitz, J. Tedlie. “Coping: Pitfallsand Promise”. Annual Review of Psychology 55 (2004): 745-74.
  • Folkman, Susan – Moskowitz, Judith Tedlie. “Positive Psychology From A Coping Perspective”. Psychological Inquiry 14/2 (2003): 121-125. French, Sarah – Joseph, Stephen. “Religiosity and its association with happiness, purpose in life, and self-actualisation”. Mental Health, Religion & Culture 2/2 (1999): 117-120.
  • Fromm, Erich. Psikanaliz ve Din. İstanbul: Arıtan Yayınları, 1993.
  • Gashi, Fehim. “Dua ve Hayat Memnuniyeti Üzerine Karşılaştırmalı Bir Araştırma Kırklareli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Fen-Edebiyat Fakültesi Öğrencileri Örneği”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 25/2 (2016): 1-29.
  • Göka, Erol. “’Uyandım ben ıpıssız bir tokatla’: Yalnızlık”. Erişim: 04 Şubat 2018,
  • Green, Laura R. – Richardson, Deborah S. – Lago, Tania – Schatten-Jones, Elizabeth C. “Network correlates of social and emotional loneliness in young and older adults”. Personality and Social Psychology Bulletin 27 (March 2001): 281-288.
  • Gündoğdu, Yusuf Bahri. “Mahremiyet Eğitiminin Temeli İnsanlık Şerefi: Ailenin Mesuliyetleri”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 7/2 (Temmuz 2017): 387-394.
  • Harma, Mehmet. “Yalnızlık Paylaşılmaz, Paylaşılsa Yalnızlık Olmaz”. Erişim: 4 Ocak 2015.
  • Hu, Mu. Social Use of The Internet and Loneliness. Doctoral Dissertation, Ohio State University, 2007.
  • Huang, Chiungjung. “Time Spent on Social Network Sites and Psychological Well-Being: A Meta-Analysis”. Cyberpsychol Behav Soc Netw 20/6 (2017): 346-354.
  • Kağıtçıbaşı, Çiğdem – Çemalcılar, Zeynep. Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar Sosyal Psikolojiye Giriş. İstanbul: Evrim Yayınları, 2017.
  • Kartopu, Saffet – Hacıkeleşoğlu, Hızır. “Dindarlık Eğiliminin Kimlik Duygusu Kazanımındaki Rolü”. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi 4/29 (Ağustos 2016):244-268.
  • Kartopu, Saffet. “Narsizmin Dindarlık Eğilimleriyle İlişkisi: Gümüşhane Üniversitesi Örneği”. The Journal of Academic Social Science Studies 6/6 (June 2013): 625-649.
  • Kılavuz, M. Akif. “Batı Kültüründe Yaşlanma Dönemi Yalnızlık Duygusunu Azaltma ve Arkadaş İlişkilerini Geliştirme Açısından Dinî Etkinliklerin Önemi”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14/2 (2005): 25-39.
  • Kızılgeçit, Muhammed. “Modern Psikolojide ve Tasavvufta Yalnızlık”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (2012): 131-150.
  • Kızılgeçit, Muhammed. Yalnızlık Umutsuzluk ve Dindarlık Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. Ankara: Gece Kitaplığı, 2015.
  • Kızılgeçit, Muhammed. “Dindarlık Üzerine Meta-Analitik Bir Çalışma Doğu Karadeniz Örneği”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/4 (Nisan 2016): 1143-1163.
  • Kızılgeçit, Muhammed. “Yalnızlık Dindarlık İlişkisi”. Din, Değerler ve Sağlık, Ed. Hayati Hökelekli, 517-555. İstanbul: Dem Yayınları, 2017.
  • Kim, Harris Hyun-soo. “The impact of online social networking on adolescent psychological well-being (WB): a population-level analysis of Korean schoolaged children”. International Journal of Adolescence and Youth 22/3 (2017): 364-376.
  • Kimter, Nurten. Benlik Saygısı ve Dindarlık İlişkisi. Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2008.
  • Koç, Mustafa. “Dinsel Pratiklerin Sıklık Düzeyleri ile Dini Başa Çıkma Arasındaki İlişki: Ergenler Üzerine Ampirik Bir Araştırma”. Bilimname 16/1 (2009): 140-182.
  • Kraut, Robert – Burke, Moira. “Internet Use and Psychological Well-Being: Effects of Activity and Audience”. Communications of the ACM 58/12 (2015): 94-100.
  • Krok, Dariusz “The Role of Meaning in Life Withinthe Relations of Religious Coping and Psychological Well-Being. J. Relig Health 54 (2015): 2292–2308.
  • Kula, Naci. “Deprem ve Dini Başa Çıkma”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (2002): 234 – 255.
  • Kurtulan, Merve Halıcı – Karaırmak, Özlem. “Ölüm Kaygısı, Tinsellik, Dindarlık Eğilimi ve Varoluş Kaygısı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Spiritual Psychology And Counseling 1/2 (2016): 163–187.
  • Küçükcan, Talip – Köse, Ali. Doğal Afetler ve Din: Marmara Depremi Üzerine Psiko-Sosyal Bir İnceleme. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2000.
  • Lau, Jennifer. “Social Intelligence and The Next Generation”. (2016). Accessed: 23 October 2017.
  • Leondari, Angeliki – Gialamas, Vasilios. “Religiosity and psychological well-being”. International Journal of Psychologie 44/4 (Aug 2009): 241-8.
  • Marjoribanks, David – Bradley, Anna Darnell. “You’re Not Alone The Quality of the UK’s Social Relationships”. Relationships Scotland. (2017). Accessed: 16 October 2017.
  • McWhirter, Benedict T. “Loneliness: A Review of Current Literature, With Implications for Counseling and Research”. Journal of Counseling & Development 68/4 (1990): 417-422.
  • Mehmedoğlu, Ali Ulvi. Kişilik ve Din. İstanbul: Dem Yayınları, 2004.
  • Moore, De Wayne – Schultz, Morman R. “Loneliness at Adolescence Correlates Attributions, and Coping”. Journal of Youth and Adolescence 12/2 (Apr 1983): 95-100.
  • Murat, Ayşe – Kızılgeçit, Muhammed. “Dini Başa Çıkma ve Psikopatoloji İlişkisi (Rize Örneği)”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/11 (Haziran 2017): 111-151.
  • Mustafayeva, Lale. İş-Aile Çatışmalarının Hayat Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi: Türkiye ve İngiltere’deki Akademisyenlerin Karşılaştırılması. Doktara Tezi, Sakarya Üniversitesi, 2013.
  • Necati, M. Osman. Kur’an ve Psikoloji. Trc. H. Aydın Ankara: Fecr Yayınları, 1998. OECD. Erişim: 11 Ocak 2018.
  • Onay, Ahmet. Dindarlık Etkileşim ve Değişim. İstanbul: Dem Yayınları, 2004.
  • Oyman, Nihat. “Sosyal Medya Dindarlığı”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Dergisi 28 (2016): 125-167.
  • Özgel, İshak. “Sosyolojik Tefsir Bağlamında ‘Yalnızlık Sorunu’ Karşısında Kur’an”. Ekev Akademi Dergisi 18/59 (Bahar 2014): 331-353.
  • Paloutzian, Raymond F. – Janigian, Aris S. “Interrlationships Between Religiousness and Loneliness”. Psychotherapy and the Lonely Patien. Ed. Samuel M. Natale, 3-15. London and New York: Routledge, 2013. Accessed: 28 August 2017.
  • Pargament, Kenneth I. The Psychology of Religion and Coping Theory, Research, Practice. New York: The Guilford Press, 1997. Accessed: 21 September 2017.
  • Pargament, Kenneth I. – Smith, Bruce W. Koenig, Harold G. – Perez, Lisa. “Patterns of Positive and Negative Religious Coping with Major Life Stressors”. Journal For The Scientific Study of Religion 37/4: 710-724. Pekdemir, Şevket. “Evlilikte Denklik Konuları Üzerine Bir Değerlendirme”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 15/1 (2015): 113-149.
  • Pekdemir, Şevket. “Namazın Karakter İnşasındaki Yeri”. Uluslararası Kişilik ve Karakter İnşasında Dinin Yeri Sempozyumu, ed. Yavuz Ünal, Şevket Pekdemir, Yusuf Bahri Gündoğdu, Orhan İyibilgin, Sait Kar, 371-391. Ankara: Ordu İlahiyat Vakfı Yayınları, 2017.
  • Peplau, Letitita Anne – Perlman, Daniel. “Perspectives on Loneliness”. Loneliness: A book Of CurrentTheory, Research And Therapy. Ed. Daniel Perlman and Letitita Anne Peplau, 1-20. New York: A Wiley Interscience Publication, 1982.
  • Perlman, Daniel – Peplau, Letitia Anne. “Lonelıness Research: A Survey of Empirical Findings”. Preventing the Harmful Consequences of Severe and Persistent Lonliness. Ed. Letitia Anne Peplau and S. Goldston. U.S: Government Printing Office, 1984. Accessed: 23 October 2017.
  • Primack, Brian A. – Shensa, Ariel – Sidani, Jaime E. – Whaite, Erin O. – Lin, Liu yi – Rosen, Daniel – Colditz, Jason B. – Radovic, Ana – Miller, Elizabeth. “Social Media Use and Perceived Social Isolation Among Young Adults in the U.S.”. American Journal of Preventive Medicine 53/1 (Jul 2017): 1-8. Rokach, Ami – Brock, Heather. “Coping With Loneliness”. The Journal of Psychology 132/1 (1998): 107-127.
  • Rote, Sunshine – Hill, Terrence D. – Ellison, Christopher G. “Religious Attendance and Loneliness in Later Life”. The Gerontologist 53/1 (Feb 2013): 39-50.
  • Ryan, Tracii – Xenos, Sophia, S. “Who uses Facebook? An investigation into the relationship between the Big Five, shyness, narcissism, loneliness, and Facebook usage”. Computers in Human Behavior 27 (September 2011): 1658-1664.
  • Salem Press Encyclopedia of Health. “Type of Psychology: Stress”. Accessed: 23 October 2017.
  • Sayar, Kemal. “Sosyal Medya Bağımlılığı”. YEĞİTEK. 16 (2016): 16-19.
  • Shaheen, Hameeda – Jahan, Musaddiq – Shaheen, Sayeeda. “A Study of Loneliness in Relation to Well-Being Among Adolescents”. International Journal of Education and Rsychological Resarch 3/4: 46-49.
  • Sidani, Jaime E. – Shensa, Ariel – Radovic, Ana – Miller, Elizabeth – Colditz, Jason B. – Hoffman, Beth – Giles, Leila M.. “Social media use linked to depression” (2016). Accessed: 05 November 2017.
  • Şentepe, Ayşe – Güven, Metin. “Kişilik Özellikleri ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Ampirik Bir Araştırma”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/31 (Haziran 2015): 27-44.
  • Tanrıverdi, Hasan. İnancın Rasyonelliği Sorunu. Gümüşhane: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları, 2012.
  • Turan, Yahya. Kişilik ve Dindarlık. İstanbul: Ensar Yayınları, 2017.
  • Uysal, Veysel – Göktepe, Ayşe Kaya – Karagöz, Sema – İlerisoy, Melike. “Dinî Başa Çıkma ile Umut, Hayat Memnuniyeti ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki Etkileşim Üzerine Bir Araştırma”. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 52 (Haziran 2017): 139-160.
  • Uysal, Veysel. “Genç Yetişkinlerde Affetme Eğilimleri ve Dinî Yönelim/Dindarlık”. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 48 (Haziran 2015): 35-56.
  • Uysal, Veysel. Psikol Sosyal Açıdan Oruç. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1994.
  • Uysal, Veysel. Türkiye'de Dindarlık ve Kadın. İstanbul: Dem Yayınları, 2006.
  • Weeks, David G. – Michela, John L. – Peplau, L Anne – Bragg, Martin E. “Relation between loneliness and depression: A structural equation analysis”. Journal of Personality and Social Psychology 39/6: 1238-44.
  • Whitehouse, Andrew J.O. – Durkin, Kevin – Jaquet, Emma – Ziatas, Kathryn. “Friendship, loneliness and depression in adolescents with Asperger's Syndrome”. Journal of Adolescence 32/2 (2009): 309-322.
  • Yakut, Selahattin. Öğretmenlerde Yabancılaşma, Yalnızlık ve Dindarlık İlişkisi: Polatlı Örneği. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2016.
  • Yapıcı, Asım. “Türk Toplumunda Cinsiyete Göre Dindarlık Farklılaşması: Bir Meta-Analiz Denemesi”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/2 (2012): 1-34.
  • Yapıcı, Asım. “Gençlerde Dindarlığın Farklı Görüntüleri ile Yalnızlık Arasındaki İlişkiler: Çukurova Üniversitesi Örneği”, Değerler Eğitimi Dergisi 9/22 (Aralık 2011): 181-205.
  • Yapıcı, Asım. Ruh Sağlığı ve Din: Psiko-Sosyal Uyum ve Dindarlık. Adana: Karahan Kitabevi, 2007.
  • Yaşar, Murat Ruhat. “Yalnızlık”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17/1 (Ocak 2007): 237-260.
  • Yıldız, Mehmet Ali – Karadaş, Cemal. “Multiple Mediation of Self-Esteem and Perceived Social Support in the Relationship Between Loneliness and Life Satisfaction”. Journal of Education and Practice 8/3 (2017): 130-139.
  • Yılmaz, Emel – Yılmaz, Ela – Karaca, Fatoş. “Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Destek ve Yalnızlık Düzeylerinin İncelenmesi”. Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu Genel Tıp Dergisi 18/2 (2008): 71-79.
Primary Language tr
Subjects Religion
Published Date June
Journal Section Research Articles

Orcid: 0000-0002-7441-4914
Author: Yahya TURAN (Primary Author)
Country: Turkey


Publication Date : June 15, 2018

Bibtex @research article { cuid406750, journal = {Cumhuriyet İlahiyat Dergisi}, issn = {2528-9861}, eissn = {2528-987X}, address = {Cumhuriyet Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi 58140 Kampüs Sivas / Türkiye}, publisher = {Cumhuriyet University}, year = {2018}, volume = {22}, pages = {395 - 434}, doi = {10.18505/cuid.406750}, title = {Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı}, key = {cite}, author = {Turan, Yahya} }
APA Turan, Y . (2018). Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı . Cumhuriyet İlahiyat Dergisi , 22 (1) , 395-434 . DOI: 10.18505/cuid.406750
MLA Turan, Y . "Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı" . Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 22 (2018 ): 395-434 <>
Chicago Turan, Y . "Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı". Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 22 (2018 ): 395-434
RIS TY - JOUR T1 - Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı AU - Yahya Turan Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.18505/cuid.406750 DO - 10.18505/cuid.406750 T2 - Cumhuriyet İlahiyat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 395 EP - 434 VL - 22 IS - 1 SN - 2528-9861-2528-987X M3 - doi: 10.18505/cuid.406750 UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Cumhuriyet İlahiyat Dergisi Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı %A Yahya Turan %T Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı %D 2018 %J Cumhuriyet İlahiyat Dergisi %P 2528-9861-2528-987X %V 22 %N 1 %R doi: 10.18505/cuid.406750 %U 10.18505/cuid.406750
ISNAD Turan, Yahya . "Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı". Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 22 / 1 (June 2018): 395-434 .
AMA Turan Y . Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı. CUID. 2018; 22(1): 395-434.
Vancouver Turan Y . Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi. 2018; 22(1): 395-434.