Research Article

Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri

Volume: 40 Number: 2 December 30, 2025
TR EN

Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri

Abstract

Üzümsü meyveler arasında önemli bir yere sahip olan çilek, zengin fenolik bileşen yapısı, yüksek antioksidan kapasitesi ve karakteristik aroma profiliyle dikkat çekmektedir. Aroma bileşenleri, çeşit, olgunluk düzeyi, yetiştirme koşulları ve uygulanan işleme yöntemlerinden önemli ölçüde etkilenmektedir. Özellikle kurutma işlemi, uçucu bileşiklerin hem miktarını hem de dağılımını değiştirerek ürünün duyusal kalitesini belirleyen kritik bir uygulamadır. Bu çalışmada, Pozantı bölgesinden temin edilen aynı çeşit çileklerde tane iriliğinin (iri ve orta boy) ve fırın kurutma işleminin aroma profili üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Taze ve kurutulmuş örneklerden elde edilen uçucu bileşikler karşılaştırmalı olarak incelenmiş, esterler, laktonlar, asitler, terpenler ve aldehitler başta olmak üzere aroma yapısını belirleyen temel bileşik gruplarındaki değişimler değerlendirilmiştir. Bulgular, tane büyüklüğünün başlangıç aroma kompozisyonunu etkilediğini; kurutma işleminin ise bazı uçucu gruplarda kayıplara neden olurken bazı bileşiklerde yoğunlaşmaya yol açtığını göstermiştir. Kurutma süreciyle birlikte furfural, bütirolakton ve laktonlar gibi ısıl işlem kaynaklı yeni bileşiklerin ortaya çıktığı belirlenmiş ve bu durumun ürünün genel aroma profilinde pişmiş, karamelize ve kompleks tonlara neden olabileceği belirlenmiştir. Bu nedenle, ürün kalitesinin korunması ve hedeflenen aroma profilinin elde edilmesi için kurutma koşullarının optimize edilmesi, özellikle de ısıl işlem kaynaklı bileşik oluşumunun kontrol altına alınması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Abouelenein, D., Mustafa, A. M., Angeloni, S., Borsetta, G., Vittori, S., Maggi, F., ... & Caprioli, G. (2021). Influence of freezing and different drying methods on volatile profiles of strawberry and analysis of volatile compounds of strawberry commercial jams. Molecules, 26(14), 4153.
  2. Abouelenein, D., Acquaticci, L., Alessandroni, L., Borsetta, G., Caprioli, G., Mannozzi, C., ... & Mustafa, A. M. (2023). Volatile profile of strawberry fruits and influence of different drying methods on their aroma and flavor: A review. Molecules, 28(15), 5810.
  3. Ariza, M., Reboredo-Rodríguez, P., Mazzoni, L., Forbes-Hernández, T., Giampieri, F., Afrin, S., Gasparrini, M., Soria, C., Martínez-Ferrí, E., Battino, M., & Mezzetti, B. (2016). Strawberry achenes are an important source of bioactive compounds for human health. International Journal of Molecular Sciences, 17.
  4. Atazhanova, G. A., Kurmantayeva, G. K., Levaya, Y. K., Ishmuratova, M. Y., & Smagulov, M. K. (2025). A review of botany, phytochemistry, and biological activities of Fragaria vesca and Fragaria viridis widespread in Kazakhstan. Plants, 14(13), 2027.
  5. Banaszewski, K., Park, E., Edirisinghe, I., Cappozzo, J. C., & Burton-Freeman, B. M. (2013). A pilot study to investigate bioavailability of strawberry anthocyanins and characterize postprandial plasma polyphenols absorption patterns by Q-TOF LC/MS in humans. Journal of Berry Research, 3(2), 113-126.
  6. Duan, M., Wang, H., Song, K., Liu, H., Jiang, S., Feng, J., Jiang, S., Rao, M., Rauf, A., Ikram, M., Khurram, M., Tahira, M., Yang, S., & Duan, X. (2025). Integrated transcriptomic and metabolomic provide insights into strawberry bioactive compounds and antioxidant activities under varying ecological conditions. Horticulturae, 11(5), 533.
  7. Giampieri, F., Forbes-Hernandez, T. Y., Gasparrini, M., Alvarez-Suarez, J. M., Afrin, S., Bompadre, S., ... & Battino, M. (2015). Strawberry as a health promoter: an evidence-based review. Food & function, 6(5), 1386-1398.
  8. Golovinskaia, O., & Wang, C. K. (2021). Review of functional and pharmacological activities of berries. Molecules, 26(13), 3904.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

December 12, 2025

Acceptance Date

December 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 40 Number: 2

APA
Çınar, E., Güçlü, G., Sönmezdağ, A. S., Pehlivan, Z. Y., & Ben Ghorbal, A. (2025). Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri. Çukurova Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi, 40(2), 228-238. https://izlik.org/JA87CD76MP
AMA
1.Çınar E, Güçlü G, Sönmezdağ AS, Pehlivan ZY, Ben Ghorbal A. Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri. Çukurova J. Agric. Food. Sciences. 2025;40(2):228-238. https://izlik.org/JA87CD76MP
Chicago
Çınar, Erdem, Gamze Güçlü, Ahmet Salih Sönmezdağ, Zeynep Yaren Pehlivan, and Akram Ben Ghorbal. 2025. “Çilekte Meyve İriliği Ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri”. Çukurova Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi 40 (2): 228-38. https://izlik.org/JA87CD76MP.
EndNote
Çınar E, Güçlü G, Sönmezdağ AS, Pehlivan ZY, Ben Ghorbal A (December 1, 2025) Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40 2 228–238.
IEEE
[1]E. Çınar, G. Güçlü, A. S. Sönmezdağ, Z. Y. Pehlivan, and A. Ben Ghorbal, “Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri”, Çukurova J. Agric. Food. Sciences, vol. 40, no. 2, pp. 228–238, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA87CD76MP
ISNAD
Çınar, Erdem - Güçlü, Gamze - Sönmezdağ, Ahmet Salih - Pehlivan, Zeynep Yaren - Ben Ghorbal, Akram. “Çilekte Meyve İriliği Ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40/2 (December 1, 2025): 228-238. https://izlik.org/JA87CD76MP.
JAMA
1.Çınar E, Güçlü G, Sönmezdağ AS, Pehlivan ZY, Ben Ghorbal A. Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri. Çukurova J. Agric. Food. Sciences. 2025;40:228–238.
MLA
Çınar, Erdem, et al. “Çilekte Meyve İriliği Ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri”. Çukurova Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi, vol. 40, no. 2, Dec. 2025, pp. 228-3, https://izlik.org/JA87CD76MP.
Vancouver
1.Erdem Çınar, Gamze Güçlü, Ahmet Salih Sönmezdağ, Zeynep Yaren Pehlivan, Akram Ben Ghorbal. Çilekte Meyve İriliği ve Kurutma İşleminin Aroma Bileşimi Üzerine Etkileri. Çukurova J. Agric. Food. Sciences [Internet]. 2025 Dec. 1;40(2):228-3. Available from: https://izlik.org/JA87CD76MP

From January 1, 2016 “Çukurova University Journal of Faculty of Agriculture” continuous its publication life as “Çukurova Journal of Agriculture and Food Sciences”.