Araştırma Makalesi

Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı

Cilt: 26 Sayı: 2 26 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı

Öz

Bu çalışma, Tanzimat dönemi şairlerinden Muallim Nâcî’nin şiirlerinde Hz. Peygamber’e yönelik algının hangi anlam katmanları üzerinden kurulduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, şairin dinî şahsiyeti ile poetik tercihleri arasındaki ilişki esas alınarak na’t türü şiirler ve na’tların dışında kalan şiirlerde Hz. Peygamber’e yönelik söyleyişler birlikte değerlendirilmiştir. Şiir metinleri, klasik İslâm düşüncesi, tasavvufî kavramlar ve Osmanlı şiir geleneği bağlamında tahlil edilmiştir. Buna göre Muallim Nâcî’nin şiirlerinde Hz. Peygamber’in başlıca üç temel kurgu etrafında tasvir edildiği anlaşılmıştır: varlığı aydınlatan ontolojik bir “nur” kaynağı, bilginin en güvenilir ve nihai ölçütü olarak sunulan bir otorite ve “insân-ı kâmil” anlayışının en yetkin/üst temsilcisi. Bunun yanı sıra Hz. Peygamber’in kâinat düzeninin merkezinde yer alan metafizik bir hakikat şeklinde konumlandırıldığı fark edilmiştir. Çalışma ayrıca Muallim Nâcî’nin, Tanzimat dönemiyle birlikte belirginleşen akıl-vahiy gerilimi karşısında klasik epistemolojik hiyerarşiyi muhafaza ettiğini ve vahyi aklın üstünde tuttuğunu ortaya koymaktadır. Yani Nâcî’nin şiirlerinde Hz. Peygamber’e dair algının, modernleşme sürecine rağmen klasik na’t geleneğiyle güçlü bir süreklilik ilişkisi içinde yeniden üretildiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andı, M. Fatih. “Modern Türk Şairinin Hazret-i Peygamber İdrâki”. Şiirin Ufku-Hz. Peygamber’i Şiirle Sevmek. İstanbul: Ketebe Yayınları, 2019, 13-34.
  2. Aydın, Mehmet S. “İnsân-ı Kâmil”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/330-331. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2000.
  3. Ayverdi, İlhan. Misalli Büyük Türkçe Sözlük. İstanbul: Kubbealtı Yayınları, 2011.
  4. Azîzüddîn Nesefî. İnsân-ı Kâmil. çev. A. Avni Konuk. İstanbul: Gelenek Yayınları, 2009.
  5. Bulut, Ali. Belâgat-i Müyessera Meânî-Beyân-Bedî’. İstanbul: M. Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2020.
  6. Çetin, Nurullah. “Yeni Türk Şiirinde Hz. Muhammed Algısı”. İslâmî Türk Edebiyatı Sempozyumu. 360-390. İstanbul: Sütun Yayınları, 2012.
  7. Demirci, Mehmet. “Hakîkat-i Muhammediyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/179-180. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1997.
  8. Demirci, Mehmet. “Nûr-ı Muhammedî”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 1 (1983), 239-258.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dini Araştırmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2026

Kabul Tarihi

10 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Doğru, R. (2026). Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 26(2), 1075-1108. https://doi.org/10.33415/daad.1920417
AMA
1.Doğru R. Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. daad. 2026;26(2):1075-1108. doi:10.33415/daad.1920417
Chicago
Doğru, Rabia. 2026. “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26 (2): 1075-1108. https://doi.org/10.33415/daad.1920417.
EndNote
Doğru R (01 Haziran 2026) Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26 2 1075–1108.
IEEE
[1]R. Doğru, “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”, daad, c. 26, sy 2, ss. 1075–1108, Haz. 2026, doi: 10.33415/daad.1920417.
ISNAD
Doğru, Rabia. “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26/2 (01 Haziran 2026): 1075-1108. https://doi.org/10.33415/daad.1920417.
JAMA
1.Doğru R. Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. daad. 2026;26:1075–1108.
MLA
Doğru, Rabia. “Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, c. 26, sy 2, Haziran 2026, ss. 1075-08, doi:10.33415/daad.1920417.
Vancouver
1.Rabia Doğru. Muallim Nâcî’nin Şiirlerinde Peygamber Algısı. daad. 01 Haziran 2026;26(2):1075-108. doi:10.33415/daad.1920417