Research Article

Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri

Number: 68 June 2, 2026
TR EN

Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Demirel program geliştirme modeli (DEPGEM) ile program geliştiren araştırmacıların modele ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışmada temel nitel araştırma yöntemi kullanılmış, veriler altı araştırmacıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılar, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Verilerin analizinde tematik analiz yöntemi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; araştırmacılar modeli çoğunlukla kuramsal ve bağlamsal uyumu, sistematik ve esnek yapısı, Türkiye bağlamına uygunluğu gibi nedenlerle tercih etmişlerdir. Uygulama sürecinde gereksinim analizi, hedef belirleme, içerik düzenleme, pilot uygulama ve geri bildirim gibi adımlar öne çıkmıştır. Araştırmacılar, planlama ve uygulama sürecinde zaman yönetimi, kalabalık sınıflar, ölçme değerlendirme araçlarının hazırlanması ve içerik uyarlamaları gibi çeşitli güçlükler yaşamıştır. Bununla birlikte; modelin net aşamalar içermesi, öğrenci odaklı yapısı, özel eğitime uyarlanabilirliği ve geri bildirim temelli esnekliği olumlu yönler olarak vurgulanmıştır. Araştırmacılara göre DEPGEM modeli bütüncül düşünme, adım adım rehberlik, ön yargıların kırılması, ilk deneyim kazanımı gibi bireysel katkılar ve felsefi boyut, hedef–içerik–değerlendirme uyumu, disiplinler arası yaklaşım, sahaya uygun ürün geliştirme gibi kuramsal katkılar sağlamıştır. Demirel program geliştirme modeli hem teorik hem de pratik boyutta yol gösterici, esnek ve bütüncül bir program geliştirme yaklaşımı olarak öne çıkmaktadır.

Keywords

Demirel program geliştirme modeli, program geliştirme, program tasarımı

References

  1. Akın, E. (2024). Özel öğrenme güçlüğü olan lise öğrencilerinin okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik hazırlanan programın etkililiği. [Doktora tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
  2. Angcuan, Y. D., & Lumyaen, M. P. (2024). Strategic approaches to curriculum development: Analyzing and influencing educational outcomes. Cognizance Journal of Multidisciplinary Studies, 4(12), 14–22. https://doi.org/10.47760/cognizance.2024.v04i12.002
  3. Aslan, M., & Erden, R. Z. (2020). Ortaokul öğretmenlerinin öğretim programına bağlılıklarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 175–199. https://doi.org/10.33711/yyuefd.691525
  4. Aslan, S. (2023). Eğitim programı tasarım yaklaşımları. M. Güven & S. Aslan (Eds.), Çağdaş Gelişmeler Işığında Eğitimde Program Geliştirme ve Değerlendirme (s. 91). Pegem Akademi.
  5. Bahar Güner, H. Ö. (2019). Sınıf öğretmenliği programı içinde yabancı dil olarak İngilizce öğretimine yönelik bir program tasarısı. [Doktora tezi]. Eskişehir Anadolu Üniversitesi.
  6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77-101. http://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  7. Cicioğlu, H. (1985). Cumhuriyet döneminde ortaöğretim programlarında felsefe grubu derslerinin analizi. Education and Science, 10(55).
  8. Clark, C. M., & Peterson, P. L. (1986). Teachers' thought processes. In M. C. Wittrock (Ed.), Handbook of research on teaching (3rd ed., pp. 255–296). Macmillan.
  9. Correia, A. P. (2014). Creating curriculum within the context of an enterprise. In M. Gosper & D. Ifenthaler (Eds.), Curriculum models for the 21st century (pp. 113–134). Springer Science+Business Media.
  10. Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., Önala, L., & Arslan, Ö. (2024). Nitel araştırmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 10(37), 127–140. https://doi.org/10.5281/zenodo.10509707
APA
Doğuş, F., Sapmaz, M., & Güven, M. (2026). Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1822835
AMA
1.Doğuş F, Sapmaz M, Güven M. Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1822835
Chicago
Doğuş, Feryad, Mehmet Sapmaz, and Meral Güven. 2026. “Demirel Program Geliştirme Modeli Ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, nos. 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1822835.
EndNote
Doğuş F, Sapmaz M, Güven M (June 1, 2026) Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 68
IEEE
[1]F. Doğuş, M. Sapmaz, and M. Güven, “Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri”, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 68, June 2026, doi: 10.53444/deubefd.1822835.
ISNAD
Doğuş, Feryad - Sapmaz, Mehmet - Güven, Meral. “Demirel Program Geliştirme Modeli Ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 68 (June 1, 2026). https://doi.org/10.53444/deubefd.1822835.
JAMA
1.Doğuş F, Sapmaz M, Güven M. Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026. doi:10.53444/deubefd.1822835.
MLA
Doğuş, Feryad, et al. “Demirel Program Geliştirme Modeli Ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 68, June 2026, doi:10.53444/deubefd.1822835.
Vancouver
1.Feryad Doğuş, Mehmet Sapmaz, Meral Güven. Demirel Program Geliştirme Modeli ile Program Geliştiren Araştırmacıların Modele İlişkin Görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026 Jun. 1;(68). doi:10.53444/deubefd.1822835