Research Article

Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme

Number: 66 December 29, 2025
TR EN

Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Öz yeterlik inancı yabancılara Türkçe öğretiminde önemli bir kavramdır. Dolayısıyla yabancı dil öğrenen bir bireyin istendik düzeyde başarı gösterebilmesi için kendine inanması ve olumlu bir öz yeterlik inancına sahip olması gerekir. Yabancı dil öğretiminde öğrencilerin öz yeterlik inancının bilinmesi eğitim-öğretim faaliyetlerinin planlamasına katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, Türkiye’de ortaokul düzeyinde öğrenim gören mülteci öğrencilerin Türkçe yazma becerisi öz yeterlik algılarının çeşitli değişkenlere göre belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mersin ili, Mezitli ilçesine bağlı Mezitli İmam Hatip Ortaokulunda Türkçe öğrenim gören toplam 200 mülteci öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu” ve Büyükikiz (2011) tarafından geliştirilen “Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Yazma Becerisi Öz Yeterlilik Ölçeği” ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde betimsel istatistik teknikleri ile bağımsız örneklemler için t-testi, grup sayısı ikiden fazla olan değişkenler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda, mülteci öğrencilerin Türkçe yazma becerisi öz yeterlik algılarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin Türkçe yazma becerisi öz yeterlik algılarının cinsiyet, ana dili, doğum yeri ve Türkiye'de bulunma sebebi değişkenine göre anlamlı olduğu; yaş düzeyi ve Türkiye’de bulunma süresi değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan hareketle ilgililere önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

Yabancılara Türkçe Öğretimi, Yazma, Öz Yeterlik

Ethical Statement

In this study, we declare that we have complied with the rules set out in the "Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Guidelines" and have not taken any action based on "Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics". We also declare that there is no conflict of interest among the authors and that all responsibility for any ethical violations lies solely with the author of the article.

References

  1. Açık, F. (2008). Türkiye’de yabancılara Türkçe öğretilirken karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Uluslararası Türkçe Eğitimi ve Öğretimi Sempozyumunda sunulan bildiri, Doğu Akdeniz Üniversitesi, Gazimağusa/ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Erişim adresi: https://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/fatma_acik_yabancilara_turkce_ogretimi.pdf
  2. Adalı, O. (2003). Anlamak ve anlatmak. Pan Yayıncılık.
  3. Akyol, H. (2015). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. Pegem Akademi.
  4. Altunkaya, H., & Ateş, A. (2017). Yabancı dil Olarak Türkçe öğrenenlerin yazma özyeterlikleri ile yazılı anlatım becerileri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 86-103.
  5. Arslan, M., & Klıcıc, E. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisinin gelişiminde karşılaşılan sorunlar: Bosna Hersek örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 169 182.
  6. Ayhan, S. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin dil bilgisi öğrenimine yönelik kaygı düzeyleri ve öz yeterlik algıları. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  7. Ayhan, S., & Kana, F. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin dil bilgisi öğrenimine yönelik kaygı düzeyleri. The Journal of Turk-Islam World Social Studies, (23), 207-218.
  8. Bakır, S. (2015). Yabancı uyruklu öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarının, yazma becerisi öz yeterliklerinin ve Türkçe yazma becerilerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Atatürk Üniversitesi.
  9. Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational psychologist, 28(2), 117-148.
  10. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Macmillan.
APA
Kardoğan, M. (2025). Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 4188-4203. https://doi.org/10.53444/deubefd.1642427
AMA
1.Kardoğan M. Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;(66):4188-4203. doi:10.53444/deubefd.1642427
Chicago
Kardoğan, Mehmet. 2025. “Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, nos. 66: 4188-4203. https://doi.org/10.53444/deubefd.1642427.
EndNote
Kardoğan M (December 1, 2025) Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 66 4188–4203.
IEEE
[1]M. Kardoğan, “Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme”, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 66, pp. 4188–4203, Dec. 2025, doi: 10.53444/deubefd.1642427.
ISNAD
Kardoğan, Mehmet. “Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 66 (December 1, 2025): 4188-4203. https://doi.org/10.53444/deubefd.1642427.
JAMA
1.Kardoğan M. Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;:4188–4203.
MLA
Kardoğan, Mehmet. “Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 66, Dec. 2025, pp. 4188-03, doi:10.53444/deubefd.1642427.
Vancouver
1.Mehmet Kardoğan. Türkiye’de Ortaokulda Öğrenim Gören Mülteci Öğrencilerin Türkçe Yazma Öz Yeterlik Algıları Üzerine Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025 Dec. 1;(66):4188-203. doi:10.53444/deubefd.1642427