Gazete Haberlerinde Okul Müdürü Temsilleri

Öz

BBu araştırmada, gazete haberlerinde okul müdürlerinin nasıl temsil edildikleri ve bu temsillerin nasıl algılandığı sorularına yanıt aranmıştır. Araştırmada beş farklı gazetenin internet arşivlerinden yararlanılarak, 2015-2020 yıllarında paylaşılan ve okul müdürlerinin konu edildiği haberler incelenmiştir. Çalışma grubuna seçilen haberler sırasıyla, kodlama ve eleştirel söylem analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Analiz sonuçları, alanyazındaki konuya ilişkin araştırmalar ile ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, gazete haberlerinin çoğunlukla olayların gelişim süreçlerinin ve arka planlarının dikkate alınmadığı, habere konu olan olayların dramatize edilerek, olay haber biçiminde betimlendikleri belirlenmiştir. Bulgular, haberlerde çoğunlukla şiddet içerikli olayların işlendiğine ve bu haberlerde müdürlerin, tacizci, dayakçı gibi olumsuz nitelendirmelerle temsil edildiğine işaret etmektedir. Haberlerde tercih edilen görseller incelendiğinde, okul müdürlerinin temsilinde çoğunlukla takım elbise, çalışma masası ve kalem metaforları kullanılarak, çalışkan, güvenilir, uzman ve itibarlı bir meslek çerçevesi çizildiği söylenebilir. Araştırma sonuçlarına göre haberlerde, toplumsal hafızada kabul gören hizmetkâr ve paternalist lider tipine uygun bir ideal okul müdürü kimliğinin inşa edildiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• eğitim
• gazete
• iletişim
• medya temsili
• okul yönetimi

Representations of School Managers in Newspaper News

Öz

In this study, answers were sought to the questions of how school managers are represented in newspaper news and how these representations are perceived. In the study, using the internet archives of five different newspapers, the news shared in 2015-2020 and about school managers were examined. The news selected for the study group were examined using respectively coding and critical discourse analysis methods The analysis results were interpreted in relation to the research on the subject in the literature. Research findings indicate that newspaper news mostly do not take into account the development processes and backgrounds of the events and that the events subject to the news are dramatized and described in the form of event news. The findings indicate that violent events are mostly covered in the news and school managers are represented with negative descriptions such as harassers and beaters. When the visuals preferred in the news are examined, it can be said that school managers are represented as a hard-working, reliable, expert and reputable profession by mostly using the metaphors of suits, desks and pens.According to the results of the research, it is seen that an ideal school manager identity is constructed in accordance with the servant and paternalist leader type accepted in the social memory

Anahtar Kelimeler

• education
• newspaper
• communication
• media representation
• school management

Kaynakça

1. Akbaba Altun, S. ve Kirkit, G. (2005). Okul yöneticilerinin basındaki imajı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 41, 25-46.
2. Akbaşlı, S. ve Diş, O. (2019). Öğretmen görüşleri doğrultusunda lider okul yöneticilerinin yeterlikleri. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 2(2), 86-102.
3. Aksoyalp, Y. (2010). 21. Yüzyılda Okul Yöneticisinin Niteliği: Öğretim Liderliği. The Journal of SAU Education Faculty, 20, 140-150.
4. Arpaçay, A.E. (2014). Okul müdürlerinin liderlik stilleri ve iletişim becerileri ile öğretmenlerin saygın okul müdürü algısı arasındaki ilişki. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi.
5. Arslan, A. (2004). Medyanın birey, toplum ve kültür üzerine etkileri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. ISSN: 1303-5134
6. Arslan, Z. (2001). Televizyonda suç söylemi ve ideoloji, hegemonya ve iktidar ilişkisi. (Yüksek Lisans Tezi) Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi.
7. Aydoğan, İ. (2016). Doğu-batı paradigması bağlamında değer ve eğitimi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6(1). 1-8.
8. Avcı, N. (1989). Enformasyon toplumu ve eğitim sistemlerine etkileri/Türk eğitim sistemi açısından yakın geleceğin değerlendirilmesi. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.

9. Bal, M. (2011). İmaj ve önyargı faktörünün gazete haberlerine etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 201-226.
10. Bilecen, N.S. (2010). Bireylerin gazete okuma alışkanlıkları ve motivasyonları kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde karadeniz bölgesinde bir saha araştırması. (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
11. Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi/teknikler ve örnek çalışmalar. Ankara: Siyasal Kitapevi.
12. Bursalıoğlu, Z. (1987). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
13. ------- (2000). Eğitimde yönetimi anlamak sistemi çözümlemek. Ankara: Pegem Akademi
14. ------- (2015). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: Pegem Akademi.
15. Çakmak, F. ve Bilişli, Y. (2019). İdeoloji, söylem ve iletişim çalışmalarında Ruth Wodak. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 99-124.
16. Çetin, N. (2014). Gazete haberlerinde kimlik inşası: terör haberlerinin sunumu. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
17. Çınkır, Ş. ve Kuru Çetin, S. (2010). Öğretmenlerin Okullarda Mesleki Çalışma İlişkileri Hakkındaki Görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16 (3), 353-371.
18. Dere, A. (2007). Okul müdürlerinin sorunları ve çözüm önerileri. Değirmen Dergisi, 11. https://www.memurlar.net/haber/91152/okul-mudurlerinin-sorunlari-ve-cozum-onerileri.html
19. Erdoğan, G. (2007). Ulusal yazılı basında uzman gazetecilik: kültür sanat haberciliğinin ana akım ve fikir gazetelerindeki uygulamaları. (Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
20. Erdoğan, İ. (2019). Medya sosyolojisi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayınları.
21. Erkılıç, T.A. (2008). Eğitimle ilgili yazılara ilişkin yerel basın üzerinde yapılan bir çözüleme. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 223-234.
22. Gökalp, E., Ergül, H. ve Cangöz, İ. (2010). Türkiye'de yoksulluğun ve yoksulların ana akım basında temsili. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 13(1), 145-182.
23. Greer, C. (2007). News media, victims and crime. İçinde P. Davies, P. Francis, C. Greer (Ed.), Victims, crime and society: an introduction. (s.20-44).
24. Işık, H.H. (2006). Medya ve terör: kasım 2003 bombalama olaylarının yazılı basında sunumu. (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
25. İnce, M. (2018). İnternet haberciliğinde çok tıklanma beklentisi ve tuzak başlıklar. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 298-313.
26. Jansson, H. (2017). Tror vi på den värld vi ser?: En undersökning om hur skolanframställs i media. (Degree of Master). Linnaeus University Faculty of Social Sciences Department of Political Science.
27. Kara, S. (2011). Tehcirin 93. yılında özür diliyoruz imza kampanyasının basına yansımaları. (Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
28. Karaköse, T. (2008). Okul müdürlerini itibarlı kılan değerlerin belirlenmesine yönelik nitel bir çalışma. Değerler Eğitimi Dergisi, 16(6). 113-129.
29. Kirkit, G. (2004). Eğitim Yöneticilerinin Basındaki Görünümü. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bolu A.İ.B.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
30. Köse, H. (2007). Yeni risk tanımlamaları bağlamında küresel medya. Selçuk İletişim, 5(1), 42-51.
31. McCaughey, A.L. (1947). School publicty in newspaper. (Master of Education) Boston University School of Education Library. 1-53.DOI: 10.1086/267990
32. Mora, N. (2008). Medya, toplum ve haber kaynağı olarak sembolik seçkinler. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5(1), 2-25.
33. Norşenli, N.E. (2015). Haber değeri açısından Türkiye’de basının eğitim konulu haber içeriği. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
34. Özaydın, M.M. ve Han, E. (2014). Sendika üyesi kamu görevlilerinin “sendika-siyaset” ilişkilerine yönelik yaklaşımları üzerine bir alan araştırması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 57-73.
35. Özer, Ö. (2011). Haber, söylem, ideoloji. Literatür Yayıncılık. Konya.
36. Özonat, F. (2015). Çözüm sürecine ilişkin siyasi haberlerin analizi: 2009-2014. (Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
37. Palabıyıkoğlu, R., Birçek, İ., Yılmaz, B., Yargıcı, S. ve Gürel, D. (2001). Medyada intihar davranışının sunumu. Kriz Dergisi, 9(2), 11-22.
38. Saltoğlu, E. (2019). Demokratikleşme, küresel eşitsizlik ve insan hakları perspektifiyle suriyeli sığınmacı krizinin Türk yazılı basınında temsili. (Yüksek Lisans Tezi). Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
39. Sezer, Ş. ve Akan, D. (2018). Okul müdürlerinin yönetsel özellikleri, kültüre bağlı yönetsel değerleri ve kendilerinden beklenen evrensel liderlik değerleri. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 8(3), 729-737.
40. Shoemaker, P. J. ve Cohen, A.A. (2006). News around the world: content, practitioners, and the public. Taylor & Francis Group, DOI:10.4324/9780203959091
41. Shoemaker, P.J. ve Vos, T. (2009). Gatekeeping theory. (1. Edition). Routledge. New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203931653
42. Tanrıöver, H. U. (2007). Medya’da kadınların temsil biçimleri. (İçinde S. Alankuş (Ed.) Kadın odaklı habercilik.) s.149-166. İstanbul: IPS İletişim Vakfı Yayınları.
43. Terkan, B. (2003). Yazılı basında kadın imajı. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 2(4), 149-167.
44. Tezcan Koçer, N.A. (2014). İlkokul ve ortaokullarda okul müdüründen kaynaklanan sorun ve çatışmalar. (Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
45. Trak, E. (2019). İnternet gazeteciliğinde mesleki kimliklerin görsel temsili. (Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
46. Utma, S. (2020). İletişim çağında medya ve kültür etkileşimi: “medyatikleşen kültürler”. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(3), 39-52.
47. Ünal, A. M. (2018). Yeni sağ politikalar çerçevesinde Türkiye basınındaki eğitim haberciliğine yönelik içeriklerin değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
48. Vona Kurt , E. (2015). Kentsel hareketlerden gezi parkı eylemlerinin yazılı medyada temsili. (Doktora Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
49. Yalçın, M. (2011). İlköğretim okullarında okul müdürlerine ilişkin metaforik algılar. (Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
50. Yaylacı, A. F. ve Beldağ, A. (2018). Değerler eğitimi ve güncel tartışmalar: gazete haberlerine ilişkin bir eleştirel söylem analizi. 8(1). 139-155. Doi: 10.19126/suje.382369
51. Yaylacı, A.F., Beldağ, A., Gök, E. ve İpek, C. (2015). Medyanın 5 ilkesinin uygulanması: sınıfta Hayvan Çiftliği’ni izlemek. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 34. 169-193.
52. Yıldız, V. (2019). 15 Temmuz darbe girişiminin Türk yazılı basınındaki söylemi. (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
53. Yörük, Ş. (2018). Kadına yönelik şiddet olgusu ve yazılı basında temsili üzerine bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi. İzmir.
54. Yüce, F. ve Çoban, A. (2019). Eğitim ile ilgili yazılar açısından ulusal basının değerlendirilmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(15), 1-15.