Research Article

İlimler Tasnifinde Hadis İlminin Yeri

Volume: 23 Number: 2 September 30, 2023
AR TR EN

İlimler Tasnifinde Hadis İlminin Yeri

Öz

Hicrî ilk asırlardan günümüze kadar farklı açılardan pek çok ilimler tasnifi yapılmıştır. Çalışmanın konusu, ilimler tasnifinde hadis ilminin yeridir. Araştırmanın amacı, tasniflerde hadis ilminin konumunu ortaya çıkarmaktır. Önemi ise hadis açısından bazı âlimlerin yaptıkları tasnifler hakkında çalışmalar olsa da genel olarak bu ilmin tasniflerdeki yerini ele alan herhangi bir araştırmanın olmamasıdır. Makalede nitel araştırma yöntemlerinden dokümantasyon metodu kullanılarak ilimler tasnifinin olduğu eserler tespit edilerek incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda birkaçı hariç başta İslâm filozoflarının yaptıkları olmak üzere ilimler tasnifinin hepsinde hadisin bulunmadığı belirlenmiştir. Hadisin olduğu ilimler tasnifinde onun şer‘î/dinî/naklî ilimler kısmında yer aldığı ve tasniflerin bir kısmında hadisle ilgili bazı konularda bilgiler olduğu tespit edilmiştir. Bunları hadisin rivâyet ve dirâyet şeklinde ikiye ayrılması, hadis ilimleri, literatür, bazı hadislerin şerh edilmesi ve birkaç usûl meselesine temas edilmesi şeklinde sıralamak mümkündür.

Anahtar Kelimeler

References

  1. ‘Abdülkâdir et-Taberî, Ebû Bekir ‘Abdülkâdir b. Muhammed. Kitâbu’l-‘Uyûni’l-mesâ’il min a‘yâni’r-resâ’il. thk. Muhammed ‘Ömer el-Hüsâmî. Kahire: Matba‘atu’l-İslâm, 1316.
  2. Agitoğlu, Nurullah. “Şâfiî Usûlcülerin Değerlendirme ve Tercih Yaparken Sünnet ve Hadis Meselelerine Yaklaşımı: Zekeriyya el-Ensârî Örneği”. e-Şarkiyat: İlmî Araştırmalar Dergisi 10/21 (2018), 873-886.
  3. Ahmed b. Hanbel, Ebû ‘Abdullah Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. Müsnedü’l-İmâm Ahmed b. Hanbel. thk. Şu‘ayb el-Arna’ût vd. 52 Cilt. Beyrut: Mü’essesetü’r-Risâle, 1996.
  4. Akkirmânî, Muhammed b. Ahmed. Ta‘rîfâtu’l-fünûn ve menâkibi’l-musannifîn. Almanya: Berlin Eyalet Kütüphanesi, 1b-60a.
  5. Altaş, Eşref. “Fahreddin er-Râzî’nin İlimler Ansiklopedisi: Câmi’u’l-ulûm ya da Hadâiku’l-envâr”. İlimleri Sınıflamak: İslâm Düşüncesinde İlim Tasnifleri. ed. Müstakim Arıcı. 93-144. İstanbul: Klasik Yayınları, 2019.
  6. Altuntaş, Mustafa Celil. Osmanlı Döneminde Hadis İlmi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2018.
  7. ‘Âmirî, Ebü’l-Hasen Muhammed b. Yûsuf. Kitâbu’l-İ‘lâm bi-menâkıbi’l-İslâm. thk. Ahmed ‘Abdülhamîd Gurâb. Riyad: Dâru’l-İsâle, 1988.
  8. Apaydın, Yasin. “İlimlerin Rütbelendirilmesi: Saçaklızâde ve Tertîbü’l-ulûm Bağlamında Bir İnceleme”. İlimleri Sınıflamak: İslâm Düşüncesinde İlim Tasnifleri. ed. Müstakim Arıcı. 415-435. İstanbul: Klasik Yayınları, 2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religion, Society and Culture Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2023

Submission Date

May 31, 2023

Acceptance Date

September 17, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 23 Number: 2

ISNAD
Doğan, Halil İbrahim. “İlimler Tasnifinde Hadis İlminin Yeri”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 23/2 (September 1, 2023): 763-804. https://doi.org/10.33415/daad.1306923.