Demotivation Factors on the Job Burnout Levels that Affect the Architects who Work in Architectural Design Firms

Öz

This study explores factors that burnout influenced demotivating factors. A conceptual model is developed that builds on Maslach bunout inventory and demotivating factors that are used which is written by Oyedele [14]. The conceptual model proposes that demotivating factors affected burnout. These propositions were empirical tested by a survey of 148 architectural design firms. Structural equation modeling was used to estimate the parameters of conceptual models. The research findings reveal that the architect of emotional exhaustion are higher than depersonalization and diminised personal accomplishment. Research finding also indicate that demotivating factors related to the Project influenced burnout.

Anahtar Kelimeler

• Burnout,Demotivation,Structural equation model

Mimari Tasarım Bürolarında Çalışan Mimarların Mesleki Tükenmişlik Düzeylerini Etkileyen Demotivasyon Faktörleri

Öz

Bu çalışmada demotivasyon faktörlerinin tükenmişlik düzeyleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Oyedele [14] tarafından geliştirilen, demotivasyon faktörleri kullanılarak kuramsal bir model geliştirilmiştir. Bu kuramsal model, demotivasyon faktörlerinin tükenmişlik etkisinin olduğunu önermektedir. Kuramsal modelin ileri sürdüğü önermeler, Türk inşaat sektöründe faaliyet gösteren mimari tasarım bürolarında çalışan 148 mimar üzerinde yapılan anket çalışmasıyla mimarların mesleki tükenmişlik düzeylerini etkileyen demotivasyon faktörleri ampirik olarak test edilmiştir. Kuramsal modelin parametrelerinin test edilmesi için yapısal denklem modeli kullanılmıştır. Araştırma sonuçları; mimarların duygusal tükenme düzeylerinin, kişisel başarıda azalma ve duyarsızlaşma düzeylerine göre yüksek olduğu yönündedir. Ayrıca tükenmişlik üzerinde ağırlıklı olarak proje ile ilgili demotivasyon faktörlerinin etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tükenmişlik,Demotivasyon,Yapısal denklem modeli

Kaynakça

1. 1. UIA Agreement Text, 1999.
2. 2. Tekin Ö. A., Aydın A., Özmen M., Yaykaşlı M., 2014. Tükenmişlik Sendromu ve Örgütsel Bağlılık: Su Ürünleri İşletmeleri Üzerinde Bir Araştırma, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16, 1,135-158.
3. 3. Leiter, M. P., Maslach, C.. 1988. The Impact of Interpersonal Environment on Burnout and Organizational Commitment, Journal of Organizational Behavior, 9, 4, 297-308.
4. 4. Ardıç K., Polatçı S., 2008. Tükenmişlik Sendromu Akademisyenler Üzerinde bir Uygulama (Gaziosmanpaşa Örneği), Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 10 , 2, 69-96.
5. 5. Başak O., 2015. Tükenmişlik, Türk Aile Hekimliği Dergisi, 19, 1, 1-2.
6. 6. Maslach, C. ve Jackson, S. E., 1981. The Measurement of Experienced Burnout. Journal of Occupational Behaviour, 2 , 2, 99-113.
7. 7. Maslach, C. ve Zımbardo P. G., 1982. Burnout -The Cost of Caring, Prentice-Hall, Inc., Englewood Cliffs, New Jersey.
8. 8. Ensari, H., Tuzcuoğlu S., 1995. Marmara Üniversitesine Bağlı Fakültelerde Görev Yapan Yönetici ve Öğretim Elemanlarının Meslekten Yılgınlıklarında Kişilik Özelliklerinin Rolü, Öneri Dergisi, 2, 11, 51- 63.

9. 9. Ergin, C., 1995. Akademisyenlerde Tükenmişlik ve Çeşitli Stres Kaynaklarının İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 12 , 1, 37 – 50.
10. 10. Aslan, D., Kiper N, Karaağaoğlu E., Topal F., Güdük M., Cengiz Ö. S., 2005. Türkiye’de Tabip Odalarına Kayıtlı Olan Bir Grup Hekimde Tükenmişlik Sendromu ve Etkileyen Faktörler, Türkiye Tabip Odaları Birliği Yayınları, Ankara.
11. 11. Rostami Z., Abedi M. R., Schaufeli W. B., 2012. Dose İnterest Predicts Academic Burnout?Interdıscıplınary Journal of Contemporary Research in Busıness, İjcrb.Webs.Com, 3, 9.
12. 12. Pines, A.M., Nunes, R., 2003. The Relationship Between Career and Couple Burnout: Implications for Career and Couple Counseling, Journal of Employment Counseling, 40, 2, 50-64.
13. 13. Soysal A., 2011. İş Yaşamında Tükenmişlik, Çimento İşveren Dergisi. http://www.ceis.org.tr/dergi/2011kasim/makale2.pdf, Erişim Tarihi:15.10.2015
14. 14. Oyedele, L. O., 2012. Analysis of Architects’ Demotivating Factors in Design Firms, International Journal of Project Management, 31, 342-354.
15. 15. Ünlü T., 2014. Mimarları Etkileyen Demotivasyon Kriterlerinin Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) ve Analitik Ağ Prosesi (ANP) ile Ağırlıklandırılması, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
16. 16. Arı G. S. ve Bal E. Ç., 2008. Tükenmişlik Kavramı: Birey ve Örgütler Açısından Önemi, Yönetim ve Ekonomi, 15, 1, Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F.
17. 17. Freudenberger, H. J., 1974. Staff Burn-Out, Journal of Social Issues, .30, 1, 159-165.
18. 18. Cherniss, C., 1992. Long-term Consequences of Burnout: An Exploratory Study, Journal of Organizational Behavior, 13, 1-11.
19. 19. Torun A., 1997. Stres ve Tükenmişlik, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Türk Psikologları ve Kal-der Yayınları, (2.Baskı), Ankara.
20. 20. Sürgevil, O., 2005. Tükenmişlik ve Tükenmişliği Etkileyen Örgütsel Faktörler: Akademik Personel Üzerinde Bir Uygulama, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
21. 21. Maslach, C., Jackson, S.E., 1981. The Measurement of Experienced Burnout, Journal of Occupational Behaviour, 2, 2, 99-113.
22. 22. Maslach, C., S. E. 1986. Jackson, Maslach Burnout Inventory Manual (2nd Ed.), Palo Alto, Consulting Psychologist Pres.
23. 23. Telli1 E., Ünsar A.S., Oğuzhan A., 2012. Liderlik Davranış Tarzlarının Çalışanların Örgütsel Tükenmişlik ve İşten Ayrılma Eğilimleri Üzerine Etkisi: Konuyla İlgili Bir Uygulama, Electronic Journal of Vocational Colleges, Aralık.
24. 24. Halbesleben, J. R. B., Bowler, W. M., 2007. Emotional Exhaustion and Job Performance: The Mediating Role of Motivation, Journal of Applied Psychology, 92: 93-106.
25. 25. Maslach, C., Leiter P. M., 1997.The Truth About Burnout, Jossey-Bass, San Francisco.
26. 26. Lingard, H., 2003. The impact of Individual and Job Characteristics on ‘Burnout’ Among Civil Engineers in Australia and Implications for Employee Turnover. Construction Management and Economics, 21, 69–80.
27. 27. Yip B., Rowlinson S., 2009. Job Burnout among Construction Engineers Working within Consulting and Contracting Organizations, Journal of Management in Engineering, 25, 3,122-130.
28. 28. Ng, S.T., Skitmore, M.R., Lam, K.C., Poon, A.W.C., 2004. Demotivating Factors Influencing the Productivity of Civil Engineering Projects, International Journal of Project Management, 22, 139–146.
29. 29. Çelik G.T., 2012. Bağrıaçık R., Oral E.L. Mimarlık Bölümü Öğrencilerinin Akademik Tükenmişliği, Nwsa-Engıneerıng Scıences, 7, 1, 358-367.
30. 30. Çelik G. T., Oral E. L., 2013. Burnout Levels and Personality Traits-The Case of Turkish Architectural Students, Creative Education, 14, 2, 124-131.
31. 31. Steers, R.M., Porter, L.W., 1987. Motivations and Work Behavior, (4th Ed.), New York: McGraw-Hill.
32. 32. Koçel, T., 1999. İşletme Yöneticiliği. (7.Bas.). Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., 46, İstanbul.
33. 33. Balaban B., 2006. Türk İnşaat Sektöründe Çalışanların Motivasyonu Üzerine Kültürün Etkisi, İstanbul Teknik Üniveristesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
34. 34. Maslow A.H., 1970. Motivation and Personality, Harper &Row Publishers, USA.
35. 35. McClelland, D. C., 1961. The achieving Society, Princeton, NY, Nostland.
36. 36. Doğanlı B., Demirci Ç., 2014. Sağlık Kuruluşu Çalışanlarının Motivasyonlarını Belirleyici Faktörler Üzerine Bir Araştırma, Yönetim ve Ekonomi, 21, 1.
37. 37. Van de Ven, A., Ferry, D., 1979. Measuring and Assessing Organizations, Wiley, NewYork.
38. 38. Yılmaz, V., Varol S., 2015. Hazır Yazılımlar ile Yapısal Eşitlik Modellemesi: Amos, EQS, Lisrel, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 44, 28-44.
39. 39. Byrne, B. M., 2010. Structural Equation Modeling with AMOS, Routledge, NewYork.
40. 40. Yeniçeri, T., 2005. Mağaza İmajı ve Mağaza İmajı Boyutları Arasındaki İlişkilerin Yapısal Eşitlik Modeli ile İncelenmesi, Yönetim 16, 52, 30-53.
41. 41. Joreskog, K. G., Sorbom, D., 1993. LISREL 8: Structural Equation Modeling with the SIMPLIS Command Language, Chicago, IL: Scientific Software International.
42. 42. Arbuckle, J. L., 1999. Amos 4.0 Users Guide2, SPSS Inc.
43. 43. Dong, L., Neufeld, D., Higgins, C., 2005. Testing Klein and Sorra’s Innovation Implementation Model, Presented at Academy of Management Conference, Hawaii.
44. 44. Bentler, P. M., Chou, C. P., 1987. Practical Issues in Structural Modeling, Sociological Methods and Research, 16, 1, 78-117.
45. 45. Hoyle, R. H., Panter, A. T., 1995. In Structural Equation Modeling: Concepts, Issues and Applications , Sage Publications, London, 158-177.