FEHÎM-İ KADÎM’İN HEP REDİFLİ GAZELİNİN ANLAMBİLİM AÇISINDAN İNCELENMESİ
Abstract
ÖZET
Edebî bir metni anlamak, açıklamak veya tanıtmak için geçmişten günümüze pek çok yöntemin geliştirildiği bilinmektedir. Klâsik Türk şiiri bünyesinde barınan çok katmanlılık sayesinde farklı bakış açılarıyla okunmaya müsait bir yapı arzeder. Anlambilim bu bakış açılarından birisidir. Anlambilimin amacı, anlamın doğasını özenli ve mantıklı bir biçimde bulgulamak ve mümkün olduğu kadar dilsel örnekler kullanarak kavramsal çözümlemeler yapmaktır. Bu noktada çağrışımlar, duygu değeri, sapmalar, zıt ve paralel anlamlı kelime ve cümleler, soyut-somut unsurlar anlambilimin inceleme konuları arasında sayılabilir. Klâsik Türk şiirinin, bu tür modern yöntemlerle incelenmesi, günümüz insanı için, bu metinleri sadece edebiyat tarihine ait olmaktan kurtarması açısından önemlidir.
17. yüzyılda önemli temsilciler yetiştiren Sebk-i Hindî akımının bir özelliği olarak şairler sözden çok mânâya, gerçekten ziyade hayale önem verirler. Dış dünyadan çok içe yönelen şairleri anlamak niyetiyle bu çalışmada 17. yüzyıl Sebk-i Hindî şairlerinden Fehîm-i Kadîm’in hep redifli gazeli, önce Klâsik metin şerhi yöntemiyle sonra da çağdaş edebî kuramlardan biri olan ve dilin anlam boyutunu inceleyen anlambilim yöntemiyle incelenecek, makalede hem biçim hem de muhteva üzerinde durularak şairin kelimelerin çağrışım gücünden ve duygu değerinden ne derece istifade ettiği gözler önüne serilecektir.
Keywords
References
- Akkuş, Mücahit (2017). "Anlambilim Açısından Bir Tıp Metni İncelemesi “Tercüme-i Ebubekir Er-Razi". Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 10/1, 611-628.
- Aksan, Doğan (2016). Şiir Dili ve Türk Şiir Dili. Ankara: Bilgi Yay.
- ------------------ (2017). Anlambilim, Anlambilimin Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Ankara: Bilgi Yay.
- Akün, Ömer Faruk (1994). “Dîvân Edebiyatı”. Diyanet İslam Ansiklopedisi. 389-427, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.
- Batislam, Hanife Dilek (2007). “Tarih ve Kültür Kaynağı Olarak Hasb-i Hâller”. TÜBAR-XXII 2007-Güz, 29-42.
- Bilkan, Ali Fuat (2015). 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı, “Klâsik Estetikte Yeni Yönelişler”. Ankara: Akçağ Yay.
- Çapan, Pervin (1990). “Fuzûlî’nin Hasbihâl Tarzındaki Şiirlerine Dâir”. Millî Eğitim Dergisi. 97, 40-43.
- --------------------(2005). “Şeyh Gâlib’de Ateş İmajına Dâir”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 12, 137-166.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Linguistics, Creative Arts and Writing
Journal Section
Research Article
Authors
Tuğçe Yaşa
*
Türkiye
Publication Date
June 30, 2018
Submission Date
May 30, 2018
Acceptance Date
June 8, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 3 Number: 1