Research Article

GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ

Volume: 11 Number: 2 October 22, 2024
EN TR

GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ

Abstract

Algoritmalar geliştikçe yaşam giderek doğallıktan çıkarak robotik sürece evrilmektedir ve insan da robotik sürecin bir parçası olarak dönüşmektedir. Neo-kapitalist sistemde algoritmalar akışa hız ve yoğunluk kazandırarak insanları sistemle bütünleştirmekte ve akışı engelleyebilecek tüm pürüzleri de yok ederek sistemin yeniden daha güçlü bir şekilde üretilmesini sağlamaktadır. Algoritmalar insanların arkalarında bıraktıkları verilerin temelinde, onlara belirli seçenekler sunarak robotik süreçler oluşturmakta ve insanı robotik süreçler içinde hapsetmektedir. Çalışmanın amacı yaşamın algoritmaların gelişmesiyle robotik sürece dönüştüğünü ve insanın da robotik sürecin bir parçası olarak değiştiğini, insanın görme yetisi, dünyayı anlamlandırması ve diğer insanlarla olan ilişkileri ve deneyimleri üzerinden ortaya koymaktır. Teknolojik gelişmeler ve yapay zekâ çalışmaları sonucunda algoritmalarda yaşamı düzenleyici ve sistemi yeniden üreten bir bileşene dönüşmüştür. Bu bağlamda çalışmada önce algoritmaların gelişimi ele alınacak ve sonrasında ise algoritmalarla robotik süreçlerin oluşumu ve bu süreçlerde insanın nasıl hapsedildiği örneklerle gösterilecektir. Bu çalışma nitel bir yaklaşımla ve doküman analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Literatürde yapay zekâ ve algoritmalarla ilgili makale ve tezler vardır, ancak algoritmaların gündelik yaşamın ve insanın sistemin gerektirdiği şekilde gerçekleşen dönüşümünde oynadığı rolü araştırma konusu olarak alan bir çalışma görülmemiştir. Bu bağlamda yapay zekâ ve algoritmaların kendi alanlarında nasıl geliştikleri ve sosyolojinin konusu olan kapitalist sistemde insanın gündelik yaşamıyla ilgili makaleler, tezler ve diğer yazılı neşriyat içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Ayrıca çalışma algoritmaların işlevi ve robotik süreçlerle sınırlandırılmıştır.

Keywords

References

  1. Alpaydın, E. (2022). Yapay öğrenme. (A. Ağar, Çev.). Tellekt.
  2. Atasoy, İ. ve Ormanlı, O. (2019). Teknoloji ve siber güvenlik: Dijital toplumun geleceği. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 11(4), 399-409.
  3. Ausiello, G. (2013). Algorithms, an historical perspective. The power of algorithms: Inspiration and examples in everyday life. Springer.
  4. Besteman, C. (2020). Dünyayı yeniden yaratmak. C.Besteman, H. Gusterson (Ed.), Algoritmalarla Yaşamak içinde (s. 232-253). (B. Akmeriç, Çev.). TheKitap.
  5. Binark, M. (2017). Algoritmaların yarattığı yankı odalarında siyasal katılımın olanaksızlığı, Varlık Aylık Edebiyat ve Kültür Dergisi, 19-23.
  6. Bottomore, T. (1977). Toplum bilim sorunlarına ve yazınına ilişkin bir kılavuz. Doğan Yayınevi.
  7. Bruns, A. (2017). Echo chamber? What echo chamber? Reviewing the Evidence. 6th Biennial Future of Journalism Conference, (s. 1-11). Cardiff, UK.
  8. Cisek, S. ve Krakowska, M. (2018). The filter bubble: A perspective for information behaviour research. ISIC 2018 Conference. https://www.researchgate.net/ publication/328199698_The_filter_bubble_a_perspective_for_information_behaviour_research. 05.06.2022.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Sociology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 17, 2024

Publication Date

October 22, 2024

Submission Date

January 26, 2024

Acceptance Date

May 10, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 11 Number: 2

APA
Günay, İ. E. (2024). GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 11(2), 385-406. https://doi.org/10.69878/deuefad.1425825
AMA
1.Günay İE. GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2024;11(2):385-406. doi:10.69878/deuefad.1425825
Chicago
Günay, İbrahim Emre. 2024. “GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 11 (2): 385-406. https://doi.org/10.69878/deuefad.1425825.
EndNote
Günay İE (October 1, 2024) GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 11 2 385–406.
IEEE
[1]İ. E. Günay, “GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 2, pp. 385–406, Oct. 2024, doi: 10.69878/deuefad.1425825.
ISNAD
Günay, İbrahim Emre. “GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 11/2 (October 1, 2024): 385-406. https://doi.org/10.69878/deuefad.1425825.
JAMA
1.Günay İE. GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2024;11:385–406.
MLA
Günay, İbrahim Emre. “GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 2, Oct. 2024, pp. 385-06, doi:10.69878/deuefad.1425825.
Vancouver
1.İbrahim Emre Günay. GÜNDELİK YAŞAMDA ALGORİTMALAR VE ROBOTİK SÜREÇLER ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2024 Oct. 1;11(2):385-406. doi:10.69878/deuefad.1425825