Okul Öncesi Eğitimi ile Çocuk Gelişimi Lisansüstü Programlarında Yapılan Toplumsal Cinsiyet Konulu Tezlere Dair Bir İnceleme

Gender role schemas are constructed during the ages of 2 to 7, after which these schemas exhibit stability. Early childhood is a critical period for fostering egalitarian roles, emphasizing the importance of structuring education in this period to promote equality. This study aims to examine postgraduate theses on gender issues conducted within the context of early childhood education and child development programs between January 2008 and September 2024. The research adopted a qualitative method, employing document analysis as the data collection technique. A document review form developed by the researcher was refined based on feedback from two experts. The data were analyzed by calculating frequency and percentage values, which were subsequently presented in tables. The findings revealed that the majority of theses were master's theses and primarily conducted within early childhood education programs. Universities that most frequently addressed gender issues in their theses were Istanbul Okan University, Gazi University, and Hacettepe University, respectively. It was found that theses involving children were more prevalent, with two data collection tools being the most commonly used. Forms were the most frequently utilized data collection instruments. Among qualitative research methods, case studies were the most preferred, while relational survey models were dominant among quantitative research methods. Based on the study's findings, recommendations for future research are provided.

Toplumsal cinsiyet rolleri şemaları 2-7 yaş döneminde inşa edilmekte ve bu dönem sonrasında şemalarda değişmezlik gözlenmektedir. Erken çocukluk dönemi, eşitlikçi rollerin inşasında ilgili yaşları kapsaması açısından önem arz etmekte ve bu dönemde çocuğun eğitimi de eşitliği güdüleyecek şekilde düzenlenmelidir. Bu araştırmada, çocuğun gelişimi ve eğitimine yön veren okul öncesi eğitim ile çocuk gelişimi programlarında toplumsal cinsiyet konusunda 2008 - Eylül 2024 tarihi aralığında gerçekleştirilen lisansüstü tezlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel yöntem ile sürdürülmüş veri toplama yöntemi olarak doküman analizi tercih edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen doküman inceleme formu 2 uzman görüşü alınarak düzenlenmiştir. Analizler frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak tablolaştırılmıştır. Araştırma sonucunda en çok tezin yüksek lisans türünde olduğu ve okul öncesi eğitim programlarında yapıldığı tespit edilmiştir. Toplumsal cinsiyet konusunu tezlerinde en çok işleyen üniversitenin sırasıyla İstanbul İstanbul Okan Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi olduğu görülmüştür. Çocuklar ile gerçekleştirilen tezlerin sayısının daha yüksek olduğu, tezlerde en sık 2 veri toplama aracı kullanımının tercih edildiği veri toplama aracı olarak formların daha sık kullanıldığı belirlenirken nitel araştırma yöntemlerinden en sık durum çalışmasının, nicel araştırma yöntemlerinden ise sıklıkla ilişkisel tarama modelinin tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularının ışığında araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.