Research Article

BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR

Volume: 18 Number: 1 May 31, 2018

BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR

Abstract

İsnâd analizleri büyük ölçüde râvî eleştirileri üzerinden yapılmış ve bu durum ise

Cerh-ta‘dîl İlminin ehemmiyetini artırdığı gibi ricâl tenkitlerinin belirlenen ilkelere

göre değerlendirilmesini de gerektirmiştir. Bazı fıkıh ve hadis usûlü âlimleri

tarafından konulan prensipler arasında “kabul edilebilmesi için cerhin nedeninin

açıklanması zorunludur” kaidesi yer almaktadır. Bu çalışma hicrî dördüncü asırda

fıkıh usûlü eserlerinde tartışılmaya başlanan bu ilkenin hadis usûlü eserlerine

geçiş serüvenini, arka planını, böyle bir kâidenin ricâl tenkit alanında oluşturabilecek

sorunlara karşı geliştirilen yaklaşımı neden sonuç ilişkisi içerisinde değerlendirmeyi

hedeflemektedir. Buna göre hadis usulü eserlerine Hatîb el-

Bağdâdî’yle (ö. 463/1071) birlikte giren bu ilkenin esasında şâhitlerin tezkiyesi

konusuyla oldukça irtibatlı olduğu, hicrî ilk üç asırdaki bazı muhaddislerin bu

görüşte olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir. Ricâl tenkit eserlerindeki

yaygın uygulamayla sorun oluşturacak bir şekilde bu ilkenin hadis

usûlünde kabulünün ise İbnü’s-Salâh’la (ö. 643/1245) birlikte gerçekleştiği görülmüştür.

Fıkıh ve fıkıh usûlü alanında beşinci asırda kabul edilen bu yaklaşım

cerh-ta‘dîl eserlerindeki mübhem cerhleri tamamen kullanışsız hâle getirmemesi

için tevakkuf fikri yine bu dönemde gündeme gelse de herkes tarafından kabul

edilmemiştir. Tevakkuf fikrinin muhtemelen şâhitlikle ilgili yaklaşımdan esinlenerek

kabulü ise yine İbnü’s-Salâh tarafından gerçekleşmiştir.

Keywords

References

  1. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed. Kitâbü’l-‘İlel ve ma‘rifetü’r-ricâl. 3 cilt, nşr. Vasiyyullah b. Muhammed Abbâs, Riyad: Dâru’l-Hânî, 1988.
  2. Alâî, Ebû Saîd Salâhuddîn Halîl b. Keykeldî. Kitâbü’l-Muhtelitîn. nşr. Rif‘at Fevzî Abdülmuttalib, Ali Abdülbasıt Mezid, Kahire: Mektebetü’l-Hanci, 1996.
  3. Ali el-Kârî, Ebü’l-Hasen Nûrüddîn Alî b. Sultân. Şerhu Şerhi Nuhbeti’l-fiker. nşr. Heysem Nizar Temim, Muhammed Nizar Temim, Beyrut: Dârü’l-Erkam b. Ebi’l-Erkam, t.y.
  4. Altıkulaç, Tayyar. “İkrime el-Berberî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: TDV Yayınları, 2000, c. 22, 40–42.
  5. Âmidî, Ebü’l-Hasen (Ebü’l-Kāsım) Seyfüddîn Alî b. Muhammed. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. 4 cilt, nşr. Abdürrezzâk Afifî, Riyâd: Dâru’s-Samî’î, 2003.
  6. Bâcî, Ebü’l-Velîd Süleymân b. Halef. İhkâmü’l-fusûl fî ahkâmi’l-usûl. 2 cilt, nşr. Abdülmecid Türkî, Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 1995.
  7. Bagdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Ali el-Hatîb. el-Kifâye fî ma‘rifeti usûli ilmi’r-rivâye. 2 cilt, nşr. Ebû İshak İbrâhim b. Mustafa Al-i Bahbah Dimyâtî, Semennûd: Mektebetü İbn Abbâs, 2002.
  8. Bagdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Alî el-Hatîb. Târîhu medîneti’s-selâm ve ahbâru muhaddisîhâ ve zikru kuttâniha’l-ulemâ min gayri ehlihâ ve vâridîhâ. 16 cilt, nşr. Beşşâr Avvâd Ma‘rûf, Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 2002.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

May 31, 2018

Submission Date

January 10, 2018

Acceptance Date

January 10, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 18 Number: 1

APA
Turhan, H. İ. (2018). BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 18(1), 299-335. https://izlik.org/JA88LN94KK
AMA
1.Turhan Hİ. BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2018;18(1):299-335. https://izlik.org/JA88LN94KK
Chicago
Turhan, Halil İbrahim. 2018. “BİR RÂVİ RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 18 (1): 299-335. https://izlik.org/JA88LN94KK.
EndNote
Turhan Hİ (May 1, 2018) BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 18 1 299–335.
IEEE
[1]H. İ. Turhan, “BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, vol. 18, no. 1, pp. 299–335, May 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA88LN94KK
ISNAD
Turhan, Halil İbrahim. “BİR RÂVİ RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 18/1 (May 1, 2018): 299-335. https://izlik.org/JA88LN94KK.
JAMA
1.Turhan Hİ. BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2018;18:299–335.
MLA
Turhan, Halil İbrahim. “BİR RÂVİ RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, vol. 18, no. 1, May 2018, pp. 299-35, https://izlik.org/JA88LN94KK.
Vancouver
1.Halil İbrahim Turhan. BİR RÂVİ/RİVAYET TENKİDİ İLKESİNİN SERÜVENİ: SADECE MÜFESSER CERH KABUL EDİLİR. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi [Internet]. 2018 May 1;18(1):299-335. Available from: https://izlik.org/JA88LN94KK