Research Article

YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ

Volume: 35 April 28, 2026
TR EN

YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ

Abstract

Bu çalışma, doktora tez sürecindeki bir araştırmacının yapay zekâ (YZ) araçlarıyla yürüttüğü üretim süreçlerinin, akademik kimlik inşasını ve akademik özne olarak konumlanma biçimini nasıl dönüştürdüğünü anlamayı amaçlamaktadır. Kuramsal çerçeve, analitik otoetnografi yöntemine uygun biçimde; akademik öznellik, yaratıcı ortaklık, dijital etik duyarlılık ve bilişsel araç kuramı etrafında yapılandırılmıştır. Çalışmada, veriler araştırmacının YZ araçları eşliğinde oluşturduğu proje metinleri, makale ve bildiriler ile bu süreçlerde tuttuğu yansıtıcı günlüklerden elde edilmiştir. Veri analizi süreci üç aşamada gerçekleştirilmiştir: ön okuma ve kavramsal tarama, tematik kodlama ve kuramsal eksenlerle eşleme, yapılandırılmış yorumlama. Bulgular, YZ araçlarının yalnızca teknik bir kolaylaştırıcı değil; bilgiye eleştirel yaklaşımı teşvik eden, etik refleksiyonu artıran ve özgün yapı kurma becerilerini destekleyen düşünsel bir eşlikçi işlevi gördüğünü ortaya koymuştur. Sonuç olarak beş tema belirginleşmiştir: işlevsellik temelli yaklaşım, yapı kurma- yeniden inşa, etik süzgeç- içsel onay, akademik özgünlük ve kendilik, bütüncül akademik dönüşüm. Bu bulgular, YZ araçlarının akademik üretimde yalnızca araçsal değil; öznel ve etik bir ortak olarak işlev gördüğünü göstermektedir.

Keywords

References

  1. Akkan, M. (2023). Eğitimin geleceği ve eğitimde yapay zekânın rolü. İzmir Şehir Koleji.
  2. Anderson, L. (2006). Analytic autoethnography. Journal of Contemporary Ethnography, 35(4), 373–395. https://doi.org/10.1177/0891241605280449
  3. Ball, S. J., & Grimaldi, E. (2022). Neoliberal education and the neoliberal digital classroom. Learning, Media and Technology, 47(2), 288–302. https://doi.org/10.1080/17439884.2021.1963980
  4. Bebeau, M. J. (2002). The defining issues test and the four component model: Contributions to professional education. Journal of Moral Education, 31(3), 271–295. https://doi.org/10.1080/0305724022000008115
  5. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  6. Büyükada, S. (2024). Akademik yazımda yapay zekâ kullanımının etik açıdan incelenmesi: ChatGPT örneği. Rize İlahiyat Dergisi, 26(26), 1–12. https://doi.org/10.32950/rid.1337208
  7. Carlone, H. B., & Johnson, A. (2007). Understanding the science experiences of successful women of color: Science identity as an analytic lens. Journal of Research in Science Teaching, 44(8), 1187–1216. https://doi.org/10.1002/tea.20237
  8. Chang, H. (2008). Autoethnography as method. Left Coast Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 28, 2026

Submission Date

May 5, 2025

Acceptance Date

September 29, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 35

APA
Ergin Akgün, A. (2026). YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1692230
AMA
1.Ergin Akgün A. YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1692230
Chicago
Ergin Akgün, Aycan. 2026. “YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (April). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1692230.
EndNote
Ergin Akgün A (April 1, 2026) YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35
IEEE
[1]A. Ergin Akgün, “YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, Apr. 2026, doi: 10.35379/cusosbil.1692230.
ISNAD
Ergin Akgün, Aycan. “YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (April 1, 2026). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1692230.
JAMA
1.Ergin Akgün A. YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1692230.
MLA
Ergin Akgün, Aycan. “YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, Apr. 2026, doi:10.35379/cusosbil.1692230.
Vancouver
1.Aycan Ergin Akgün. YAPAY ZEKÂ İLE DÖNÜŞEN AKADEMİK KİMLİK: TEZ DÖNEMİNDEKİ BİR DOKTORA ÖĞRENCİSİNİN ANALİTİK OTOETNOGRAFİSİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Apr. 1;35. doi:10.35379/cusosbil.1692230