SAĞLIK KURUMLARINDA ALGILANAN YÖNETİCİ DESTEĞİ VE YÖNETİCİ DESTEĞİNİN ETKİLERİ

Abstract

Bir yöneticinin tutum ve davranışları, aldığı kararlar, iletişim şekli gibi pek çok faktör personel, kurumsal çıktılar ve hizmet verilen bireyler üzerinde çeşitli etkilere sahiptir. Bu etkilerin sağlık kurumlarındaki etkisinin diğer kurumlara göre daha önemli olduğu söylenilebilir. Çünkü sağlık kurumlarında insan hayatıyla doğrudan ilgili hizmetler sunulmaktadır. Bu durum sağlık hizmetlerini karmaşık, stresli, öngörülemez ve dinamik bir sosyal sistem haline getirmektedir. Bu özellikler, hizmet sunan sağlık personelini de bazen olumsuz etkileyebilmekte ve bu süreçte sağlık personelinin desteğe ihtiyacı olabilmektedir. Bu araştırma ile sağlık personelinin hangi konularda yönetici desteğine ihtiyaç duyduğunun, yönetici desteğinin etkilerinin ve yönetici desteğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında farklı sağlık kurumlarında ve farklı birimlerde görev yapan 11 hekim dışı sağlık personeli ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak yüz yüze ve telefonla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda 3 tema, 9 alt tema ve 74 kod ve 22 alt kod belirlenmiştir. Katılımcıların sadece işle ilgili konularda değil, bireysel sorunları ile ilgili konularda da yöneticilerinden destek bekledikleri, yöneticilerinin adil davranmasını ve öncelikle kendilerini dinlemesini istedikleri belirlenmiştir. Ayrıca yönetici desteğinin astların psikolojisi, duygusal ve fiziksel durumları, davranış şekilleri üzerinde etkisi olduğu gibi kurumsal çıktılar ve hastalar üzerinde de bazı etkilerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ameliyathane biriminde ise hastalar uyutulduğu için yönetici desteğinin hastaya yönelik bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çeşitli öneriler sunulmuştur.

Keywords

• Yönetici Desteği
• Sağlık Kurumu
• Sağlık Personeli

PERCEIVED MANAGERIAL SUPPORT IN HEALTH INSTITUTIONS AND ITS EFFECTS

Abstract

Many factors, such as a manager's attitudes and behaviors, decisions, and communication styles, have varying effects on personnel, organizational outcomes, and individuals served. These effects can be considered more significant in healthcare institutions than in other institutions, as they provide services directly related to human life. This makes healthcare services a complex, stressful, unpredictable, and dynamic social system. These characteristics can sometimes negatively impact healthcare personnel, creating situations in which they require managerial support. This research aimed to determine the areas where healthcare personnel need managerial support, the effects of managerial support, and the factors influencing such support. The phenomenological method, one of the qualitative research methods, was employed for this study. Semi-structured interviews were conducted face-to-face and by telephone with 11 non-physician healthcare personnel working in various healthcare institutions and units. The research resulted in three themes, nine subthemes, 74 codes, and 22 subcodes. It was determined that participants expect support from their managers not only on work-related matters but also on personal issues. They emphasized the importance of fair treatment by managers and, above all, the need to be listened to. Moreover, managerial support was found to affect employees’ psychological, emotional, and physical states, as well as their behaviors. It also influenced institutional outcomes and, in some cases, patient experiences. However, in operating room units, where patients are anesthetized, managerial support was found to have no direct impact on patients. Based on the findings, several recommendations have been proposed.

Keywords

• Manager Support
• Health Institution
• Health Personnel

References

1. Acarer, E. B. ve Beydağ, K. D. (2013). Yönetici hemşirelerin yaşadıkları sorunlar ve bunları etkileyen faktörler. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 26-39.
2. Afzal, S., Arshad, M., Saleem, S. ve Farooq, O. (2019). The impact of perceived supervisor support on employees’ turnover intention and task performance: Mediation of self-efficacy. Journal of Management Development, 38(5), 369-382. https://doi.org/10.1108/JMD-03-2019-0076
3. Astuti, T. ve Helmi, A. F. (2021). Perceived supervisor support and turnover intention: A meta-analysis study. Buletin Psikologi, 29(1), 1-13.
4. Belrhiti, Z., Giralt, A. N. ve Marchal, B. (2018). Complex leadership in healthcare: A scoping review. International Journal of Health Policy and Management, 7(12), 1073–1084. https://doi.org/10.15171/ijhpm.2018.75
5. Chami-Malaeb, R. (2022). Relationship of perceived supervisor support, self-efficacy and turnover intention, the mediating role of burnout. Personnel Review, 51(3), 1003-1019. https://doi.org/10.1108/PR-11-2019-0642
6. Cummings, G. G., Hewko, S. J., Wang, M., Wong, C. A., Laschinger, H. K. S. ve Estabrooks, C. A. (2017). Impact of managers’ coaching conversations on staff knowledge use and performance in long-term care settings. Worldviews on Evidence-Based Nursing, 15(1), 62–71. https://doi.org/10.1111/wvn.12233
7. Cummings, G. G., MacGregor, T., Davey, M., Lee, H., Wong, C. A., Lo, E., Muise, M. ve Stafford, E. (2010). Leadership styles and outcome patterns for the nursing workforce and work environment: A systematic review. International Journal of Nursing Studies, 47(3), 363–385.
8. Cummings, G. G., Tate, K., Lee, S., Wong, C. A., Paananen, T., Micaroni, S. P. M. ve Chatterjee, G. E. (2018). Leadership styles and outcome patterns for the nursing workforce and work environment: A systematic review. International Journal of Nursing Studies, 85, 19–60. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2018.04.016

9. Durmuş, A. (2024). Yönetici desteği ile çalışmaya tutkunluk arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Hemşireler üzerinde bir çalışma. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1620-1628. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1505301
10. El Haddad, M., Wilkinson, G., Thompson, L., Faithfull-Byrne, A. ve Moss, C. (2019). Perceptions of the impact of introducing administrative support for nurse unit managers: A qualitative evaluation. Journal of Nursing Management, 27(8), 1700-1711. https://doi.org/10.1111/jonm.12860
11. Eisenberger, R., Stinglhamber, F., Vandenberghe, C., Sucharski, I. L. ve Rhoades, L. (2002). Perceived supervisor support: Contributions to perceived organizational support and employee retention. Journal of Applied Psychology, 87(3), 565–573. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.3.565
12. Erkutlu, H. ve Uçak, H. (2022). Sağlık kurumlarında psikolojik sözleşme ihlali ve hasta güvenliği arasındaki ilişkide yönetim desteğinin etkisi. Erciyes Akademi, 36(2), 657-671. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1090636
13. Fowler, K. R., Robbins, L. K. ve Lucero, A. (2021). Nurse manager communication and outcomes for nursing: An integrative review. Journal of Nursing Management, 1-10. https://doi.org/10.1111/jonm.13324
14. Gemlik, H. N., Hoser, G., Yıldız, A. ve Bektaş, G. (2017). Y kuşağı hasta kabul yetkililerinin beklentileri üzerine nitel bir araştırma: İki farklı kamu hastanesi örneği. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 4(3), 164-180. https://doi.org/10.5455/sad.13-1505799927
15. Gemlik, H. N., İlter, P. ve Bektaş, G. (2018). Y kuşağı orta düzey hastane yöneticilerinin üst yöneticilerinden beklentileri üzerine nitel bir araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 5(2), 154-160.
16. Gok, S., Karatuna, I. ve Karaca, P. O. (2015). The role of perceived supervisor support and organizational identification in job satisfaction. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 177, 38-42. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.02.328
17. Gökçe, O. (2019). Klasik ve nitel içerik analizi. Çizgi Yayınevi.
18. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
19. Hartviksen, T. A., Aspfors, J. ve Uhrenfeldt, L. (2019). Healthcare middle managers' experiences of developing capacity and capability: A systematic review and meta-synthesis. BMC Health Services Research, 19(1), 546. https://doi.org/10.1186/s12913-019-4345-1
20. Hawes, F. M. ve Wang, S. (2022). The impact of supervisor support on the job satisfaction of immigrant and minority long-term care workers. Journal of Applied Gerontology, 41(10), 2157-2166. https://doi.org/10.1177/07334648221104088
21. Korkut, N. ve Çetin Gürkan, G. (2019). Sağlık çalışanlarının algıladığı yönetici desteğinin duygusal emek üzerindeki etkisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi: Bir kamu ve bir özel hastane örneği. Journal of Organizational Behavior Review, 1(1), 78-96.
22. Kottke, J. L. ve Sharafinski, C. E. (1988). Measuring perceived supervisory and organizational support. Educational and Psychological Measurement, 48(4), 1075–1079. https://doi.org/10.1177/0013164488484024
23. Lee, K. ve Jun, H. S. (2024). The mediating effects of perceived organizational support and perceived supervisor support in the relationship between clinical nurses’ organizational citizenship behavior and turnover intention. Journal of Korean Academy of Nursing Administration, 30(1), 11-18. https://doi.org/10.11111/jkana.2024.30.1.1
24. Li, J., Kim, W. G. ve Zhao, X. (2017). Multilevel model of management support and casino employee turnover intention. Tourism Management, (59), 193-204. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.08.006
25. Li, S., Jain, K. ve Tzini, K. (2021). When supervisor support backfires: The link between perceived supervisor support and unethical Pro-supervisor behavior. Journal of Business Ethics, 179(1), 133-151. https://doi.org/10.1007/s10551-021-04797-1
26. López-Ibort, N., Gil-Lacruz, A. I., Navarro-Elola, L., Pastor-Tejedor, A. C. ve Pastor-Tejedor J. (2022). Positive psychology: Supervisor leadership in organizational citizenship behaviors in nurses. Healthcare (Basel), 10(6), 1043. https://doi.org/10.3390/healthcare10061043
27. Martin, P. ve Milne, D. (2017). Choice of clinical supervisor: Cunning or collusion? Journal of Advanced Nursing, 74(6), 1229–1230. https://doi.org/10.1111/jan.13471
28. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Nobel Yayınevi.
29. Milne, D. L., Leck, C. ve Choudhri, N. Z. (2009). Collusion in clinical supervision: literature review and case study in self-reflection. The Cognitive Behaviour Therapist, 2(02), 106. https://doi.org/10.1017/s1754470x0900018x
30. Modaresnezhad, M., Andrews, M. C., Mesmer-Magnus, J., Viswesvaran, C. ve Deshpande, S. (2021). Anxiety, job satisfaction, supervisor support and turnover intentions of mid-career nurses: A structural equation model analysis. Journal of Nursing Management, 29(5), 931-942. https://doi.org/10.1111/jonm.13229
31. Mori, T., Nagata, T., Nagata, M., Odagami, K. ve Mori, K. (2022). Perceived supervisor support for health affects presenteeism: A cross-sectional study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(7), 1-10. https://doi.org/10.3390/ijerph19074340
32. Nabawanuka, H. ve Ekmekcioğlu, E. B. (2022). Millennials in the workplace: Perceived supervisor support, work–life balance and employee well–being. Industrial and Commercial Training, 54(1), 123–144. https://doi.org/10.1108/ICT-05-2021-0041
33. Pattnaik, S. C. ve Panda, N. (2020). Supervisor support, work engagement and turnover intentions: Evidence from Indian call centres. Journal of Asia Business Studies, 1-15. https://doi.org/10.1108/JABS-08-2019-0261
34. Polat, Z. ve Köse, A. (2024). Sağlık çalışanlarında algılanan yönetici desteği ile psikolojik sahiplenme arasında örgütsel öğrenmenin rolü ve sosyodemografik özelliklerin etkisi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(1), 222-241. https://doi.org/10.47097/piar.1484116
35. Reynolds, K. ve McLean, M. (2023). Clinical supervision in podiatry in Australia and New Zealand: Supervisor challenges in this role. BMC Medical Education, 23(1), 104. https://doi.org/10.1186/s12909-023-04056-z
36. Samancı, S. (2025). Tıbbi sekreterin yönetici desteği algısının iş performansına etkisinde iş tatmininin aracı rolü. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), 42-72. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1551032
37. Shanock, L. R. ve Eisenberger, R. (2006). When supervisors feel supported: Relationships with subordinates' perceived supervisor support, perceived organizational support, and performance. Journal Applied Psychology, 91(3), 689-695. https://doi.org/10.1037/0021-9010.91.3.689
38. Siraj, R. A., Alhaykan, A. E., Alrajeh, A. M., Aldhahir, A. M., Alqahtani, J. S., Bakhadlq, S., Alghamdi, S. M., Alqarni, A. A., Alqarni, M. M., Alanazi, T. M., Alruwaili, A., Algarni, S. S., Alahmadi, F. H., Alahmari, M. ve Alahmadi, R. H. (2023). Burnout, resilience, supervisory support, and quitting intention among healthcare professionals in Saudi Arabia: A national cross-sectional survey. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3), 2407. https://doi.org/10.3390/ijerph20032407
39. Sirola-Karvinen, P. ve Hyrkäs, K. (2006). Clinical supervision for nurses in administrative and leadership positions: A systematic literature review of the studies focusing on administrative clinical supervision. Journal of Nursing Management, 14(8), 601-609. https://doi.org/10.1111/j.1365-2934.2006.00719.x
40. Soysal, A., Yağar, F. ve Pınar, Ö. K. E. (2017). Hasta danışmanlarının örgütsel destek ve örgütsel sinizm düzeylerinin incelenmesi. Business & Management Studies: An International Journal, 5(1), 174-190.
41. Steege, L. M., Pinekenstein, B. J., Arsenault Knudsen, É. ve Rainbow, J. G. (2017). Exploring nurse leader fatigue: A mixed methods study. Journal of Nursing Management, 25(4), 276-286. https://doi.org/10.1111/jonm.12464
42. Tang, Y.-Y. ve Tsaur, S.-H. (2016). Supervisory support climate and service-oriented organizational citizenship behavior in hospitality. International Journal of Contemporary Hospitality, 28(10), 1-43. https://doi.org/10.1108/IJCHM-09-2014-0432
43. Tekindal, M. ve Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153-182.
44. Tran, K., Nguyen, P., Dang, T. ve Ton, T. (2018). The impacts of the high-quality workplace relationships on job performance: A perspective on staff nurses in Vietnam. Behavioral Sciences, 8(12), 1-21. https://doi.org/10.3390/bs8120109
45. Wang, Z. (2014). Perceived supervisor support and organizational citizenship behavior: The role of organizational commitment. International Journal of Business and Social Science, 5(1), 210-214.
46. Wong, C. A., Cummings, G. G. ve Ducharme, L. (2013). The relationship between nursing leadership and patient outcomes: A systematic review update. Journal of Nursing Management, 21(5), 709–724. https://doi.org/10.1111/jonm.12116
47. Xiaolong, T., Gull, N., Asghar, M., Sarfraz, M. ve Jianmin, Z. (2023). Does perceived supervisor support reduce turnover intention? The mediating effects of work engagement among healthcare professionals. Work, 74(3), 1001-1013. https://doi.org/10.3233/WOR-21050
48. Yang, T., Lei, R., Jin, X., Li, Y., Sun, Y. ve Deng, J. (2019). Supervisor support, coworker support and presenteeism among healthcare workers in China: The mediating role of distributive justice. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(5), 817. https://doi.org/10.3390/ijerph16050817
49. Yorgancioglu Tarcan, G., Erigüç, G., Kartal, N., Şeyma Koca, G. ve Karahan, A. (2021). The effect of mushroom management style and perceived supervisor support on employee performance:‘An application with university hospital employees’. The International Journal of Health Planning and Management, 36(2), 532-544. https://doi.org/10.1002/hpm.3102