Research Article

Reformcu Epistemolojide Dinî Dışlayıcılık Algısı: Eleştirel Bir Değerlendirme

Volume: 24 Number: 2 September 30, 2024
AR TR EN

Reformcu Epistemolojide Dinî Dışlayıcılık Algısı: Eleştirel Bir Değerlendirme

Öz

Dinî çeşitlilik olgusu, geçmişle kıyaslandığında çok daha yoğun şekilde tecrübe edilmektedir. Birbirinden oldukça farklı metafizik ve teolojik iddialara sahip dinî geleneklerin varlığı onların hangisinin gerçek hakikati içerdiği sorusunu gündeme getirmektedir. Çünkü birbirinden farklı dinlerin hakikat anlayışlarının doğrulanabilirlik açısından epistemik bir eşitliğe sahip oldukları yadsınamaz. Fakat diğer taraftan dinî çeşitlilik olgusunun ürettiği sorular, doğal olarak meseleye dair birbirinden farklı epistemik yaklaşımların ortaya çıkışına vesile olmuştur. Bu makale bu farklı epistemik yaklaşımlardan biri olan dışlayıcı perspektifin William P. Alston ve Alvin Plantinga gibi reformcu epistemologlar tarafından ne şekilde savunulduğuna odaklanmıştır. Onlar herhangi bir dinî geleneğin diğer dinî veya dinî olmayan muarızları karşısında tek rasyonel tercih olabileceği iddiasının kısır döngü içermeyen objektif delillerinin olmadığının farkındadır. Fakat buna rağmen Alston ve Plantinga bir mü’minin, mensubu olduğu dinîn başka dinlerle kıyaslandığında eşsiz bir biçimde hakikat içerdiğine inanmasının irrasyonel olmadığını iddia eder. Ancak böyle bir sonuca ulaşmanın zannedildiği kadar kolay olmadığı açıktır. Makale bu iki düşünürün genel dinî epistemoloji anlayışlarına paralel bir biçimde şekillenen dinî dışlayıcılık algıları ve bu bağlamda onlara yöneltilen temel eleştirileri değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akdemir, Ferhat. Alvin Plantinga ve Analitik Din Felsefesi. Ankara: Elis Yayınları, 2007.
  2. Akdemir, Ferhat. “Tanrı İnancının Temellendirilmesi ve William Alston’ın Algı Tecrübesi”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 22 (2007), 167-178.
  3. Alston, William P. Perceiving God: The Epistemology of Religious Experience. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1991.
  4. Alston, William P. “Religious Diversity and Perceptual Knowledge of God”. The Philosophical Challenge of Religious Diversity. ed. Kevin Meeker - Philip L. Quinn. 193-207. New York: Oxford University Press, 2000.
  5. Alston, William P. “Religious Experience and Religious Belief”. Noûs 16/1 (1982), 3-12.
  6. Alston, William P. “Response to Hick”. Faith and Philosophy 14/3 (1997), 87-88.
  7. Baker, Deane-Peter. “Perceiving God?: A Critical Analysis of William Alston’s Reformed Epistemology”. Scriptura 94 (2007), 115-127.
  8. Baker, Deane-Peter. “Plantinga’s Reformed Epistemology: What’s the Question?” International Journal for Philosophy of Religion 57 (2005), 77-103.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2024

Submission Date

May 2, 2024

Acceptance Date

August 8, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 24 Number: 2

ISNAD
Çakmak, Mustafa. “Reformcu Epistemolojide Dinî Dışlayıcılık Algısı: Eleştirel Bir Değerlendirme”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 24/2 (September 1, 2024): 701-730. https://doi.org/10.33415/daad.1477098.

Cited By