Öğretmenlerin Kadın Okul Müdür Yardımcılarına İlişkin Metaforik Algıları
Abstract
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin kadın okul müdür yardımcılarına yönelik algılarını metaforlar aracılığıyla incelemektir. Olgubilim deseninde yürütülen çalışmada, 2024-25 öğretim yılında Malatya ve Muş illerinde görev yapan 165 öğretmenden açık uçlu sorularla veri toplanmıştır. Katılımcılardan kadın müdür yardımcılarını canlı, cansız bir varlık, nesne, bitki veya tarihi bir kişilikle özdeşleştirerek bir metafor üretmeleri ve bu metaforun nedenini açıklamaları istenmiştir. Elde edilen veriler içerik analiziyle değerlendirilmiş ve metaforlar yedi kategoride toplanmıştır: Şefkat ve annelik, güçlü ve lider kadın, bilgelik ve rehberlik, estetik ve zarafet, çalışkanlık ve disiplin, direnç ve dayanıklılık ile karmaşıklık ve belirsizlik. Bulgular, kadın müdür yardımcılarının çoğunlukla destekleyici, bilgili, üretken, güçlü ve kararlı bireyler olarak algılandığını göstermektedir. Bununla birlikte, az sayıda olumsuz ve çelişkili metafor da mevcuttur. Sonuç olarak, kadın okul müdür yardımcıları, öğretmen algılarında çoğunlukla çok yönlü, liderlik yeterliği taşıyan, şefkatli ve bilgili bireyler olarak konumlandırılmaktadır. Bu durum, eğitim kurumlarında kadın liderliğine yönelik olumlu algının güçlendiğini göstermektedir.
Keywords
Kadın müdür yardımcıları, liderlik, toplumsal cinsiyet rolleri, metafor analizi.
References
- Akan, D., Yalçın, S. & Yıldırım, İ. (2014). Teachers’ metaphoric impressions related to school manager. İlköğretim Online, 13(1), 169–179.
- Altınışık, S. (1995). Kadın öğretmenlerin okul müdürü olmasının engelleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 333–334.
- Asar, R. (2014). Eğitim kurumlarında kadın yöneticilere karşı tutumların değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi.
- Asat, M. & Deniz, L. (2022). Devlet okullarındaki kadın öğretmenlerin kadın okul yöneticisi kavramına ilişkin metaforik algıları. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 5(2), 468–502.
- Aydemir, S., Öz, E. & Erdamar, G. (2022). Türkiye'deki eğitimde cinsiyet: Sistematik bir literatür taraması. International Journal of Contemporary Educational Research, 9(2), 448–463.
- Aydeş, S. S. (2015). Okul yöneticilerinin öğretmenlere yönelik metaforik algıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
- Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler (13. baskı). Pegem Akademi.
- Baştuğ, Ö. Y. Ö. & Çelik, B. (2011). İlköğretimde öğretmen, müdür ve müfettişlerin kadın yöneticilere yönelik tutumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1(1), 63–76.
- Blackmore, J. (1999). Troubling women: Feminism, leadership and educational change. Open University Press.
- Buaraphan, K. (2011). Metaphorical roots of beliefs about teaching and learning science and their modifications in the standard-based science teacher preparation programme. International Journal of Science Education, 33(11), 1571–1595. https://doi.org/10.1080/09500693.2010.517798