Research Article

SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Volume: 35 April 28, 2026
TR EN

SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Abstract

Psikolojik sağlamlık, çocukluk çağında yaşanan travmatik deneyimlerin olumsuz etkilerinin azaltılması ve bireylerin zor deneyimlere rağmen ileriye dönük olumlu bir bakış açısı geliştirmeleri açısından önemli bir kavramdır. Öz-şefkat ise bireylerin başa çıkma becerilerine katkıda bulunarak psikolojik sağlamlıklarını güçlendiren bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın amacı, sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının çocukluk çağı travma yaşantıları, öz-şefkat düzeyleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmaya Diyarbakır Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne bağlı kurum ve kuruluşlarda görev yapan, yaşları 18-60 arasında değişen 62 (%51,2) erkek, 59 (%48,8) kadın olmak üzere toplam 121 meslek elemanı (sosyal çalışmacı, psikolog, sosyolog, çocuk gelişimci, öğretmen) dahil edilmiştir. Katılımcılara Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği ve Öz-Duyarlık Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çocukluk çağı travmaları ve öz-şefkatin psikolojik sağlamlık üzerindeki yordayıcı etkisinin test edilmesinde çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda öz-şefkatin psikolojik sağlamlık üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkisi olduğu, çocukluk çağı travmalarının ise psikolojik sağlamlık üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Çocukluk çağı travmalarının ise psikolojik sağlamlık üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Keywords

References

  1. Anda, R. F., Felitti, V. J., Bremner, J. D., Walker, J. D., Whitfield, C. H., Perry, B. D., ... & Giles, W. H. (2006). The enduring effects of abuse and related adverse experiences in childhood: A convergence of evidence from neurobiology and epidemiology. European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 256, 174-186. https://doi.org/10.1007/s00406-005-0624-4
  2. Aktepe, E. (2009). Çocukluk çağı cinsel istismarı. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 1(2), 95-119.
  3. Aras, N. Y., Topkaya, N., & Şahin, E. (2023). Yetişkin bireylerde psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak cinsiyet, çocukluk çağı travmaları, yaşamda anlam ve öz şefkat. İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1). 168-183. https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1168719
  4. Aydın, E. (2018). Çocukluk çağı travmatik yaşantılarının psikolojik sağlamlık ve depresyon belirtileri üzerine etkisi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul.
  5. Aydın, M., & Egemberdiyeva, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(1), 37-53.
  6. Balgiu, B. A. (2017). Self-esteem, personality and resilience. Study of a students emerging adults group. Journal of Educational Sciences and Psychology, 7(1), 93-99.
  7. Barlow, M. R., Turow, R. E. G., & Gerhart, J. (2017). Trauma appraisals, emotion regulation difficulties, and self-compassion predict posttraumatic stress symptoms following childhood abuse. Child Abuse & Neglect, 65, 37-47. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.01.006
  8. Baskak, İ. (2023). Çocuğa yönelik duygusal istismar. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 3(1), 61-72.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Personality Psychology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 28, 2026

Submission Date

March 30, 2025

Acceptance Date

December 2, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 35

APA
Ateşsönmez, B., Aydoğdu, B. E., & Tolan, Ö. (2026). SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1668227
AMA
1.Ateşsönmez B, Aydoğdu BE, Tolan Ö. SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1668227
Chicago
Ateşsönmez, Buse, Burcu Ebru Aydoğdu, and Özlem Tolan. 2026. “SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (April). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1668227.
EndNote
Ateşsönmez B, Aydoğdu BE, Tolan Ö (April 1, 2026) SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35
IEEE
[1]B. Ateşsönmez, B. E. Aydoğdu, and Ö. Tolan, “SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, Apr. 2026, doi: 10.35379/cusosbil.1668227.
ISNAD
Ateşsönmez, Buse - Aydoğdu, Burcu Ebru - Tolan, Özlem. “SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (April 1, 2026). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1668227.
JAMA
1.Ateşsönmez B, Aydoğdu BE, Tolan Ö. SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1668227.
MLA
Ateşsönmez, Buse, et al. “SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, Apr. 2026, doi:10.35379/cusosbil.1668227.
Vancouver
1.Buse Ateşsönmez, Burcu Ebru Aydoğdu, Özlem Tolan. SOSYAL HİZMET ALANINDA ÇALIŞAN MESLEK ELEMANLARINDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI, ÖZ-ŞEFKAT VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Apr. 1;35. doi:10.35379/cusosbil.1668227