Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Okul Öncesi Eğitim Programının Sürdürülebilir Kalkınma Boyutları Açısından İncelenmesi
Öz
Bu araştırmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Okul Öncesi Eğitim Programının sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, ekonomi ve sosyal boyutları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda programda yer alan amaçlar, ilkeler, alan becerileri, öğrenme ve alt öğrenme çıktıları sürdürülebilir kalkınmanın boyutları üzerinden incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma deseninden doküman analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri 2024 yılında MEB’e bağlı anasınıflarında kullanılan Maarif Modeli okul öncesi eğitim programından elde edilmiştir. Araştırmada toplanan veriler, doküman analizi ve içerik analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, programda yer alan beş amacın tamamının sürdürülebilir kalkınmanın sadece sosyal boyutuyla, yirmi altı ilkeden sadece beşinin sosyal, birinin çevre ve bir diğerinin çevre-sosyal boyutlarıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Programın amaç ve ilkeleri, çevre, ekonomi ve sosyal boyutları birlikte içermediğinden sürdürülebilir kalkınma kapsamında değerlendirilmemektedir. Ayrıca, programdaki yedi alan becerisinden fen, sosyal, müzik, hareket ve sağlık alanlarının sürdürülebilir kalkınmanın boyutlarıyla ilişkili olduğu en çok ilişkilendirilen alan becerilerinin sırasıyla fen, müzik, sosyal, sağlık olduğu belirlenmiştir. Buna karşın Türkçe, matematik ve sanat beceri alanlarının sürdürülebilir kalkınmanın herhangi bir boyutuyla bir ilişkisinin olmadığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda okul öncesi eğitim programında sürdürülebilir kalkınmanın tüm boyutlarına yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Okul öncesi , eğitim programı , sürdürülebilir kalkınma , program değerlendirme
References
- Alkış, S., & Öztürk, M. (2007). Sustainable development in opinions of primary student teachers and pre-service teacher education in Turkey. Geographiedidaktische Forschungen, 42, 134-143.
- Ateş, H. (2019). Fen bilimleri dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma eğitimi açısından analizi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 101-127.
- Aysu, B., & Aral, N. (2024). Erken çocuklukta tarım eğitimi: Sürdürülebilir geleceğin temelleri olabilir mi? Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 11(1), 18-24.
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
- Bulut, Y., & Polat, Ö. (2019). Erken çocukluk eğitiminde sürdürülebilirlik kavramının incelenmesi. Fırat Üniversitesi İİBF Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3(2), 35-58.
- Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
- Çelebi, M. E., & Ekici, F. T. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde Fen Bilimleri Öğretim Programında sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile ilişkisi. Denizli İl Millî Eğitim Müdürlüğü Bilim ve Eğitim Dergisi, 1(1), 29-39.
- Çevre Kanunu. (1989). 2872 sayılı Çevre Kanunu. Resmî Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2872&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 08.10.2024)
- Daly, H. E. (1990). Toward some operational principles of sustainable development. Ecological Economics, 2(1), 1-6. https://doi.org/10.1016/0921-8009(90)90010-R
- Daş, B. E., Aslan, A., & Yadigaroğlu, E. (2021). Okul dışı öğrenme ortamlarının 4-6 yaş çocuklarının sağlığı, gelişimi ve sürdürülebilir kalkınma bilinci üzerindeki etkileri. Environments, 6(1), 87-124.