HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE

Nevin Mazman

doi:10.32321/cutad.417665

HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE

Abstract

Dil alanında yapılan çalışmalarda tercüme eserlerin önemli bir yer tuttuğu bilinmektedir. Özellikle Kur’an tercümelerinin Türkçe yazılmış metinler içinde büyük bir ağırlığı vardır. Bugüne kadar bu konuda birçok çalışma yapılmıştır ve hâlâ da yapılmaktadır. Bu makalede Hindistan’da basılmış bir eser tanıtılmaya çalışılmıştır. Eser bir Kur’an tercümesidir. Ancak metin, kenarlarında haşiyeler de ihtiva etmektedir. Mütercem ve Muhaşşa Bi’l Lugati’t Türkistâniyye adlı eser H. 1375 (M. 1955) tarihlidir ve Doğu Türkçesi dil özelliklerini yansıtmaktadır. Doğu Türkçesi, Türk dili tarihi bakımından büyük önem taşıyan bir tarihî Türk edebî dilidir. Eserin mütercimi ‘el-Seyyid Mahmud el-Tarâzî el-Medenî’dir. Mütercim hakkında sahip olunan bilgiler ise oldukça sınırlıdır. Bu makalede öncelikle, Doğu Türkçesine yapılmış Kur’an tercümelerinden bahsedilmiş, sonrasında, makaleye konu olan eserin tercüme kısmı tanıtılmıştır. Çok fazla ayrıntıya girilmeden, tercümenin genel özellikleri aktarılmıştır.

Keywords

Kur’an,tercüme,haşiye,Doğu Türkçesi

References

AKALIN, Mehmet (1979) Tarîhî Türk Şîveleri. Ankara: Sevinç Matbaası.
Ata, Aysu (1997) Kısasü’l-Enbiya II-Dizin, Nasırü’d-din bin Burhanü’d-din Rabguzi. Ankara: Türk Dil Kurumu.
ATA, Aysu (2010) “Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi”, 17, 1 29-37.
ATA, Aysu (2013) Türkçe İlk Kur’an Tercümesi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
AYDAR, Hidayet (1992), “Kur’an Maddesi”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, C. 26, S. 406.
DEVELİOĞLU, Ferit (2010) Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi.
ECKMANN, János (1968). “Doğu Türkçesinde Bir Kur’an Çeviri (Rylands Nüshası)”. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 51-69.
ECKMANN, János (1971). “Kur’ân’ın Doğu Türkçesine Tercümeleri”. (Çev.Ekrem Ural). Budapest: Studia Turcica, 15-22.

ECKMANN, János (1988). “İslami Orta Asya Türk Edebi Dilinin Özellikleri”. Türk Dünyası Araştırmaları. 2, 1-9.
ECKMANN, János (1988). Çağatayca El Kitabı (Çev. Güney Karaağaç). İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi.
ERCİLASUN, Ahmet Bican (2011). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. İstanbul: Akçağ Yayınları.
HACIEMİNOĞLU, Necmettin (2001). Karahanlı Türkçesi. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 24 (412).
İNAN, Abdülkadir (1952) “Eski Türkçe Üç Kur’an Tercümesi”. TDl I/6, 12-15.
İNAN, Abdülkadir (1961) Kur’ân-ı Kerim’in Türkçe Tercemeleri Üzerinde Bir İnceleme. Ankara: Diyânet İşleri Başkanlığı Yayınları.
SAĞOL, Gülden (1993). Harezm Türkçesi satır arası kur’an tercümesi (giriş, metin, sözlük I). Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
SHAW, R. B. (1878). A Sketch of the Turki Language as Spoken in Eastern Turkistan (Kàshghar and Yarkand). Calcutta.
SHAW, R. B. (1880). A Sketch of the Turki Language as Spoken in Eastern Turkistan (Kàshghar and Yarkand) Part II - Vocabulary. Calcutta.
TAŞ, İbrahim (2001). Çağatayca Kur’an Tefsiri (giriş – metin – dizin). Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
TEKİN, Talat vd. (2003). Türk Dilleri Giriş. İstanbul: Yıldız.
TOGAN, Zeki Velidi (1960). “Londra ve Tahrandaki İslâmî Yazmalardan Bazılarına Dair” . İTED, III/1-2.
ÖZEL, Ahmet (2010). Şernûbî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 39 (13).
YAŞAR, Mehmet (2012). Tirmizî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 41 (202-204).
ZÜLFİKAR, Hamza (1974). “Çağatayca Bir Kur’an Tefsiri’’. Ankara: Türkoloji Dergisi, C. VI, S.1, 153-195.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Authors

Nevin Mazman ^*
Türkiye

Publication Date

June 30, 2018

Submission Date

April 21, 2018

Acceptance Date

May 30, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 3 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.32321/cutad.417665

IZ

https://izlik.org/JA83TW35WS

Cite

RIS / Bibtex

APA

Mazman, N. (2018). HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 3(1), 131-153. https://doi.org/10.32321/cutad.417665

AMA

1.Mazman N. HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2018;3(1):131-153. doi:10.32321/cutad.417665

Chicago

Mazman, Nevin. 2018. “HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 3 (1): 131-53. https://doi.org/10.32321/cutad.417665.

EndNote

Mazman N (June 1, 2018) HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 3 1 131–153.

IEEE

[1]N. Mazman, “HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE”, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 1, pp. 131–153, June 2018, doi: 10.32321/cutad.417665.

ISNAD

Mazman, Nevin. “HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 3/1 (June 1, 2018): 131-153. https://doi.org/10.32321/cutad.417665.

JAMA

1.Mazman N. HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2018;3:131–153.

MLA

Mazman, Nevin. “HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 1, June 2018, pp. 131-53, doi:10.32321/cutad.417665.

Vancouver

1.Nevin Mazman. HİNDİSTAN’DA BASILMIŞ BİR KUR’AN TERCÜMESİ: MÜTERCEM VE MUHAŞŞA Bİ’L LUGATİ’T- TÜRKİSTÂNİYYE. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2018 Jun. 1;3(1):131-53. doi:10.32321/cutad.417665

Cited By

SEYYİD MAHMÛD ET-TARAZÎ VE KUR’AN-I KERİM’İN TÜRKİSTAN ‎DİLİNE TERCÜMESİ VE HAŞİYESİ

Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.32711/tiad.1169273