JOURNALISM AND ARTIFICAL INTELLIGENCE: A COMPARATIVE ANALYSIS OF NEWS PRODUCTION THROUGH CHATGPT AND DEEPSEEK APPLICATIONS

Öz

Artificial intelligence (AI) technology, which is considered one of the most important stages of technological development, has become popular in recent years and has triggered important discussions about how different professions will be affected by this technology. Journalism, where speed is extremely important, is one of these professions. Based on this, the research aims to compare the news production methods of the two popular AI applications, ChatGPT and DeepSeek, from a social sciences perspective. To this end, both AI models were instructed to generate three news articles on specific topics, the resulting texts were analysed using document analysis techniques, and the findings were presented using descriptive analysis techniques. According to the findings, both artificial intelligence applications generally adhere to the 5W 1H principle (who, what, when, where, why, and how) in the creation of news content. ChatGPT is careful and transparent in citing its sources, while DeepSeek presents events in a multifaceted manner. However, inconsistencies were identified in some factual details across the texts produced, and neither application fully conformed to the linguistic and orthographic standards set by the Turkish Language Association (TDK). The findings of the study reveal the extent to which prominent artificial intelligence models can uphold the fundamental values of journalism in the news production process, indicating that they should be subject to scrutiny in terms of source diversity and transparency, ethical issues, and linguistic accuracy. The study recommends that AI-generated news content be subject to structured editorial oversight, include clear labeling of AI involvement, and that media professionals receive training in the effective and ethical use of AI tools. This discussion aims to contribute to multidimensional debates on artificial intelligence, journalism, and access to accurate information.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Text
• News
• ChatGPT
• DeepSeek

GAZETECİLİK VE YAPAY ZEKÂ: HABER ÜRETİMİNDE CHATGPT VE DEEPSEEK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Öz

Teknolojik gelişmelerin ulaştığı en önemli aşamalardan biri olarak kabul edilen yapay zekâ teknolojisi son yıllarda popüler hale gelmesiyle birlikte meslek gruplarının bu teknolojiden hangi biçimlerde etkileneceğine yönelik önemli tartışmaları tetiklemiştir. Bu meslek grupları arasında hızın öneminin son derece görünür olduğu gazetecilik de yer almaktadır. Buradan hareketle araştırma, popüler yapay zekâ uygulamaları olan ChatGPT ve DeepSeek uygulamalarının haber üretim biçimlerinin sosyal bilimler perspektifinden karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Bu doğrultuda her iki yapay zekâ modeline belirli konularda üçer haber yazması komutu verilmiş, elde edilen metinler doküman analizi tekniğiyle analiz edilmiş, bulgular ise betimsel analiz tekniğiyle sunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre, her iki yapay zekâ uygulaması da haber metinlerinin oluşturulmasında 5N 1K kuralına genel anlamda sadık kalmaktadır. ChatGPT başvurduğu kaynakları belirtme konusunda özenli ve şeffaf davranırken; DeepSeek olayları çok yönlü biçimde ele almaktadır. Verilen bazı bilgiler arasında çelişki olduğu gözlemlenen uygulamaların yazım ve imla kuralları söz konusu olduğunda Türk Dil Kurumunun (TDK) standartlarına tam anlamıyla uymadıkları gözlemlenmiştir. Araştırmanın bulguları, öne çıkan yapay zekâ modellerinin haber üretimi aşamasında gazeteciliğin temel değerlerini ne ölçüde sürdürebildiğini ortaya koyarak kaynak çokluğu ve şeffaflığı, etik hususlar ve dilbilimsel açılardan denetime tabi tutulması gerektiğine işaret etmektedir. Uygulamaların bu hususlar göz önünde bulundurularak yeniden yapılandırılması, yapay zekâ modelleri ile üretilen haberlerde etiketleme sistemine bağlı kalınması ve medya çalışanlarının yapay zekâ kullanımı konusunda eğitilmesi gibi öneriler sunulmaktadır. Bu tartışma ile yapay zekâ, gazetecilik ve doğru bilgiye erişime dayalı çok boyutlu tartışmalara katkı sunulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Metin
• Haber
• ChatGPT
• DeepSeek

Kaynakça

1. Aktaş, S. G. (2025). Yapay zekâ ve gazetecilik etkileşiminde prompt mühendisliği: ChatGPT ile keşifsel bir çalışma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 13(1), 611–644.
2. Akyüzlü, B. (2024). Eleştirel söylem perspektifinden dijital medyada kadın cinayet haberlerinin incelenmesi: DHA Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 23-57.
3. Albuhairy, M. M. ve Algaraady, J. (2025). DeepSeek vs. ChatGPT: Comparative Efficacy in Reasoning for Adults’ Second Language Acquisition Analysis. Humanities and Educational Sciences Journal, (44), 864–883. https://doi.org/10.55074/hesj.vi44.1313.
4. Amponsah, P. N. ve Atianashie, A. M. (2024). Navigating the new frontier: A comprehensive review of AI in journalism. Advances in Journalism and Communication, 12(1), 1-17.
5. Ay, A. (2022). Yapay zekâ haberciliği ve gazetecilik tartışmalarına dair bir değerlendirme. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 12(4), 913–926.
6. Baydemir, R. (2025). Artificial intelligence wars in global technology: ChatGPT vs. DeepSeek. https://www.researchgate.net/publication/390174698 (Erişim Tarihi: 15.04.2025).
7. Bilecen, N. S. ve Bayraktutan, G. (2018). İnternet çağında gazetecilik için tartışmalı bir kavram: “Yavaşlık”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (29. Özel Sayı), 341–354.
8. Böyük, M. (2024). Dijital çağda haber: İnsan ve yapay zeka üretimi haber içeriklerinin karşılaştırmalı analizi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (46-Yapay Zekâ ve İletişim), 44–72.

9. Breazu, P. ve Katsos, N. (2024). ChatGPT-4 as a journalist: Whose perspectives is it reproducing? Discourse & Society, 35(6), 687–707.
10. Coşkun, F. ve Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay zekânın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 54(3), 947-966.
11. Cheng, S. (2025). When Journalism meets AI: Risk or opportunity?. Digital Government: Research and Practice, 6(1), 1-12.
12. Chowdhury, M., Haque, A. ve Ahmed, I. (2025). DeepSeek vs. ChatGPT: A comparative analysis of performance, efficiency, and ethical AI considerations. https://d197for5662m48.cloudfront.net/documents/publicationstatus/244971/preprint_pdf/ea8e22198b2b37e5c35cc2d810fc5171.pdf (Erişim Tarihi: 15.04.2025).
13. Çavuş, S. ve Ede, N. (2021). Tık odaklı habercilik: Türk internet haber medyası üzerine bir içerik analizi. Selçuk İletişim, 14(1), 23–54.
14. Çelebi, G. Ö. (2024). Robotlar çağında gazetecilik. İletişim Çalışmaları Dergisi, 10(2), 138-152.
15. Çığ, Ü. ve Çığ, E. Ç. (2011). Haber endüstrisi ve gazetecilik etiği. İş Ahlakı Dergisi, 4(8), 25–60.
16. Çiğdem, S. ve Erdoğan, E. (2020). Türkiye’de freelance gazetecilerin çalışma koşulları. Sosyoekonomi, 28(46), 243–269.
17. Dandage, R. V. (2025). “A Comparative Analysis of ChatGPT and DeepSeek: Capabilities, Applications, and Future Directions ChatGPT &DeepSeek.” International Journal of Innovative Science and Research Technology (IJISRT), 10(2), 207-211, https://doi.org/10.5281/zenodo.14899162. Volume. 10 Issue.2, February-2025
18. de Carvalho Souza, M. E., & Weigang, L. (2025). Grok, Gemini, ChatGPT and DeepSeek: Comparison and applications in conversational artificial intelligence. Inteligencia Artificial, 2(1).
19. Erdem, B. K. (2021). Yapay zekanın medya ve yayıncılık alanına etkisi. TRT Akademi, 6(13), 896–903.
20. Farley, E., Grady, F., Miller, D. S., O'Connor, R., Schneider, H., Çiviler, M., ve Konstantinopolis, C. (2014). SPJ code of ethics. https://repo.library.stonybrook.edu/xmlui/bitstream/handle/11401/9251/spjethicscode.pdf
21. Fırat, M. (2025). DeepSeek vakası: Yapay zeka savaşlarında stratejik kontrol noktası. https://storage.prod.researchhub.com/uploads/papers/users/51660/df012a2f-30b0-41d2-a068-ad539edf2493/DeepSeekR1.pdf (Erişim Tarihi: 14.04.2025)
22. Gazaz, D. C. ve Ayvaz, S. (2024). Türkiye’de ChatGPT algısı: Bert modeli ile duygu analizi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(52), 487-506.
23. Gökbel, H. (2024). Yapay Zekanın Gazetecilik Pratiklerindeki Yeri. TAM Akademi Dergisi, 3(2), 135-163.
24. Gül, K. (2024). Yapay Zeka Teknolojilerinin Gazetecilik Alanında Kullanımı: Avantajlar ve Dezavantajları. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 4(2), 306-331.
25. Islam, C. M., Chacko, S. J., Horne, P. ve Liu, X. (2025). DeepSeek on a Trip: Inducing Targeted Visual Hallucinations via Representation Vulnerabilities. arXiv preprint arXiv:2502.07905.
26. Keskin, E. K. (2023). Yapay zekâ sohbet robotu ChatGPT ve Türkiye internet gündeminde oluşturduğu temalar. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 7(2), 114–131.
27. Kırık, A. M. ve Özkoçak, V. (2023). Medya ve İletişim Bağlamında Yapay Zekâ Tarihi ve Teknolojisi: ChatGPT ve deepfake ile gelen dijital dönüşüm. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (58), 73-99.
28. Kırık, A. M., Göksu, O. ve Yegen, C. (2024). Yapay zekâ ve gazetecilik: Türk medyasında ChatGPT kullanımı. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (68), 90-109.
29. Kotsis, K. T. (2025). ChatGPT and DeepSeek evaluate one another for science education. EIKI Journal of Effective Teaching Methods, 3(1).
30. Latar, N. L. (2018). Are AI’s limitations creating new opportunities for human journalists? In N. L. Latar (Ed.), Robot journalism: Can human journalism survive? (pp. 11–28).
31. Madupati, B., Jonnalagadda, A. K., ve Madupathi, S. (2025). A Technical Comparison of ChatGPT and DeepSeek: Architecture, Efficiency, and Performance. International Journal of Global Innovations and Solutions (IJGIS). https://doi.org/10.21428/e90189c8.65f53287.
32. Maleki, N., Padmanabhan, B. ve Dutta, K. (2024, June). AI hallucinations: a misnomer worth clarifying. In 2024 IEEE conference on artificial intelligence (CAI) (ss. 133-138). IEEE.
33. Mohammed, A. A., Mudhsh, B. A., Bin-Hady, W. R. A. ve Al-Tamimi, A. S. (2025). DeepSeek and Grok in the spotlight after ChatGPT in English education: A review study. Journal of English Studies in Arabia Felix, 4(1), 13–22.
34. Oğuz, C. (2024). Türkiye’de kadın cinayetlerinin medyada temsili: “Farkındalık” mı, “rol modeli” oluşturma riski mi?. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 58-85.
35. Özsalih, A. (2023). Yapay zekâ yoluyla oluşturulan sahte haberlerin medya gündemini belirlemesi. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 13(3), 533–550.
36. Öztürk, Ş. (2017). Türkiye’de gazetecilerin çalışma sorunları. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 89–111.
37. Popenici, S. A. ve Kerr, S. (2017). Exploring the impact of artificial intelligence on teaching and learning in higher education. Research and practice in technology enhanced learning, 12(1), 22.
38. Shi, Y. ve Sun, L. (2024). How generative AI is transforming journalism: development, application and ethics. Journalism and Media, 5(2), 582-594.
39. Singh, S., Bansal, S., Saddik, A. E. ve Saini, M. (2025). From ChatGPT to DeepSeek AI: A comprehensive analysis of evolution, deviation, and future implications in AI-language models. arXiv preprint arXiv:2504.03219.
40. Simon, F. (2024). Artificial intelligence in the news: how AI retools, rationalizes, and reshapes journalism and the public arena. Tow Center for Digital Journalism, Columbia University.
41. Stray, J. (2021). Making artificial intelligence work for investigative journalism. In Algorithms, automation, and news (ss. 97–118).
42. Şayir, O. (2022). İnternet haberciliğinde yapay zeka gazeteciliğinin eşik bekçiliği açısından incelenmesi. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 117–134.
43. Şen, R. (2024). Gaziantep yerel medyasında çalışan gazetecilerin prekaryalaşma deneyimleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 841-864. https://doi.org/10.21547/jss.1433154.
44. Şengül, B. ve Murat, G. (2024). Küresel iklim krizinin sosyal boyutu ve sosyal politika önlemleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(41), 342-358.
45. Şentöregil, M. (2024). Habercilikte yeni bir dönüm noktası: Robot gazetecilik. Y. Bayram (Ed.), Temel gazetecilik: Kavramlar, teknikler, yenilikler içinde (s. 497-508). Akademisyen Yayınevi.
46. Tokgöz, O. (2010). Temel gazetecilik. İmge Kitabevi.
47. Türkmen, B. ve Koçlu, S. (2024). Yapay zeka destekli haber metni üretimi ve çevirilerinin karşılaştırmalı bir analizi: ChatGPT-4o örneği. IU Journal of Translation Studies, (21), 212–229.
48. Uzunoğlu, S. (2018). Gazeteci emeğinin dönüşümü ve güvencesizleşme: Türkiyeli dijital haber odalarının serbest muhabirleri üzerine bir çalışma. Moment Dergi, 5(2), 195–218.
49. Ünal, A. ve Kılınç, İ. (2024). Üretken yapay zekâlarin iş dünyası üzerine etkilerine ilişkin erken dönem bir değerlendirme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(90), 776-797.
50. Yaşa, H. (2024). Sosyal medya gazeteciliği. Y. Bayram (Ed.), Temel gazetecilik: Kavramlar, teknikler ve yenilikler içinde (s.509-535). Akademisyen Yayınevi.
51. Yemişçioğlu, Ş. ve Cahantimur, A. (2024). İklim değişikliğinin yol açtığı iklim göçleri: Ulusal ve uluslararası literatür karşılaştırması. İdealkent, 16(43), 276-302.
52. Yengin, D. ve Çakar, Y. (2024). Gazeteciliğin geleceği: Yapay zeka destekli haber üretimi ve prompt kullanımı. D. Yengin ve T. Bayrak (Ed.), Yeni medya çalışmaları ve yapay zeka–I içinde (s. 163-198). Akademisyen Yayınevi.
53. Yıldızgörür, M. R. (2023). Yapay zekâ teknoloji̇leri̇ni̇n gazeteci̇li̇k alaninda kullanimina yöneli̇k sorunlar ve ri̇skler. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 3(6), 5
54. Yücebaş, S. (2021). Yerel basında kadın gazeteciler: Gaziantep örneği. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, 9(20), 85–116.