Research Article

YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI

Volume: 35 June 17, 2026
TR EN

YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI

Abstract

Bu çalışma, yapay zekâ destekli görsel üretim teknolojilerinin sahne tasarımındaki estetik ve düşünsel etkilerini disiplinler arası bir perspektiften ele almaktadır. Son yıllarda dijital ortamda geliştirilen üretim araçlarının, mekân tasarımı süreçlerinde yeni ifade biçimlerinin ortaya çıkmasına olanak sağladığı gözlemlenmektedir. Görsel kompozisyonun yeniden tanımlanmasına neden olan bu teknolojik yaklaşımlar, sahneleme pratiklerinde hem işlevsel hem de algısal düzeyde dönüşümlere yol açmaktadır. İnsan ve makine etkileşimine dayalı yaratım modelleri, geleneksel tasarım anlayışını sorgulayan ve alternatif estetik düzenler öneren bir yapı sergilemektedir. Çalışma, güncel kuramsal yaklaşımlar doğrultusunda yapay üretimli imgelerin taşıdığı anlam katmanlarını inceleyerek, çağdaş sahne tasarımının yaratıcı potansiyelini genişletme yönündeki olanaklarını irdelemektedir. Kavramsal çözümlemeler ve uygulamaya dönük örnekler aracılığıyla, sahne tasarımının değişen yapısı anlaşılmaya çalışılmış; bu dönüşümün yaratıcı süreçlere kazandırdığı yeni açılımlar yorumlanmıştır. Ayrıca, dijital üretimin sezgisel olmayan doğasıyla ortaya çıkan estetik kararların öngörülemezliği ve çoklu anlam üretimi üzerinden, izleyici deneyiminin yeniden şekillenişine dair çıkarımlar sunulmuştur. Böylece, yapay zekânın yalnızca teknik bir araç değil, yaratıcı ortak olarak sahneleme sanatında üstlendiği rol kapsamlı biçimde değerlendirilmektedir.

Keywords

References

  1. Abundant Art. (2022, May 22). Overflow – Alexander Whitley Dance Company. https://www.abundantart.net/review/overflow-alexander-whitley-dance-company-sadlers-wells-21-22-may/
  2. Agung, L., Bastari, R., Gumilar, G., Lionardi, A., & Siswanto, R. (2024). Unraveling aesthetics tapestry: Mapping the artistic styles of young contemporary artist in Bandung. Mudra Jurnal Seni Budaya, 39(3), 404–414. https://doi.org/10.31091/mudra.v39i3.2785
  3. Appia, A. (1962). Music and the art of the theatre. University of Miami Press
  4. Biryukova, M. (2017). Reconsidering the exhibition When Attitudes Become Form curated by Harald Szeemann: Form versus “anti-form” in contemporary art. Journal of Aesthetics & Culture, 9(1), 1362309. https://doi.org/10.1080/20004214.2017.1362309
  5. Blanco-Fernández, V. (2022). The post-digital labyrinth: Understanding post-digital diversity through CGI volumetric aesthetics. Convergence: The International Journal of Research into New Media Technologies, 28(5), 1421–1437. https://doi.org/10.1177/13548565221077587
  6. Braidotti, R. (2013). The posthuman. Polity Press.
  7. Chen, C. (2022). New aesthetic characteristics emerging in the digital cinema era. International Journal of Education and Humanities, 2(1), 1–6. https://doi.org/10.54097/ijeh.v2i1.224
  8. Craig, E. G. (1957). On the Art of the Theatre. Theatre Arts Books.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fine Arts

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 17, 2026

Submission Date

May 9, 2025

Acceptance Date

March 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 35

APA
Zeren, M. A. (2026). YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695965
AMA
1.Zeren MA. YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695965
Chicago
Zeren, Memet Ali. 2026. “YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (June). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695965.
EndNote
Zeren MA (June 1, 2026) YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35
IEEE
[1]M. A. Zeren, “YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, June 2026, doi: 10.35379/cusosbil.1695965.
ISNAD
Zeren, Memet Ali. “YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (June 1, 2026). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695965.
JAMA
1.Zeren MA. YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695965.
MLA
Zeren, Memet Ali. “YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, June 2026, doi:10.35379/cusosbil.1695965.
Vancouver
1.Memet Ali Zeren. YAPAY ZEKÂ İLE SAHNE TASARIMINDA KODLANMIŞ GÖRSEL KOMPOZİSYONUN YENİDEN TASARIMI. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Jun. 1;35. doi:10.35379/cusosbil.1695965