Research Article

CELALEDDiN HARiZMŞAH'TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE'DE HARiZMLiLER

Volume: 5 Number: 2 December 15, 2001
  • Mustafa Kılıç
Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Cover
Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
PDF Download
TR

CELALEDDiN HARiZMŞAH'TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE'DE HARiZMLiLER

Abstract

Doğu Anadolu'dakı faaliyetlerinin ardından Anadolu Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad ile karşı karşıya gelen Celaleddin Harizmşah, 28 Ramazan 627110 Ağustos 1230 tarihinde Yassıçimen savaşında ağır bir yenilgiye uğradı. Bu olaydan sonra Erzincan ve Erzurum bölgeleri Selçuklu hakimiyetine girerken Diyarbakır bölgesinde de Eyyfibller'in nüfuzu arttı. Uğradığı bu hezimetin ardından Amid'e sığınan Celaleddin Harizmşah'ın 62811231 yılında Kürt bir dağ köylüsü tarafından öldürülmesi ile lidersiz kalan Kanglı-Kıpçak grubu iki devletten birine sığınarak hayatiyetini devam ettirmek zorunda kaldı. Kaynakfarımızın Harizmliler diye adlandırdığı bu insanlar Moğol zulmünden kaçarak Celaleddin Harizmşah'ın hizmetine giren askeri gücü ifade etmektedir. Harizmliler kendilerine Kayır Han' ı reis seçtikten sonra Alaeddift Keykubad'ın hizmetine girdiler'. Selçuklu Sultanı, Kayır Han'a Erzincan' ı, Bereke Han'a Amasya'yı, Güçlü Han'a ise Uirende'yi ikta olarak verdi? Alfieddin Keykubad bu katılımın ardından, 1234 yılında Anadolu'ya sefer düzenleyen Me! ik Kamil'in hiçbir sonuç elde ederneden geri dönmesini sağladı. Seruc, Urfa, Harran ve Rakka'yı ele geçiren Selçuklu ordusunun Anadolu'ya dönmesinden sonra adı geçen bölgeleri tekrar istila eden Eyyfibller üzerine saldırı düzenlemek isteyen Alaeddin Keykubad, Kayır Han'ı Sivas valiliğine atadıktan sonra İzzeddin Keykavus'u veliahd olarak ilan etti. Ancak çok geçmeden 1237 yılında Selçuklu sultanının vefat etmesi ile Harizmliler için zor günler başladı. 3 Harizmlilerin başladıkları bu kaçış ya da daha güvenli bir mekan arayışından bölgede bulunan Eyyubiler Devleti doğrudan etkilenmiştir. Eyyfibller devleti içerisinde mevcut pek çok hanedan arasından Harizmlilerden en fazla etkilenen Haleb Eyyubileri olmuştur. Özellikle Anadolu' tarihini doğrudan etkileyen Harizmliler meselesi konusunda. Celaleddin Harizmşah'tan sonraki devir hakkın.da pek fazla çalışma bulunmamaktadır. İşte biz makalemizde Harizmlilerin bu yolculuklannda ortaya çıkan siyasi ve sosyal etkiyi gün yüzüne çıkarmayı amaçladJc

Keywords

References

  1. - İbni ~jbi, el-Ewimiru'l-Ahiiyyeji'l-Umuri'l-Alıiiyye, ll, 20; İbn lbri, ;\lm'l-Fıırac Tarihi. Türkçe tre.
  2. Oıner Rıza doğru!, Ankara, l 950, ll, 537. 7
  3. ,- Miiferriı;, V, 135.
  4. x-M. Fuad Köprülü, "Harizınşahlar", iA, V/1, 291; Osman Turan, "Keyhüsrev ll", iA. VI, 621; C.
  5. Cahen. Anadolu'da Türkler, s .• 142.
  6. "- Miifen:iı:, V, 135; Osıııa.n Turan, "Keyhüsrev ll", iA. VI, 621.
  7. ıu- Rahbe, Rakka ile Ane arasında Fırat'ın batı yakasında-bulunan bir bdıJeıJir (Ebu'l-Fida İınfiıJüddin
  8. el-Meliku'l-Müeyyed Ismiiii b. Ali, Tahfmii '1-Biildıin, Beyrut, trs, s. 281; E. Honigınaıın, "Rahbe", ilı,

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Mustafa Kılıç This is me

Publication Date

December 15, 2001

Submission Date

October 15, 2001

Acceptance Date

November 15, 2001

Published in Issue

Year 2001 Volume: 5 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA99JD57GT

Cite

RIS / Bibtex
APA
Kılıç, M. (2001). CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5(2), 415-426. https://izlik.org/JA99JD57GT
AMA
1.Kılıç M. CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER. CUID. 2001;5(2):415-426. https://izlik.org/JA99JD57GT
Chicago
Kılıç, Mustafa. 2001. “CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5 (2): 415-26. https://izlik.org/JA99JD57GT.
EndNote
Kılıç M (December 1, 2001) CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5 2 415–426.
IEEE
[1]M. Kılıç, “CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER”, CUID, vol. 5, no. 2, pp. 415–426, Dec. 2001, [Online]. Available: https://izlik.org/JA99JD57GT
ISNAD
Kılıç, Mustafa. “CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/2 (December 1, 2001): 415-426. https://izlik.org/JA99JD57GT.
JAMA
1.Kılıç M. CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER. CUID. 2001;5:415–426.
MLA
Kılıç, Mustafa. “CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, vol. 5, no. 2, Dec. 2001, pp. 415-26, https://izlik.org/JA99JD57GT.
Vancouver
1.Mustafa Kılıç. CELALEDDiN HARiZMŞAH’TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE’DE HARiZMLiLER. CUID [Internet]. 2001 Dec. 1;5(2):415-26. Available from: https://izlik.org/JA99JD57GT