Araştırma Makalesi

OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME

Cilt: 25 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME

Öz

Bu araştırma XV. yüzyıldan XVIII. yüzyıl sonuna kadar Osmanlı ile Batı medeniyetleri arasında gerçekleşen müziksel temasların niteliğini ve bu temasların kültürleşme süreci etrafında yapısal bir dönüşüme/değişime neden olup olmadığını çözümlemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu bu amaç etrafında erken dönem Osmanlı-Batı müzikal temaslarının kalıcı, karşılıklı ve dönüştürücü bir boyuta ulaşıp ulaşmadığı meselesi araştırmanın temel problemidir. Çalışmada belirlenen tarihsel aralık, Osmanlı ile Batı arasında müzik aracılığıyla kurulan ilk temasların gözlemlendiği dönemi kapsamaktadır. Bu bağlamda araştırmadaki “erken dönem” ibaresi ile yalnızca kültürler arasındaki müzikal temasların ilk dönemi kastedilmektedir. Araştırmanın önemi, Osmanlı-Batı arasındaki erken dönem ilişkilerinde çoğunlukla yüzeysel değerlendirilen müzik merkezli kültürel karşılaşmaları tarihsel verilere bağlı olarak kuramsal modeller ışığında derinlemesine analiz etmesinden kaynaklanmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada belgesel tarama ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda Osmanlı-Batı arasındaki erken dönem müzikal temasların büyük ölçüde sembolik/gözlemsel düzeyde kaldığı ve taraflar arasında ayrılıkçılık ve entegrasyon gibi farklı kültürleşme stratejilerinin açığa çıktığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Türk Din Musikisi, Osmanlı Musikisi, Batı Musikisi, Müzikal Temaslar

Kaynakça

  1. Ahmed Efendi. III. Selim’in Sırkâtibi Ahmed Efendi Tarafından Tutulan Rûznâme. nşr. V. Sema Arıkan. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları, 1993.
  2. Aksoy, Bülent. “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Musiki ve Batılılaşma”. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. haz. Murat Belge. 5/1212-1236. İstanbul: İletişim Yayınları, 1986.
  3. Aksoy Bülent. Avrupalı Gezginlerin Gözüyle Osmanlılarda Musiki. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2003.
  4. Ali Ufki. Mecmûa-i Sâz ü Söz. haz. Şükrü Elçin. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1976.
  5. Ali Ufki. Topkapı Sarayı’nda Yaşam. haz. Stephanos Yerasimos-Annıe Berthıer. çev. Ali Berktay. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2012.
  6. Alimdar, Selçuk. Osmanlı’da Batı Müziği. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2016.
  7. Ammer, Christine. The Facts on File Dictionary of Music. New York: The Facts on File Inc., Fourth Edition, 2004.
  8. Ayas, Güneş. Müziği Boğan Gürültü İdeolojinin Kıskacında Musiki. İstanbul: İthaki Yayınları, 2018.
  9. Behar, Cem. Musıkiden Müziğe Osmanlı/Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2017.
  10. Benlioğlu, Selman. Saray ve Mûsikî III. Selim ve II. Mahmud Dönemlerinde Mûsikînin Himayesi. İstanbul: Dergah Yayınları, 2018.

Kaynak Göster

APA
İşler, U. (2025). OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 25(2), 231-248. https://doi.org/10.30627/cuilah.1756371
AMA
1.İşler U. OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2025;25(2):231-248. doi:10.30627/cuilah.1756371
Chicago
İşler, Ubeydullah. 2025. “OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 25 (2): 231-48. https://doi.org/10.30627/cuilah.1756371.
EndNote
İşler U (01 Aralık 2025) OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 25 2 231–248.
IEEE
[1]U. İşler, “OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 25, sy 2, ss. 231–248, Ara. 2025, doi: 10.30627/cuilah.1756371.
ISNAD
İşler, Ubeydullah. “OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 25/2 (01 Aralık 2025): 231-248. https://doi.org/10.30627/cuilah.1756371.
JAMA
1.İşler U. OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2025;25:231–248.
MLA
İşler, Ubeydullah. “OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 25, sy 2, Aralık 2025, ss. 231-48, doi:10.30627/cuilah.1756371.
Vancouver
1.Ubeydullah İşler. OSMANLI İLE BATI ARASINDAKİ ERKEN DÖNEM MÜZİKAL TEMASLAR ÜZERİNE KURAMSAL BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 01 Aralık 2025;25(2):231-48. doi:10.30627/cuilah.1756371