Research Article

GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Volume: 34 Number: Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ July 20, 2025
EN TR

GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Abstract

Teknolojik gelişmelerin ulaştığı en önemli aşamalardan biri olarak kabul edilen yapay zekâ teknolojisi son yıllarda popüler hale gelmesiyle birlikte meslek gruplarının bu teknolojiden hangi biçimlerde etkileneceğine yönelik önemli tartışmaları tetiklemiştir. Bu meslek grupları arasında hızın öneminin son derece görünür olduğu gazetecilik de yer almaktadır. Buradan hareketle araştırma, popüler yapay zekâ uygulamaları olan ChatGPT ve DeepSeek uygulamalarının haber üretim biçimlerinin sosyal bilimler perspektifinden karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Bu doğrultuda her iki yapay zekâ modeline belirli konularda üçer haber yazması komutu verilmiş, elde edilen metinler doküman analizi tekniğiyle analiz edilmiş, bulgular ise betimsel analiz tekniğiyle sunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre, her iki yapay zekâ uygulaması da haber metinlerinin oluşturulmasında 5N 1K kuralına genel anlamda sadık kalmaktadır. ChatGPT başvurduğu kaynakları belirtme konusunda özenli ve şeffaf davranırken; DeepSeek olayları çok yönlü biçimde ele almaktadır. Verilen bazı bilgiler arasında çelişki olduğu gözlemlenen uygulamaların yazım ve imla kuralları söz konusu olduğunda Türk Dil Kurumunun (TDK) standartlarına tam anlamıyla uymadıkları gözlemlenmiştir. Araştırmanın bulguları, öne çıkan yapay zekâ modellerinin haber üretimi aşamasında gazeteciliğin temel değerlerini ne ölçüde sürdürebildiğini ortaya koyarak kaynak çokluğu ve şeffaflığı, etik hususlar ve dilbilimsel açılardan denetime tabi tutulması gerektiğine işaret etmektedir. Uygulamaların bu hususlar göz önünde bulundurularak yeniden yapılandırılması, yapay zekâ modelleri ile üretilen haberlerde etiketleme sistemine bağlı kalınması ve medya çalışanlarının yapay zekâ kullanımı konusunda eğitilmesi gibi öneriler sunulmaktadır. Bu tartışma ile yapay zekâ, gazetecilik ve doğru bilgiye erişime dayalı çok boyutlu tartışmalara katkı sunulması amaçlanmaktadır.

Keywords

References

  1. Aktaş, S. G. (2025). Yapay zekâ ve gazetecilik etkileşiminde prompt mühendisliği: ChatGPT ile keşifsel bir çalışma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 13(1), 611–644.
  2. Akyüzlü, B. (2024). Eleştirel söylem perspektifinden dijital medyada kadın cinayet haberlerinin incelenmesi: DHA Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 23-57.
  3. Albuhairy, M. M. ve Algaraady, J. (2025). DeepSeek vs. ChatGPT: Comparative Efficacy in Reasoning for Adults’ Second Language Acquisition Analysis. Humanities and Educational Sciences Journal, (44), 864–883. https://doi.org/10.55074/hesj.vi44.1313.
  4. Amponsah, P. N. ve Atianashie, A. M. (2024). Navigating the new frontier: A comprehensive review of AI in journalism. Advances in Journalism and Communication, 12(1), 1-17.
  5. Ay, A. (2022). Yapay zekâ haberciliği ve gazetecilik tartışmalarına dair bir değerlendirme. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 12(4), 913–926.
  6. Baydemir, R. (2025). Artificial intelligence wars in global technology: ChatGPT vs. DeepSeek. https://www.researchgate.net/publication/390174698 (Erişim Tarihi: 15.04.2025).
  7. Bilecen, N. S. ve Bayraktutan, G. (2018). İnternet çağında gazetecilik için tartışmalı bir kavram: “Yavaşlık”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (29. Özel Sayı), 341–354.
  8. Böyük, M. (2024). Dijital çağda haber: İnsan ve yapay zeka üretimi haber içeriklerinin karşılaştırmalı analizi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (46-Yapay Zekâ ve İletişim), 44–72.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Journalism Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 20, 2025

Submission Date

April 28, 2025

Acceptance Date

July 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 34 Number: Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ

APA
Şen, R. (2025). GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ), 493-517. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1685596
AMA
1.Şen R. GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34(Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ):493-517. doi:10.35379/cusosbil.1685596
Chicago
Şen, Revşan. 2025. “GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 (Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ): 493-517. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1685596.
EndNote
Şen R (July 1, 2025) GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ 493–517.
IEEE
[1]R. Şen, “GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 34, no. Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ, pp. 493–517, July 2025, doi: 10.35379/cusosbil.1685596.
ISNAD
Şen, Revşan. “GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34/Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ (July 1, 2025): 493-517. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1685596.
JAMA
1.Şen R. GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34:493–517.
MLA
Şen, Revşan. “GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 34, no. Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ, July 2025, pp. 493-17, doi:10.35379/cusosbil.1685596.
Vancouver
1.Revşan Şen. GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025 Jul. 1;34(Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ):493-517. doi:10.35379/cusosbil.1685596