Yabancı Dil Olarak Türkçe Konuşma Becerisinin Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri: Bir Meta-sentez Araştırması
Öz
Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yaşanan konuşma sorunlarını lisansüstü tezlerin nitel verileri doğrultusunda ortaya koymaktır. Çalışmada nitel bulguların tematik analizi anlamına gelen meta-sentez paradigma tercih edilmiştir. Meta-sentez, nitel bulguların bütüncül, sistemli ve derinlemesine analiz edilmesi ve sentezlenmesi ilkesine dayanmaktadır. Araştırmanın kapsamını Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi’nden elde edilen 18 yüksek lisans tezi ve 9 doktora tezinin nitel bulguları oluşturmaktadır. Herhangi bir ayıklama yapılmamış, konu alanına giren tüm tezler çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan form aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Sonuç olarak yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yaşanan konuşma sorunlarının; öğretmen, öğrenci, ders kitapları, öğretim programı ve fiziksel alt yapıdan kaynaklandığı görülmüştür. Öğrencilerin öğrendiklerini pratiğe dökememeleri, konuşma temelli uygulama ve etkinliklere az zaman ayırılması, öğrenciye yeterli dönüt verilmemesi, konuşma becerisinin diğer becerilerden kopuk olması ve etkinliklerin gerçek yaşamla yeterince uyumlu olmaması en sık karşılaşılan sorunlardandır. Ayrıca konuşma becerisi ile diğer dil becerileri arasında daha çok ilişki kurulması, öğretmenlerin derslerde yöntem ve teknik kullanımı ile ilgili özel alan yeterliklerinin geliştirilmesi, teknolojik araçların daha fazla kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi , konuşma , konuşma sorunları , meta-sentez
References
- Acemoğlu, A. (2023). Geçmişten günümüze yabancılara Türkçe öğretimi. N. Akkaya (Ed.), 100 soruda yabancı dil olarak Türkçe öğretimi içinde (s. 7-24). Akademisyen Kitabevi.
- Açık, F. (2008, Mart). Türkiye’de yabancılara Türkçe öğretilirken karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. I. Uluslararası Türkçe Eğitimi ve Öğretimi Sempozyumu. Doğu Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Gazimagusa.
- Adalar Subaşı, D. (2010). TÖMER’de yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Arap öğrencilerin kompozisyonlarında hata analizi. Dil Dergisi, (148), 7-16.
- Alan, Y. (2021). İlgili çalışmalardan hareketle Suriyelilere Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 52, 119-146. doi: https://doi.org/10.9779/pauefd.748162.
- Alhan Derinkök, A. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce ders kitaplarında orta düzey konuşma etkinliklerinin karşılaştırılması (Yedi İklim Türkçe ve New English File örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
- Altunkaya, H. (2021). Yurt dışında yabancı dil olarak Türkçe öğretmek: Sorunlar ve çözüm Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(Özel Sayı), 1-33. doi: https://doi.org/10.35675/befdergi.830898
- Aslan, E. (2017). Yabancı dil öğretiminde kullanılan bilgisayar programlarının tasarım süreçlerinin eğitsel yönden değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 149-178.
- Au, W. (2007). High-stakes testing and curricular control: A qualitative meta synthesis. Educational Researcher, 36, 258-267. doi: https://doi.org/10.3102/0013189X07306523
- Balcı, M. & Melanlıoğlu, D. (2016). Ana dili konuşuru olmayan öğreticilerin görüşlerine göre yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(2), 986-1004.
- Baş, B. & Yıldırım, T. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde teknoloji entegrasyonu. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 827-839.