Araştırma Makalesi

İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA

Cilt: 23 Sayı: 2 31 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışma İslam ilahiyat ve felsefe ilimlerinin önemli eserlerini barındıran kıymetli bir mecmuayı (Yusuf Ağa YEK, nr. 4690) merkeze alan bir araştırmadır. Mecmuada farklı zamanlarda istinsah edilen tasavvuf, fıkıh, hadis, teorik fizik, tıp, zooloji, psikoloji ve metafizik muhtevasına sahip altı ayrı metin bulunmaktadır. Tamamı eksik bu nüshaların çoğunun hangi eser ve müellifinin kim olduğu özel incelemeyle anlaşılabilecek durumdadır. Ayrıca, geç tarihli ciltlemede varaklar yanlış yerleştirilmiş, metinlerin iç sırası bozulmuştur. Mecmuada üçüncü sırada yer alan metin, İbnü’s-Salâh eş-Şehrezûrî’ye ait Ma‘rifetü envâi ilmi’l-hadîs’tir. Bu nüshanın zahriye sayfasında Sadreddin Konevî’nin mülkiyetinde ve vakfedilmiş kitapları arasında olduğuna yönelik kayıtlar mevcuttur. Bu bilgiyi merkeze alarak ilerleyen çalışma, mecmuadaki eserlerin Konevî’nin kendi zaviyesine vakfettiği kitaplar arasında yer aldığı, zamanla bu eserlerin cilt bütünlüklerinin bozulduğu ve mevcut kısımların çok sonraları oluşturulan bu mecmua içine derç edildikleri sonucuna ulaşmıştır. Ma‘rife’nin diğer yarısının, aynı kütüphanenin 5439 numaralı mecmuası içinde yer aldığı tespit edilmiştir. Çalışma, mecmuadaki ilk metnin İbnü’l-Arabî’ye ait Ukletü’l-müstevfiz olduğu, 598/1202 öncesinde telif edilmiş olan bu eserin 627-638/1229-1240 arasında müellif tarafından düzenlenerek ikinci kez telif edildiği ve elimizdeki nüshanın ikinci versiyonun müellif metni olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bir diğer önemli metin, Ebü’l-Berekât el-Bağdâdî’ye ait el-Kitâbü’l-mu‘teber nüshasıdır. İlk sayfasında Konevî’nin bizzat yazdığı içerik tasvirini barındıran nüsha, büyük ihtimalle filozofun öğrencisinin öğrencisi Şemseddin İbn Hebel’in, I. Keykâvûs döneminde Konya’ya gelmesi vesilesiyle Konevî kütüphanesine intikal etmiştir. Mecmuadaki durumu tam bir muamma olan ikinci metin, Alâeddin el-Üsmendî’nin Muhtelefü’r-rivâye’sidir. Mecmua, müteahhir dönem âlimlerinin dinî ve felsefî ilimlere yönelik kapsamlı ilgilerinin açık bir örneğidir. Makale ekinde, kıymetine binaen Ukletü’l-müstevfiz metni neşredilmiştir. Ayrıca, bilgi ve karşılaştırma imkânı sağlamak için, mecmuadaki eserlerin ilk-son sayfalarının ve İbnü’l-Arabî ile Konevî’nin el yazılarının görsellerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. I. Selim Dönemi Karaman Vilayeti Vakıf Tahrir Defteri (TTD [CM 713]), XVI. Yüzyıl Başlarında Karaman Vilâyeti Vakıfları: Tıpkıbasım içinde, haz. Seyit Ali Kahraman, Kayseri: Kayseri Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 2009, s. 10-12.
  2. II. Abdülhamid Dönemi 1314/1898 Tarihli Konya Şer’iyye Sicili (KŞS 151), Konya Kadı Sicilleri (1903-1907&1898): Konya Kadı Sicili Defter 151 (tıpkıbasım) içinde, haz. H. Ahmet Arslantürk & M. Sait Türkhan, Konya: Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 2012, s. 5-6.
  3. II. Bayezid Dönemi 888/1483–4 Tarihli Karaman Vilayeti Vakıf Tahrir Defteri (TTD 1085), İBB Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet, nr. O.116/1, vr. 5b-7b; Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, nr. TTd.1085, vr. 5b-7b.
  4. II. Bayezid Dönemi 906/1500–1 Tarihli Karaman Vilayeti Vakıf Tahrir Defteri (TTD 565), Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, nr. TKG. KK.TTd.404, vr. 6b-8b.
  5. II. Mehmed Dönemi 881/1476 Tarihli Karaman Vilayeti Vakıf Tahrir Defteri (TTD 564), Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, nr. TKG. KK.TTd.403, vr. 4b-6a.
  6. III. Murad Dönemi 992/1584–5 Tarihli Karaman Vilayeti Vakıf Tahrir Defteri (TTD 584), Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, nr. TKG. KK.TTd.405, vr. 8a-9a.
  7. Altuğ, Uğur, “Sadreddin Konevî Kütüphanesindeki Kitaplar”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9:43 (2016), s. 565-573.
  8. Arslantürk, H. Ahmet & Türkhan, M. Sait (haz.), Konya Kadı Sicilleri (1903-1907&1898): Defter 150-151, Konya: Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Felsefesi, Türk İslam Düşünce Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

18 Ekim 2023

Kabul Tarihi

4 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 23 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tunagöz, T. (2023). İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 23(2), 286-345. https://doi.org/10.30627/cuilah.1377796
AMA
1.Tunagöz T. İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2023;23(2):286-345. doi:10.30627/cuilah.1377796
Chicago
Tunagöz, Tuna. 2023. “İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 23 (2): 286-345. https://doi.org/10.30627/cuilah.1377796.
EndNote
Tunagöz T (01 Aralık 2023) İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 23 2 286–345.
IEEE
[1]T. Tunagöz, “İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 23, sy 2, ss. 286–345, Ara. 2023, doi: 10.30627/cuilah.1377796.
ISNAD
Tunagöz, Tuna. “İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 23/2 (01 Aralık 2023): 286-345. https://doi.org/10.30627/cuilah.1377796.
JAMA
1.Tunagöz T. İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2023;23:286–345.
MLA
Tunagöz, Tuna. “İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 23, sy 2, Aralık 2023, ss. 286-45, doi:10.30627/cuilah.1377796.
Vancouver
1.Tuna Tunagöz. İBNÜ’L-ARABÎ VE SADREDDİN KONEVÎ KÜTÜPHANESİNİN İZİNDE: YUSUF AĞA YAZMA ESER KÜTÜPHANESİ 4690 NUMARADA KAYITLI MECMUA ODAĞINDA İLERLEYEN BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 01 Aralık 2023;23(2):286-345. doi:10.30627/cuilah.1377796