Research Article

Öğretmen Liderliği Davranış Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Number: 56 June 22, 2023

Öğretmen Liderliği Davranış Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Öz

Öğretmen liderliği, okul gelişimi için vazgeçilmez bir unsurdur. Okul gelişimi programlarının etkili bir şekilde uygulanması için öğretmen liderliği davranışlarının geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçülebilmesi gerekmektedir. Ancak mevcut ölçekler öğretmen liderliğini tek boyutlu olarak ölçmekte ve genelde de liderlik davranışları ile tutumlarını birbirine karıştırmaktadır Bu nedenle betimsel tarama modelinde yapılan bu nicel araştırma, öğretmen liderliğini farklı seviyelerde ölçebilen ve liderlik davranışları ile liderlik tutumlarını ayrıştırabilen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. İlk turda 57 maddelik deneme formu 400 öğretmene uygulanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi sonuçlarına göre, 17 maddeli ve 4 faktörlü bir yapı bulunmuştur. Toplam varyansın %69’unu açıkladığı görülmüştür ve faktörler sırasıyla sınıf, ebeveyn, mikro-seviye ve makro-seviye liderlik olarak isimlendirilmiştir. Faktör puanlarının güvenirlik seviyeleri .79 ile .85 arasında değişmektedir. İkinci turda ise 17 maddelik form ile 154 öğretmenden veri toplanmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi ile 4 faktörlü yapı doğrulanmıştır. Ayrıca ikinci kademe faktör olarak tanımlanan öğretmen liderliği faktörü de model-veri uyumunu geliştirmektedir. 4 alt faktör puanlarının güvenirlik seviyeleri .84 ile .94 arasında değişmekteyken ikinci kademe öğretmen liderliği boyutunun güvenirlik seviyesi .83 olarak bulunmuştur. Ayrıca zamandaş geçerliği ve yordama geçerliği ile ilgili kanıtlar da sunulmuştur. Sonuç olarak, Öğretmen Liderliği Davranış Ölçeği, hem alt faktörleri ile hem de ikinci kademe faktörü ile öğretmen liderliği davranışlarını ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak araştırmacıların kullanımına sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Liderliği , Eğitim Liderliği , Ölçek Geliştirme

References

  1. Agustin, Y., Suriansyah, A., & Hadi, S. (2022). The effect of transformational leadership of school principals on work discipline and work motivation on the performance of state vocational school teachers in Banjarmasin city. International Journal of Social Science And Human Research, 6(1), 281-286
  2. Akyürek, M. İ., & Özdemir, M. (2021). Öğretmen liderliği ölçeğinin Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 488-500.
  3. Angelle, P. S., & DeHart, C. A. (2011). Teacher perceptions of teacher leadership: Examining differences by experience, degree, and position. Nassp Bulletin, 95(2), 141-160.
  4. Ashford, S. J., Rothbard, N. P., Piderit, S. K., & Dutton, J. E. (1998). Out on a limb: The role of context and impression management in selling gender-equity issues. Administrative Science Quarterly, 23-57.
  5. Bakioğlu, A. (1998). “Lider Öğretmen”, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10, 11-19.
  6. Balyer, A. (2016). Öğretmen liderler: Öğretmen algıları üzerine nitel bir araştırma. İlköğretim Online, 15(2).
  7. Bentler, P. M., & Chou, C. P. (1987). Practical issues in structural modeling. Sociological Methods & Research, 16(1), 78-117.
  8. Beycioglu, K., & Aslan, B. (2010). Teacher leadership scale: A validity and reliability study. Elementary Education Online, 9(2).
  9. Beycioğlu, K., & Şahin, İ. (2017). Liderlik ve etkileme süreci. Pegem Atıf İndeksi, 129-148.
  10. Bolat, O. & Antalyalı, O. L. (2023). Öğrencilerin liderlik ve başarı göstergelerini ölçen kişisel eğilimler envanterinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Turkish Studies. (Hakemde)
APA
Bolat, Ö. (2023). Öğretmen Liderliği Davranış Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 56, 1033-1056. https://doi.org/10.53444/deubefd.1294608