Tavukçulukta Davranış-Refah İlişkisi ve Hayvan Refahı Uygulamaları

Abstract

Hayvan refahı, hayvanın yaşamsal fonksiyonlarını oluşturan davranış, yetiştirme, sağlık, hastalık ve sürü yönetimi gibi objektif ve subjektif ölçütlerin bir bileşkesi olup, hayvanın doğal davranışlarının tamamını gösterebilmelerine imkân verecek şartların sağlanması olarak tanımlanmaktadır. Hayvanlar, optimal olmayan çevre şartlarında anormal davranışlar sergilediğinden, refahın bir göstergesi olarak davranışlar kullanılabilmektedir.

Modern tavuk yetiştirme teknikleri,  üretimi artırmakla birlikte hayvanların doğal davranışlarına getirdiği kısıtlamalar nedeniyle hayvanlar üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Diğer taraftan yetersiz çevre koşulları, kötü bakım ve idare, dengesiz besleme, hastalık, taşıma ve üreme ile ilgili yapılan çeşitli uygulamalar sonucunda ortaya çıkan anormal davranışlar, hayvanlarda refahı olumsuz etkileyerek ürün miktarı ve kalitesinde kayıplara neden olmaktadır. Bütün bu olumsuzlukları önlemek amacıyla; ülkemizde 2004 yılında Hayvanları Koruma Kanunu yayınlanmıştır. Böylece; bir taraftan refah düzeyi yüksek hayvanlar yetiştirilirken, diğer taraftan verimde miktar ve kalite artmış, aynı zamanda gıda güvenliği sağlanarak ekonomiye katkı sağlanmıştır.

Keywords

• Refah,davranış,gıda güvenliği,kalite

References

1. Albright J., L. 1983. Status of animal welfare awareness of producers and direction of animal welfare research in the future. J. Dairy. Sci. 66: 2208-2220.
2. Anonim (2017a). Hayvanlarda Davranış. http://mebk12.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/14/05/132943/dosyalar/2013_01/22023347_hayvanlardadavran.pdf. (Erişim Tarihi; 24.08.2017).
3. Anonim (2017b). Animal Welfare (Layer Hens) Code of Welfare 2012. http://www.biosecurity.govt.nz/files/regs/animal-welfare/2012-layer-hens-code-web.pdf. (Erişim Tarihi; 20.08.2017).
4. Anonim (2017c). http://woolshed1.blogspot. com.tr/2008/11/animal-behaviour-and-welfare_7532. html. (Erişim Tarihi; 25.08.2017).
5. Anonim (2017d). https://www.tbmm.gov.tr. (Erişim Tarihi; 14.08.2017).
6. Anonim, (2017e). http://www.zmo.org.tr/ mevzuat/ mevzuat_detay.php?kod=55. (Erişim Tarihi; 14.08.2017).
7. Anonim (2017f). http://www.dohayko.org/ kanun- ymelik-hukuk-mevzuat-29/264-ev-ve-sayvanlarnetmeli.html. (Erişim Tarihi; 17.08.2017).
8. Anonim (2017g). http://www.resmigazete. gov.tr. (Erişim Tarihi; 22.08.2017).

9. Anonim (2017h). http://www.esk.gov.tr/ upload/Node/10475/files/Kesim_Yonetmeligi.pdf. (Erişim Tarihi; 24.08.2017).
10. Antalyalı A. (2007). Avrupa Birliği ve Türkiye’de Hayvan Refahı Uygulamaları. AB Uzmanlık Tezi. ANKARA.
11. Broom D., M. (1991). Animal welfare: concepts and measurement. J. Anim. Sci. 69:4167-4175.
12. Dalton C. (2014). http://www. lifestyleblock. co.nz/lifestyle-file/livestock-a-pets/ poultry/ item/890-social-behaviour-in-poultry.html. (Erişim Tarihi; 05.08.2017).
13. Dawkins M., S. (1980). Animal Suffering: The science of animal walfare. Chapman and Hall, London. UK.
14. Dawkins M., S (2003). Behaviour as a tool in the assessment of animal welfare. Zoology. 106:383-387.
15. Duncan I., J., H., Poole T., B. (1990). Promoting the welfare of farm and captive animals, In Managing the behaviour of animals, Edited by P. Monaghan and D. Wood-Gush, Chapman and Hall, Cambridge, UK.
16. Duncan I., J., H ve Fraser D. (1997). Understanding animal welfare. ın: Animal welfare. Eds. Michael C. Appleby ve Barry O. Hughes. University Press, Cambridge-UK. Pp;19-31.
17. Fidan E., D. (2012). Türkiye’de çiftlik hayvanları ile ilgili refah uygulamaları. Animal Health, Prod. and Hyg. 1:39– 46.
18. Fraser A., F. Broom D., M. (1997). Farm animal behaviour and welfare, 2nd ed. London: CAB International Co., pp;1-30.
19. Shields S., Duncan J., H. (2009). A comparison of the welfare of hens in battery cages and alternative systems. Washington: The Humane Society of the United States. http://www.fao.org/ fileadmin/user_upload/animalwelfare/HSUS--A%20Comparison%20of%20the %20Welfare%20of%20Hens%20in%20Battery%20Cages%20ad%20Alternative%20Systems.pdf. (Erişim Tarihi; 07.09.2017).