Araştırma Makalesi

Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu

Cilt: 40 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu

Öz

Omcalarda sürgün kurumlarına neden olan geriye ölüm (asma kangreni) hastalığı ülkemiz bağlarını tehdit eden önemli bir hastalıktır. Hastalığa Botryosphaeriaceae familyasına ait fungal patojenler neden olur. Bu çalışmada 2021 ve 2022 yıllarında Tokat ilindeki bağlarda Botryosphaeriaceae türlerinin hem morfolojik hem de moleküler olarak tanımlanması ve ilçelere göre yaygınlıklarının ve hastalık görülme sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Erbaa (13), Merkez (4), Niksar (8), Pazar (5), Turhal (6) ve Zile (4) ilçelerinde bulunan bağlardaki simptomatik asmalardan toplam 79 doku örneği toplanmıştır. Alınan örneklerden standart mikolojik izolasyon prosedürü takip edilmiş, izolatların tanısı morfolojik, mikroskobik incelemeler ve moleküler tanılama yöntemlerine (PCR ve gen sekanslama) göre yapılmıştır. Patojenisite testleri bir yaşındaki asma fidanları (Narince çeşidi) üzerinde sera koşullarında yürütülmüştür. Tanı ve patojenisite testleriyle, Tokat ili bağ alanlarında, Botryosphaeria dothidea, Diaporthe ampelina, Diatrype stigma, Diplodia mutila, Diplodia seriata, Eutypa lata, Kalmusia variispora, Neofusicoccum parvum, Phaeoacremonium minimum, Phaeomoniella chlamydospora, Seimatosporium vitis ve Seimatosporium vitifusiforme türlerinin varlığı saptanmış ve bunların patojenisiteleri doğrulanmıştır. Genel olarak, Tokat bağlarında Botryosphaeriaceae geriye ölüm hastalığı yaygınlığının %6.5 ve hastalık çıkışının %1.6 oranında olduğu bulunmuştur. Patojenisite testleri Neofusicoccum parvum -Niksar (42.8 mm) ve N. parvum-Erbaa (44.3 mm) izolatlarının en virülent izolatlar olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tokat İl Özel İdaresi

Proje Numarası

213/T-106

Teşekkür

Çalışmayı destekleyen Tokat İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği’ne ve çalışmanın yürütülmesi için bağlarından örnek aldığımız Tokat Çitçilerine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akgül, D.S. (2020) Asmalarda fungal gövde hastalıklarının araştırılmasında farklı inokulasyon yöntemlerinin karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 25 (2): 262-270.
  2. Akgül, D. S., Awan, Q. N., Erkılıç, A. (2019) Ege ve Akdeniz Bölgesi bağlarından izole edilen Botryosphaeriaceae türlerinin PCR-RFLPanalizi. Bitki Koruma Bülteni vol.59, no.2, 15-22.
  3. Akgül, D. S., Güngör Savaş, N. ve Eskalen, A. (2014) First Report of Wood Canker Caused by Botryosphaeria dothidea, Diplodia seriata, Neofusicoccum parvum, and Lasiodiplodia theobromae on Grapevine in Turkey. Plant Dısease vol.98, 568.
  4. Akgül, D. S., Önder S., Merken Ö., Kesgin M., Yağcı A. (2017) Effects of fungicide spray programs on Grapevine powdery and downy mildew diseases control and some quality criteria of Cardinal and Sultana Seedless grapes. Bitki Koruma Bülteni 57 (3): 373-390.
  5. Akgül, D. S., Savaş, N.G., Terek, T., Keykubat, B., Mayorquin, J. S. and Eskalen, A. (2015). Fungal trunk pathogens of Sultana Seedless vineyards in Aegean region of Turkey. Phytopathologia Mediterranea 380-393. Anonim, (2019) TÜİK, “Bitkisel Üretim İstatistikleri” www.tuik.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 20.06.2019)
  6. Anonim, (2020) Tokat İli 2019 Yılı Tarım İstatistikleri. https://tokat.tarimorman.gov.tr/ Belgeler/%C4%B0STAT%C4%B0ST%C4%B0KLER%202019%20KES%C4%B0N%20(5).pdf
  7. Anonymous, (2013) http://ozlemkayis.com/olukol-hastaligi-phomopsis-viticola/
  8. Barnett, H.L. and B. B. Hunter. (2003) Illustrated genera of imperfect fungi, fourth edition. American Phytopathological Society 218s.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

7 Haziran 2025

Kabul Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yağcı, A., Akgül, D. S., Yağcı, A., Cangi, R., Kılıç, D., Çiçekli, F., Karadağ, A., Taşlioğlu, H. B., & Polat, İ. (2025). Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 40(2), 305-318. https://izlik.org/JA94FG55DZ
AMA
1.Yağcı A, Akgül DS, Yağcı A, vd. Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2025;40(2):305-318. https://izlik.org/JA94FG55DZ
Chicago
Yağcı, Arife, Davut Soner Akgül, Adem Yağcı, vd. 2025. “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40 (2): 305-18. https://izlik.org/JA94FG55DZ.
EndNote
Yağcı A, Akgül DS, Yağcı A, Cangi R, Kılıç D, Çiçekli F, Karadağ A, Taşlioğlu HB, Polat İ (01 Aralık 2025) Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40 2 305–318.
IEEE
[1]A. Yağcı vd., “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”, Çukurova Tarım Gıda Bil. Der., c. 40, sy 2, ss. 305–318, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94FG55DZ
ISNAD
Yağcı, Arife - Akgül, Davut Soner - Yağcı, Adem - Cangi, Rüstem - Kılıç, Duran - Çiçekli, Fatih - Karadağ, Ahu - Taşlioğlu, Hüseyin Bilal - Polat, İlker. “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40/2 (01 Aralık 2025): 305-318. https://izlik.org/JA94FG55DZ.
JAMA
1.Yağcı A, Akgül DS, Yağcı A, Cangi R, Kılıç D, Çiçekli F, Karadağ A, Taşlioğlu HB, Polat İ. Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2025;40:305–318.
MLA
Yağcı, Arife, vd. “Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, c. 40, sy 2, Aralık 2025, ss. 305-18, https://izlik.org/JA94FG55DZ.
Vancouver
1.Arife Yağcı, Davut Soner Akgül, Adem Yağcı, Rüstem Cangi, Duran Kılıç, Fatih Çiçekli, Ahu Karadağ, Hüseyin Bilal Taşlioğlu, İlker Polat. Tokat Bağlarında Botryosphaeria Geriye Ölüm Hastalığının Güncel Durumu. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. [Internet]. 01 Aralık 2025;40(2):305-18. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94FG55DZ

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi” yayın hayatına 1 Ocak 2016 tarihi itibariyle “Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi” adıyla devam etmektedir.


logo_224x57_white.gif       ResearchBib User Pictureroot indexing ile ilgili görsel sonucu