Fen Bilimleri Alanında Yansıtıcı Düşünmenin Etkisi: Bir Karma-Meta Yöntemi Çalışması
Öz
Fen bilimlerinde yansıtıcı düşünmenin akademik başarı üzerine etkisi karma-meta yöntemle çalışılmıştır. Meta-analiz kısmında literatür taraması sonucunda 8 çalışmadan çekilen 14 veri CMA programında analiz edilmiştir. Ortalama etki değeri 1.517 olup bu değer muazzam olarak nitelendirilmektedir. Meta-tematik kısma 9 çalışma dâhil edilmiştir. “Genel olumlu” , “genel olumsuz” , “üst düzey düşünme becerileri” ve “bilimsel süreç becerileri” temaları oluşturulmuştur. Genel olumlu özellikleri temasında; mesleki anlamda gelişim sağlaması, derse aktif katılımı sağlaması kodları yer alırken, genel olumsuz temasında ise fiziki imkanların yetersiz olması, uygulama azlığı ve sınıf içi gürültü olması çıkartılan kodlar arasındadır. Bilimsel süreç becerilerini geliştirmesi temasında; bilimsel araştırma adımlarını takip etmesi, kişiyi araştırma yapmaya yönlendirmesi kodlardan iki tanesidir. “Üst düzey düşünme becerileri” temasında ise problem çözme becerisini geliştirmesi, yaratıcı düşünmeyi sağlaması gibi kodlar yer almaktadır.
Yansıtıcı düşünme sürecinin; öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmesi, kalıcılığı desteklemesi yansıtıcı düşünme sürecinin bilişsel anlamda olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Yansıtıcı düşünme; öğrencilerin derse karşı olan ilgilerini ve özgüvenlerini arttırması ve sınıf içi dayanışmayı arttırması gibi hususlarda duyuşsal anlamda öğrenme sürecini desteklemektedir. Bu çerçevede yansıtıcı düşünmeyi destekleyen öğrenme ortamlarının tasarlanmasının; akademik başarıya katkı sağlayacağı, anlamlı ve kalıcı bir öğrenme sürecine yardımcı olacağı, öğrenen bireyi bilgiye ulaşma aşamasında destekleyerek derse ilişkin tutum ve motivasyonu artıracağı düşünülmektedir. Alan yazının bütüncül bir çerçevede taranması ve yorumlanmasıyla hazırlanan bu çalışmanın araştırmacılara ve eğitimcilere öğretim süreçlerine yönelik tasarlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarında katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Alqahtani, F.M.Y. (2019). The Effect of E-Portfolio on Development of Reflective Thinking and Academic
- Achievement among Second Year Secondary School Students. Multi-Knowledge Electronic Comprehensive Journal For Education And Science Publications (MECSJ,) 27, 1-22, ISSN: 2616-9185
- Asakereh, A., & Yousofi, N. (2018). Reflective thinking, self-efficacy, self-esteem and academic achievement of Iranian EFL students in higher education: Is there a relationship?. International Journal of Educational Psychology, 7(1), 68-89.
- Batdı, V. (2017). Eğitlence uygulamalarının akademik başarıya etkisi: meta-analitik bir çalışma, GEFAD, 37(1), 47-62.
- Batdı, V. (2019). Meta-Tematik Analiz Örnek Uygulamalar. Ankara: Anı Yayıncılık.
- Batdı, V. (2020). Introduction to meta-thematic analysis. V. Batdı (Ed.), Meta-thematic analysis in research process içinde (s. 1-38). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Batdı, V., & Candan, F. (2022). Yabancı dil öğretiminde e-öğrenme uygulamalarının kullanılmasına ilişkin bir karma-meta yöntemi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(2), 889-904.
- Bayraktar, Ş. (2020). Eğitimde Meta-Analiz Çalışmaları. Oral, B. (Ed.) ve Çoban, A. (Ed.), Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (s. 358-378). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
- Borenstein, M. (2009). Effect Sizes for Continuous Data. Cooper, H. (Ed.), Hedges, L. V. (Ed.) ve Valtentine, J. C. (Ed.), The Handbook of Research Synthesis and Meta-Analysis 2nd Edition içinde, (s. 222-235). New York: Russel Sage Foundation.
- **Bozan, S. (2021). Yansıtıcı düşünme ve öğretim uygulamaları: biyoloji konularının öğretiminde yansıtıcı düşünme stratejileri [Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.