Research Article

Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı

Volume: 26 Number: 2 June 26, 2026
EN TR

Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı

Abstract

Bu çalışma, Tanzimat dönemi şairlerinden Muallim Nâcî’nin şiirlerinde Hz. Peygamber’e yönelik algının hangi anlam katmanları üzerinden kurulduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, şairin dinî şahsiyeti ile poetik tercihleri arasındaki ilişki esas alınarak na’t türü şiirler ve na’tların dışında kalan şiirlerde Hz. Peygamber’e yönelik söyleyişler birlikte değerlendirilmiştir. Şiir metinleri, klasik İslâm düşüncesi, tasavvufî kavramlar ve Osmanlı şiir geleneği bağlamında tahlil edilmiştir. Buna göre Muallim Nâcî’nin şiirlerinde Hz. Peygamber’in başlıca üç temel kurgu etrafında tasvir edildiği anlaşılmıştır: varlığı aydınlatan ontolojik bir “nur” kaynağı, bilginin en güvenilir ve nihai ölçütü olarak sunulan bir otorite ve “insân-ı kâmil” anlayışının en yetkin/üst temsilcisi. Bunun yanı sıra Hz. Peygamber’in kâinat düzeninin merkezinde yer alan metafizik bir hakikat şeklinde konumlandırıldığı fark edilmiştir. Çalışma ayrıca Muallim Nâcî’nin, Tanzimat dönemiyle birlikte belirginleşen akıl-vahiy gerilimi karşısında klasik epistemolojik hiyerarşiyi muhafaza ettiğini ve vahyi aklın üstünde tuttuğunu ortaya koymaktadır. Yani Nâcî’nin şiirlerinde Hz. Peygamber’e dair algının, modernleşme sürecine rağmen klasik na’t geleneğiyle güçlü bir süreklilik ilişkisi içinde yeniden üretildiği söylenebilir.

Keywords

References

  1. Andı, M. Fatih. “Modern Türk Şairinin Hazret-i Peygamber İdrâki”. Şiirin Ufku-Hz. Peygamber’i Şiirle Sevmek. İstanbul: Ketebe Yayınları, 2019, 13-34.
  2. Aydın, Mehmet S. “İnsân-ı Kâmil”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/330-331. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2000.
  3. Ayverdi, İlhan. Misalli Büyük Türkçe Sözlük. İstanbul: Kubbealtı Yayınları, 2011.
  4. Azîzüddîn Nesefî. İnsân-ı Kâmil. çev. A. Avni Konuk. İstanbul: Gelenek Yayınları, 2009.
  5. Bulut, Ali. Belâgat-i Müyessera Meânî-Beyân-Bedî’. İstanbul: M. Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2020.
  6. Çetin, Nurullah. “Yeni Türk Şiirinde Hz. Muhammed Algısı”. İslâmî Türk Edebiyatı Sempozyumu. 360-390. İstanbul: Sütun Yayınları, 2012.
  7. Demirci, Mehmet. “Hakîkat-i Muhammediyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/179-180. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1997.
  8. Demirci, Mehmet. “Nûr-ı Muhammedî”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 1 (1983), 239-258.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 26, 2026

Submission Date

March 31, 2026

Acceptance Date

June 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 26 Number: 2

APA
Doğru, R. (2026). Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 26(2), 1075-1108. https://doi.org/10.33415/daad.1920417
AMA
1.Doğru R. Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2026;26(2):1075-1108. doi:10.33415/daad.1920417
Chicago
Doğru, Rabia. 2026. “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26 (2): 1075-1108. https://doi.org/10.33415/daad.1920417.
EndNote
Doğru R (June 1, 2026) Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26 2 1075–1108.
IEEE
[1]R. Doğru, “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, vol. 26, no. 2, pp. 1075–1108, June 2026, doi: 10.33415/daad.1920417.
ISNAD
Doğru, Rabia. “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26/2 (June 1, 2026): 1075-1108. https://doi.org/10.33415/daad.1920417.
JAMA
1.Doğru R. Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2026;26:1075–1108.
MLA
Doğru, Rabia. “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, vol. 26, no. 2, June 2026, pp. 1075-08, doi:10.33415/daad.1920417.
Vancouver
1.Rabia Doğru. Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2026 Jun. 1;26(2):1075-108. doi:10.33415/daad.1920417