Ebeveyn Özyetkinliğinin Yordayıcısı Olarak Ebeveyn – Çocuk İlişkisi
Öz
Bu çalışmanın amacı ebeveynlerin çocuklarıyla kurdukları ilişkinin niceliğinin (çocukla geçirilen vakit) ve niteliğinin (çocukla yaşanan çatışma ve çocukla kurulan olumlu ilişki) onların özyetkinlik algısını yordayıp yordamadığını incelemektir. Bu nedenle 170’i (%81,7) kadın 38’i (%18,3) erkek olmak üzere toplam 208 ebeveynden veri toplanmış ve elde edilen verilerin çözümlenmesinde çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, çocukla çatışma yaşama ve çocukla kurulan olumlu ilişki değişkenleri ebeveyn özyetkinliğini istatiksel olarak anlamlı düzeyde yordamaktadır. Bu iki değişken birlikte toplam varyansın %29’unu açıklamaktadır. Çocukla geçirilen vakit değişkeni ise ebeveyn özyetkinliğini istatiksel olarak anlamlı düzeyde yordamamaktadır. Elde edilen bulgular ışığında ebeveynlerle çalışan ruh sağlığı uzmanlarının ebeveynlerin özyetkinlik düzeylerini arttırmak için ebeveynlik becerileri üzerinde çalışmaları ve çocukla iletişim konularına odaklanmaları önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
References
- Acar, T., Arıcı, F., Haskan-Avcı, Ö., Dinçel, E. F., Kepir, D. ….Demirtaş-Zorbaz, S. (2012). Dictionary of Psychological Counseling and Guidance Terms. (ed. Voltan-Acar, N.), Nobel Yayınevi: Ankara.
- Akgün, E., & Yeşilyaprak, B. (2010). Çocuk Anababa İlişki Ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balikesir University Journal of Social Sciences Institute, 13(24) 44 – 53.
- Aksoy, V., & Diken, İ. H. (2009). Annelerin ebeveynlik öz yeterlik algıları ile gelişimi risk altında olan bebeklerin gelişimleri arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalara bir bakış. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 10(01), 059-068.
- Ardelt, M., & Eccles, J. S. (2001). Effects of mothers' parental efficacy beliefs and promotive parenting strategies on inner-city youth. Journal of Family Issues, 22(8), 944-972.
- Coleman, P. K., & Karraker, K. H. (1998). Self-efficacy and parenting quality: Findings and future applications. Developmental Review, 18(1), 47-85.
- Coleman, P. K., & Karraker, K. H. (2000). Parenting self‐efficacy among mothers of school‐age children: Conceptualization, measurement, and correlates. Family Relations, 49(1), 13-24.
- Demir, S., & Gündüz, B. (2014). Ebeveyn yetkinlik ölçeğinin uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları/adaptation of the parental self–efficacy scale: the study of validity and reliability. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25) 309-322.
- Gali Cinamon, R., Weisel, A., & Tzuk, K. (2007). Work—family conflict within the family: crossover effects, perceived parent—child ınteraction quality, parental self-efficacy, and life role attributions. Journal of Career Development, 34(1), 79-100.
- Glatz, T., & Buchanan, C. M. (2015). Change and predictors of change in parental self-efficacy from early to middle adolescence. Developmental Psychology, 51(10), 1367.
- Heerman, W. J., Taylor, J. L., Wallston, K. A., & Barkin, S. L. (2017). Parenting self-efficacy, parent depression, and healthy childhood behaviors in a low-income minority population: a cross-sectional analysis. Maternal and Child Health Journal, 21(5), 1156-1165.