Maarif Modeli Okuryazarlık Türlerine İlişkin Türkçe Öğretmen Adayı Farkındalıkları

Bu çalışma Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalında öğrenimine devam eden öğretmen adaylarının Maarif Modelinde geçen okuryazarlık türlerine yönelik farkındalıklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüngübilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, 12 kadın 8 erkek katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılar ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada 9 sorudan oluşmuş görüşme kılavuzu kullanılmıştır. Çalışmanın verilerinin analizinde içerik analizi kullanılmış ve MAXQDA 24 veri analiz programından yararlanılmıştır. Araştırmada öğretmen görüşlerinin tecrübe/davranış soruları ve bilgi sorularında en çok medya, dijital, finansal, bilgi okuryazarlığına değinildiği görülmüştür. Yetkinlik sorusunda gündelik hayatta kullanıma dair sosyal medya kullanımı, haber/blog/reklam/afiş takibi, özenli dil kullanımı ve hayatla ilişkilendirme kodları üzerinde yoğunlaşılmıştır. Fikir sorularında beceri alanı boyutuyla alakalı olarak okuryazarlık türlerinin yetkinlik ve öğrenme gerektirmesine değinilirken; okuryazarlık türlerinin kişisel gelişime olan yansımasında olumlu ve olumsuz durumların yer aldığı belirlenmiştir. Disiplinler arası kullanıma ilişkin boyutta en uygun okuryazarlık türlerinin; bilgi, medya, finansal, görsel okuryazarlıklar olduğu ifade edilmiştir. En çok benimsenen okuryazarlık türleri dijital ve medya okuryazarlığı olurken; öneriler sorusunda en fazla ders materyallerinde vurgulama, ders desteği, Web2.0 araç desteği, eleştirel bakma, dil becerisi ve kendini geliştirme kodlarına değinilmiştir. Çalışmanın sonucunda öğretmen adaylarının Maarif Modeline dair birtakım okuryazarlık becerilerini belirli oranda bildikleri fakat Maarif Modelinde geçen okuryazarlık türlerine tam anlamıyla hâkim olmadıkları tespit edilmiştir.

This study aims to determine the awareness of teacher candidates continuing their education in the Department of Turkish Language Education regarding the types of literacy mentioned in the Maarif Model. Phenomenology, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group consisted of 12 female and 8 male participants. Participants were selected using criterion sampling. A 9-question interview guide was used in the study. Content analysis was used to analyze the data, and the MAXQDA 24 data analysis program was utilized. In the study, it was observed that teachers' opinions most frequently referred to media, digital, financial, and information literacy in the experience/behavior questions and knowledge questions. In the competency question, the focus was on social media use in daily life, following news/blogs/advertisements/posters, careful language use, and codes related to life. In the opinion questions, while it was noted that literacy types require competence and learning in relation to the skill area dimension, it was determined that there are both positive and negative aspects in the reflection of literacy types on personal development. It has been stated that the most appropriate types of literacy in terms of interdisciplinary use are information, media, financial, and visual literacy. While the most widely accepted types of literacy are digital and media literacy, the recommendations most frequently mentioned in the questionnaire were emphasis in course materials, course support, Web 2.0 tool support, critical thinking, language skills, and self-improvement codes. The study concluded that teacher candidates possess certain literacy skills related to the Maarif Model to a certain extent, but they are not fully proficient in the types of literacy mentioned in the Maarif Model.