İnternet Dizilerinde Gelecek Zaman Ekinin Telaffuzu Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışmanın amacı, dijital platformlarda geniş kitlelere ulaşan internet dizilerindeki karakter diyaloglarını, gelecek zaman ekinin (-ecek/-acak) standart Türkçe söyleyiş ölçütlerine uygunluğu açısından çözümleyerek genç izleyiciler için dilsel birer rol model hâline gelen bu yapımlardaki söyleyiş kusurları üzerinden toplumun ve öğrencilerin dil bilincini korumaya yönelik düzeltici bir bakış açısı sunmaktır. Bu doğrultuda hatalı dil kullanım örneklerinin dilde yarattığı yozlaşma riskine dikkat çekmeyi doğrudan, nitelikli bir dil kullanımı için gereken yayıncılık duyarlılığını temellendirmeyi ise dolaylı bir hedef olarak gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemiyle tasarlanmıştır. Çalışmanın veri kaynağı, IMDb puanı 10 üzerinden 8 ve üstü puana sahip 3 Türk internet dizisi olan “Bir Başkadır”, “Masum” ve “Gibi” dizileridir. Veriler, video kayıtları izlenerek içerik analizi ile incelenmiştir. Bu çalışmada sonuç olarak incelenen internet dizilerinden Gibi dizisinde %39,6, Masum dizisinde %23,07, Bir Başkadır dizisinde %50 oranında gelecek zaman ekinin telaffuzuna yönelik hata tespit edilmiştir. Özellikle gençler arasında yaygın olan bu diziler, dilin günlük hayatta nasıl kullanıldığını etkileyen güçlü bir zemin oluşturduğu için Türkçenin doğru ve yanlış kullanım örneklerini belirleyerek dilin doğru şekilde kullanılmasının önemini anlamak adına önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İnternet dizileri
• telaffuz
• Türkçe
• diksiyon
• gelecek zaman eki

A Study On The Pronunciation Of Future Tense İn Tense In Internet Series

Öz

The purpose of this study is to analyze the character dialogues in internet series—which reach large audiences on digital platforms—in terms of their compliance with standard Turkish pronunciation criteria regarding the future tense suffix (-ecek/-acak). By addressing the pronunciation flaws in these productions, which have become linguistic role models for young viewers, it aims to present a corrective perspective to protect the language consciousness of society and students. Accordingly, its direct objective is to draw attention to the risk of linguistic degeneration caused by instances of incorrect language use, while its indirect objective is to establish a foundation for the broadcasting sensitivity required for proper language use. The research is designed using document analysis, a qualitative research method. The data source of the study consists of three Turkish internet series with an IMDb rating of 8 and above out of 10: Bir Başkadır, Masum, and Gibi. The data were examined using content analysis by watching the video recordings. As a result of this study, pronunciation errors regarding the future tense suffix were detected at a rate of 39.6% in the series Gibi, 23.07% in Masum, and 50% in Bir Başkadır. Since these series, which are particularly popular among the youth, constitute a powerful ground that affects how language is used in daily life, identifying the correct and incorrect usage examples of Turkish is crucial for understanding the importance of using the language properly.

Anahtar Kelimeler

• Web series
• pronunciation
• Turkish language
• diction
• future tense suffix

Kaynakça

1. Ayduttu, S. (2011). Dizilerin Türk diline olumsuz etkileri. International Journal of Social and Economic Sciences, 1(1), 31-34.
2. Aytan, E., Devrez, B., Üstün, K., Yavaş, R., Yüksel, A., & Altındağ, Ö. (2015). Yerli dizilerin üniversite öğrencileri üzerindeki etkileri. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 14(1), 15-34.
3. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
4. Bülbül, E., & Ünal, F. T. (2024). Çizgi filmlerdeki telaffuz bozukluklarının incelenmesi. International Journal of Languages' Education and Teaching, 12(2), 1-12.
5. Cevher, T. Y., Ungan, S., & Kurt, E. (2019). Türkçe öğretmen adaylarının televizyonda kullanılan dil ile ilgili görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 8(2), 948-964.
6. Demirkıran, M. (2023). Dı̇jital dı̇zi ve fı̇lm platformlarındakı̇ yükselı̇şı̇n örgütsel ekolojı̇ kuramı açısından incelenmesi. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 18(1), 1-19.
7. Gökmen, Ş., & Arslan, M. (2024). Sosyal medya platformu youtube üzerinden yabancı dil olarak Türkçe öğreten portaller ve kullandıkları yöntemler. International Journal of Social Sciences (IJSS)/Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(35), 62-90.
8. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications. Kalkan, G. P. (2021). Dil bilgisel görünümleri açısından tv dizi adları. Söylem Filoloji Dergisi, 6(3), 794- 819. Karabacak, M. T. & Ünal, F. T. (2023). Televizyon kanallarında yer alan dizilerdeki konuşma bozuklukları. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 11(4), 105-126.

9. Kardaş, M. N. (2020). Konuşma eğitimi. Pegem Yayıncılık.
10. Kırtepe, S. (2015). Dı̇zı̇ karakterlerı̇nden etkı̇lenme hakkında izleyı̇cı̇ değerlendı̇rmelerı̇. Gaziosmanpaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3(1), 115-130.
11. Olgun, C. K. (2008). Nitel araştırmalarda içerik analizi tekniği. Sosyoloji Notları Dergisi, 4(5), 66-70.
12. Otan, O. (2022). Kültürel değı̇şı̇mı̇n dı̇namı̇ğı̇ dı̇jı̇tal ve sı̇nema. K. Çankaya (Ed.), Medya ve Tüketim I (63-80). Eğitim Yayınevi.
13. Ömeroğlu, E. (2019). Kitle iletişim araçlarındaki dil yanlışları. International Journal of Languages' Education and Teaching, 7(1), 178-198.
14. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK). (2018). Televizyon izleme eğilimleri araştırması. Kamuoyu Yayın Araştırmaları ve Ölçme Dairesi Başkanlığı.
15. Sever, A., & Ünal, F. T. (2020). Ortaokul öğrencı̇lerı̇nı̇n telaffuz hataları üzerı̇ne bir inceleme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(3), 683-700.
16. Şahin, A. (2015). Konuşma eğitimi. Pegem Yayıncılık.
17. Şen, D. (2011). Oyuncu eğitiminde diksiyon ve Luigi Pirandello’nun “Aptal” adlı oyununun reji çalışması. (Tez No. 084250011002) [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi.
18. Temizyürek, F., Erdem, İ., & Temizkan, M. (2011). Konuşma eğitimi: Sözlü anlatım. Pegem Akademi.
19. Tombul, İ. (2019). Dil değişimi ve televizyon sunucularının dil kullanımı. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(1), 483-507.
20. Ünal, F. T., & Özden, M. (2015). Diksiyon ve konuşma eğitimi. Pegem Yayıncılık.
21. Yelok, V. S. (2022). Dil - iletişı̇m ve Türkçe. Düşünce Dünyasında Türkiz, 1(3), 125-140.
22. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.