Research Article

Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu

Volume: 40 Number: 2 December 30, 2025
EN TR

Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu

Abstract

Omcalarda sürgün kurumlarına neden olan geriye ölüm (asma kangreni) hastalığı ülkemiz bağlarını tehdit eden önemli bir hastalıktır. Hastalığa Botryosphaeriaceae familyasına ait fungal patojenler neden olur. Bu çalışmada 2021 ve 2022 yıllarında Tokat ilindeki bağlarda Botryosphaeriaceae türlerinin hem morfolojik hem de moleküler olarak tanımlanması ve ilçelere göre yaygınlıklarının ve hastalık görülme sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Erbaa (13), Merkez (4), Niksar (8), Pazar (5), Turhal (6) ve Zile (4) ilçelerinde bulunan bağlardaki simptomatik asmalardan toplam 79 doku örneği toplanmıştır. Alınan örneklerden standart mikolojik izolasyon prosedürü takip edilmiş, izolatların tanısı morfolojik, mikroskobik incelemeler ve moleküler tanılama yöntemlerine (PCR ve gen sekanslama) göre yapılmıştır. Patojenisite testleri bir yaşındaki asma fidanları (Narince çeşidi) üzerinde sera koşullarında yürütülmüştür. Tanı ve patojenisite testleriyle, Tokat ili bağ alanlarında, Botryosphaeria dothidea, Diaporthe ampelina, Diatrype stigma, Diplodia mutila, Diplodia seriata, Eutypa lata, Kalmusia variispora, Neofusicoccum parvum, Phaeoacremonium minimum, Phaeomoniella chlamydospora, Seimatosporium vitis ve Seimatosporium vitifusiforme türlerinin varlığı saptanmış ve bunların patojenisiteleri doğrulanmıştır. Genel olarak, Tokat bağlarında Botryosphaeriaceae geriye ölüm hastalığı yaygınlığının %6.5 ve hastalık çıkışının %1.6 oranında olduğu bulunmuştur. Patojenisite testleri Neofusicoccum parvum -Niksar (42.8 mm) ve N. parvum-Erbaa (44.3 mm) izolatlarının en virülent izolatlar olduğunu göstermiştir.

Keywords

Supporting Institution

Tokat İl Özel İdaresi

Project Number

213/T-106

Thanks

Çalışmayı destekleyen Tokat İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği’ne ve çalışmanın yürütülmesi için bağlarından örnek aldığımız Tokat Çitçilerine teşekkür ederiz.

References

  1. Akgül, D.S. (2020) Asmalarda fungal gövde hastalıklarının araştırılmasında farklı inokulasyon yöntemlerinin karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 25 (2): 262-270.
  2. Akgül, D. S., Awan, Q. N., Erkılıç, A. (2019) Ege ve Akdeniz Bölgesi bağlarından izole edilen Botryosphaeriaceae türlerinin PCR-RFLPanalizi. Bitki Koruma Bülteni vol.59, no.2, 15-22.
  3. Akgül, D. S., Güngör Savaş, N. ve Eskalen, A. (2014) First Report of Wood Canker Caused by Botryosphaeria dothidea, Diplodia seriata, Neofusicoccum parvum, and Lasiodiplodia theobromae on Grapevine in Turkey. Plant Dısease vol.98, 568.
  4. Akgül, D. S., Önder S., Merken Ö., Kesgin M., Yağcı A. (2017) Effects of fungicide spray programs on Grapevine powdery and downy mildew diseases control and some quality criteria of Cardinal and Sultana Seedless grapes. Bitki Koruma Bülteni 57 (3): 373-390.
  5. Akgül, D. S., Savaş, N.G., Terek, T., Keykubat, B., Mayorquin, J. S. and Eskalen, A. (2015). Fungal trunk pathogens of Sultana Seedless vineyards in Aegean region of Turkey. Phytopathologia Mediterranea 380-393. Anonim, (2019) TÜİK, “Bitkisel Üretim İstatistikleri” www.tuik.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 20.06.2019)
  6. Anonim, (2020) Tokat İli 2019 Yılı Tarım İstatistikleri. https://tokat.tarimorman.gov.tr/ Belgeler/%C4%B0STAT%C4%B0ST%C4%B0KLER%202019%20KES%C4%B0N%20(5).pdf
  7. Anonymous, (2013) http://ozlemkayis.com/olukol-hastaligi-phomopsis-viticola/
  8. Barnett, H.L. and B. B. Hunter. (2003) Illustrated genera of imperfect fungi, fourth edition. American Phytopathological Society 218s.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

June 7, 2025

Acceptance Date

December 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 40 Number: 2

APA
Yağcı, A., Akgül, D. S., Yağcı, A., Cangi, R., Kılıç, D., Çiçekli, F., Karadağ, A., Taşlioğlu, H. B., & Polat, İ. (2025). Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi, 40(2), 305-318. https://izlik.org/JA94FG55DZ
AMA
1.Yağcı A, Akgül DS, Yağcı A, et al. Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova J. Agric. Food. Sciences. 2025;40(2):305-318. https://izlik.org/JA94FG55DZ
Chicago
Yağcı, Arife, Davut Soner Akgül, Adem Yağcı, et al. 2025. “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”. Çukurova Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi 40 (2): 305-18. https://izlik.org/JA94FG55DZ.
EndNote
Yağcı A, Akgül DS, Yağcı A, Cangi R, Kılıç D, Çiçekli F, Karadağ A, Taşlioğlu HB, Polat İ (December 1, 2025) Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40 2 305–318.
IEEE
[1]A. Yağcı et al., “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”, Çukurova J. Agric. Food. Sciences, vol. 40, no. 2, pp. 305–318, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA94FG55DZ
ISNAD
Yağcı, Arife - Akgül, Davut Soner - Yağcı, Adem - Cangi, Rüstem - Kılıç, Duran - Çiçekli, Fatih - Karadağ, Ahu - Taşlioğlu, Hüseyin Bilal - Polat, İlker. “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40/2 (December 1, 2025): 305-318. https://izlik.org/JA94FG55DZ.
JAMA
1.Yağcı A, Akgül DS, Yağcı A, Cangi R, Kılıç D, Çiçekli F, Karadağ A, Taşlioğlu HB, Polat İ. Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova J. Agric. Food. Sciences. 2025;40:305–318.
MLA
Yağcı, Arife, et al. “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”. Çukurova Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi, vol. 40, no. 2, Dec. 2025, pp. 305-18, https://izlik.org/JA94FG55DZ.
Vancouver
1.Arife Yağcı, Davut Soner Akgül, Adem Yağcı, Rüstem Cangi, Duran Kılıç, Fatih Çiçekli, Ahu Karadağ, Hüseyin Bilal Taşlioğlu, İlker Polat. Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova J. Agric. Food. Sciences [Internet]. 2025 Dec. 1;40(2):305-18. Available from: https://izlik.org/JA94FG55DZ

From January 1, 2016 “Çukurova University Journal of Faculty of Agriculture” continuous its publication life as “Çukurova Journal of Agriculture and Food Sciences”.