Research Article

SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ

Volume: 34 Number: Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ July 20, 2025
EN TR

SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ

Abstract

Yaşlanan nüfus, kronik hastalıkların artışı ve yalnız yaşayan bireylerin çoğalması evde bakım hizmetlerine duyulan ihtiyacı her geçen gün artırmaktadır. Literatürde evde bakım hizmetlerinden yararlanan bireylerin bireysel özelliklerine göre farklı ihtiyaçlar sergilediği bilinmekle birlikte bu farklılıkların sistematik olarak analizine yönelik veri temelli çalışmalar sınırlıdır. Bu bağlamda mevcut araştırma evde bakım hizmeti alan bireylerin demografik, sosyoekonomik ve hizmet kullanım özelliklerine göre benzer örüntüler sergileyip sergilemediğini belirlemeyi ve bu yolla hedefe yönelik sosyal hizmet müdahaleleri geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlanan ve 2020-2024 yıllarını kapsayan “Evde Bakım Hizmeti Talepleri” veri seti kullanılmıştır. Analiz aşamasından önce eksik, tutarsız ve anlam belirsizliği taşıyan kayıtlar veri setinden çıkarılmış ve analizler toplam 5245 geçerli gözlem üzerinden gerçekleştirilmiştir. Veri hazırlığı sürecinde kategorik değişkenler one-hot kodlama yöntemiyle sayısal formata dönüştürülmüş, ardından farklı ölçeklerdeki tüm değişkenler StandardScaler yöntemiyle standardize edilmiştir. Araştırmada kullanılan yöntemlerden olan K-Means kümeleme algoritmasının uygulanmasında optimum küme sayısı Elbow ve Silhouette yöntemleriyle belirlenmiş ve analiz için en uygun küme sayısının beş olduğuna karar verilmiştir. Elde edilen kümeler, Temel Bileşen Analizi (PCA) yardımıyla görselleştirilmiş ve kümelerin özellikleri ortalama Z-skorları üzerinden yorumlanmıştır. Analiz bulguları bireylerin yaş, cinsiyet, fiziksel yeterlilik, sosyal güvence durumu ve hizmet talepleri gibi değişkenler temelinde anlamlı şekilde farklılaşan kümeler oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Yapılan çalışma için etik kurul onayı gerekmemektedir. İnternette yayınlanmış veri seti kullanılarak araştırma yapılmıştır.

References

  1. Aksakal, S. Ş., & Eğrioğlu, E. (2025). A research on the factors affecting the outcomes of child abuse cases using machine learning methods. Turkish Journal of Forecasting, 9(1), 18–29.
  2. Allison, P. D. (2001). Missing data. Sage Publications.
  3. Anbalagan, S., & Fathima, A. S. (2024). Leveraging artificial intelligence for social work: Opportunities and challenges. Indian Journal of Natural Sciences, 15(85), 79433–79436.
  4. Armstrong, J. J., Zhu, M., Hirdes, J. P., & Stolee, P. (2012). K-means cluster analysis of rehabilitation service users in the Home Health Care System of Ontario: Examining the heterogeneity of a complex geriatric population. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 93(12), 2198–2205. https://doi.org/10.1016/j.apmr.2012.05.026
  5. Bacter, C., Săveanu, S. & Marc, C. (2021). Social work during the COVID-19 pandemic. Administrative and personal response to new challenges. Social Change Review, 19(1), 50-80. https://doi.org/10.2478/scr-2021-0004
  6. Badell D., de Armas J., & Julià A. (2022). Impact of socioeconomic environment on home social care service demand and dependent users. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(4), 1-21. https://doi.org/10.3390/ijerph19042053
  7. Başcıllar, M., Karataş, M., & Pak Güre, M. D. (2022). Dijital çağda sosyal algoritmalar: yapay zekâ ve sosyal hizmet. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(56), 539-565. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1081060
  8. Bellis, M. A., Jarman, I., Downing, J., Perkins, C., Beynon, C., Hughes, K., & Lisboa, P. (2012). Using clustering techniques to identify localities with multiple health and social needs. Health & Place, 18(2), 138–143. https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2011.08.003

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 20, 2025

Submission Date

May 10, 2025

Acceptance Date

July 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 34 Number: Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ

APA
Erdurak, Y. (2025). SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ), 417-437. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1696675
AMA
1.Erdurak Y. SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34(Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ):417-437. doi:10.35379/cusosbil.1696675
Chicago
Erdurak, Yasin. 2025. “SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 (Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ): 417-37. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1696675.
EndNote
Erdurak Y (July 1, 2025) SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ 417–437.
IEEE
[1]Y. Erdurak, “SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 34, no. Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ, pp. 417–437, July 2025, doi: 10.35379/cusosbil.1696675.
ISNAD
Erdurak, Yasin. “SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34/Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ (July 1, 2025): 417-437. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1696675.
JAMA
1.Erdurak Y. SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34:417–437.
MLA
Erdurak, Yasin. “SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 34, no. Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ, July 2025, pp. 417-3, doi:10.35379/cusosbil.1696675.
Vancouver
1.Yasin Erdurak. SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TEMELLİ MÜDAHALE OLANAKLARI: EVDE BAKIM HİZMETİ ALAN BİREYLERİN K-MEANS ALGORİTMASI İLE KÜMELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025 Jul. 1;34(Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ):417-3. doi:10.35379/cusosbil.1696675