Öğretmenlerin Öğretimde Tasarım Odaklı Düşünme Becerilerinin İncelenmesi

The principal objective of this study was to explore teachers’ instructional design thinking skills, with a focus on the variability of these skills by their demographic characteristics. The target population comprised teachers employed in state schools in Istanbul during the 2024-2025 academic year, and we conveniently recruited a sample of 434 teachers for this descriptive study. We collected the data using the Instructional Design Thinking Scale. The findings revealed that participating teachers exhibited a high level of design thinking skills in their instructional practices, receiving high scores in the “relationship,” “process,” “ethics,” and “people” dimensions of the design thinking approach. Additionally, the analysis indicated that the teachers demonstrated the highest and lowest levels of proficiency in the ethics and process dimensions, respectively. Nevertheless, we could not conclude a significant difference between teachers’ design thinking skills by gender, grade level of teaching, educational attainment, and professional seniority. In the context of instructional design thinking, our findings indicated that teachers can proactively incorporate people into the design process, demonstrate effective communication with their colleagues, solicit feedback on their ideas prior to implementation, engage in collective assessment procedures, and exhibit a willingness to consider solution suggestions from others. Moreover, we inferred that teachers are able to resort to creative techniques when tracing solutions creative solutions, apply novel instructional technologies, convey new ideas to people through designs, consider the ideas from all stakeholders of the design, and mind ethics in the design process. The findings of this study are expected to help improve teachers’ design thinking skills in their instructional designs and pave the way for appropriate alterations and improvements in the training of prospective teachers for instructional design.

Bu çalışmanın temel amacı; öğretmenlerin öğrenme ve öğretme süreçlerinde tasarım odaklı düşünme becerilerinin hangi düzeyde olduğunu tespit etmek ve bu becerilerin çeşitli demografik değişkenler açısından farklılaşma durumlarını incelemektir. Araştırma; nicel araştırma desenlerinden betimsel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde görev yapan öğretmenler oluşturmuş ve araştırma kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen 434 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada; veri toplamak için “Öğretimde Tasarım Odaklı Düşünme Becerileri Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin öğretimde tasarım odaklı düşünme becerilerinin yüksek düzeyde olduğu; tasarım odaklı düşünme yaklaşımının ilişki, süreç, etik ve birey boyutlarında da yüksek puanlar aldıkları; en yüksek beceriyi tasarım odaklı düşünmenin etik boyutunda, en düşük beceriyi ise süreç boyutunda sergiledikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğretimde tasarım odaklı düşünme becerilerinde cinsiyet, öğretim kademesi, en son mezun olunan program ve mesleki kıdem gibi değişkenleri açısından ise herhangi bir farklılaşma tespit edilememiştir. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin öğretimde tasarım odaklı düşünme açısından insanları tasarım sürecine aktif olarak dâhil ettikleri, çevresindekilerle etkili iletişim kurarak uygulamalar öncesi fikirlerini aldıkları ve süreci birlikte değerlendirdikleri, insanların çözüm önerilerine yönelik fikirleri üzerine düşündükleri saptanmıştır. Yine çözüm açısından farklı yollara başvurdukları ve yaratıcı çözümler aradıkları, yeni teknolojileri uygulamaktan çekinmedikleri, yeni fikirleri tasarımlar aracılığıyla insanlara aktarabildikleri, tasarımda katkısı olan tüm paydaşları dikkate aldıkları ve tasarım sürecinde etik unsurlara dikkat ettikleri gibi yorumlar getirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların, öğretmenlerin öğretimde tasarım odaklı düşünme becerilerinin geliştirilmesi ve bu hususta öğretmen yetiştiren kurumlarda öğrenim gören öğretmen adaylarının öğrenme süreçlerinde yapılacak düzenleme, iyileştirme ya da öğretim tasarımları gibi konularda da yol gösterici olacağı umulmaktadır.