Research Article

EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ

Volume: 27 Number: 2 November 27, 2025
EN TR

EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ

Abstract

Ekosistemlerin kasıtlı olarak yok edilmesi veya ciddi zarar görmesi olarak tanımlandırılabilecek olan ekokırım kavramı, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nde (Universal Declaration of Human Rights-UDHR) tanımlanan temel insan hakları üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. İklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, ekosistem tahribatı ve kirlilik gibi unsurlarla birleştiğinde, ekokırım, insanların yaşam, sağlık, güvenli gıda ve su kaynaklarına erişim, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı gibi temel haklarını tehdit etmektedir. Bu makale, ekokırımın özellikle Beyannamede tanımlanan insan haklarına yönelik risklerini analiz ederek, sürdürülemez kalkınma ve çevresel yıkımın hem günümüz hem de gelecekteki nesiller üzerindeki etkilerini incelemektedir. Ayrıca, ekokırımın önlenmesinin önemi ve aciliyeti sebebiyle, uluslararası ve ulusal düzenlemelerin güçlendirilmesinin insan haklarının korunması açısından kritik bir adım olduğunu vurgulamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu makale, yazarın "Uluslararası Hukuk Açısından Ekokırım Kavramının Değerlendirilmesi” başlıklı ve yürütülmekte olan doktora tezi çalışması kapsamında üretilmiştir.

Thanks

Çalışmaların gerçekleştirilmesinde ve yayınlanmasında TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı 2211-Yurt İçi Lisansüstü Burs Programı kapsamında destek alınmıştır. Vermiş olduğu maddi destekten dolayı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuna teşekkür ederim.

References

  1. Adigun, Muyiwa: “Ecocide: The ‘Forgotten’ Legacy of Nuremberg”, Zeitschrift für ausländisches öffentliches Recht und Völkerrecht/Heidelberg Journal of International Law, Vol 84.1, 2024, s. 39-72.
  2. Albers, Julie. H.: “Human Rights and Climate Change: Protecting The Right to Life of Individuals of Present and Future Generations”, Security and Human Rights, Vol 28.1-4, 2018, s. 113-144.
  3. Aybay, Rona: Açıklamalı İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, Ankara 2011.
  4. Birinci, Görkem: “İnsan Haklari Evrensel Bildirgesi’nin Kisa Tarihi I: Milletler Cemiyeti’nden Birleşmiş Milletler’e”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 2, 2017, s. 50-81.
  5. Borgwardt, Elizabeth: “FDR's Four Freedoms as a Human Rights Instrument”, OAH Magazine of History, Vol 22.2, 2008, s. 8-13.
  6. Bozkurt, Kutluhan: İklim Değişikliği ve Ekokırım – Uluslararası Hukukun Entropisi, İstanbul: Legal Yayıncılık.
  7. Bozkurt, Kutluhan & Nemec, Elif Naz: “Advancing Ecocide in International Law: A Potential Legal Tool for Safeguarding Endangered Species Amidst Climate Change”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 2, Aralık 2024, s. 350–357.
  8. Ceylan, Şule Şahin: “Gelecek Nesillerin Haklarına Gewirth Formülü: Bireyden Topluma Doğru”, İstanbul Hukuk Mecmuası, Cilt 72, Sayı 1, 2014, s. 293-310.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Law (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 27, 2025

Submission Date

June 15, 2025

Acceptance Date

October 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 2

APA
Doğan, D. (2025). EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 27(2), 1633-1673. https://doi.org/10.33717/deuhfd.1720027
AMA
1.Doğan D. EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;27(2):1633-1673. doi:10.33717/deuhfd.1720027
Chicago
Doğan, Deniz. 2025. “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27 (2): 1633-73. https://doi.org/10.33717/deuhfd.1720027.
EndNote
Doğan D (November 1, 2025) EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27 2 1633–1673.
IEEE
[1]D. Doğan, “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 2, pp. 1633–1673, Nov. 2025, doi: 10.33717/deuhfd.1720027.
ISNAD
Doğan, Deniz. “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27/2 (November 1, 2025): 1633-1673. https://doi.org/10.33717/deuhfd.1720027.
JAMA
1.Doğan D. EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;27:1633–1673.
MLA
Doğan, Deniz. “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 2, Nov. 2025, pp. 1633-7, doi:10.33717/deuhfd.1720027.
Vancouver
1.Deniz Doğan. EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025 Nov. 1;27(2):1633-7. doi:10.33717/deuhfd.1720027

Cited By

Dokuz Eylul University Faculty of Law Journal
TR-DİZİN is indexed in HeinOnline, GoogleScholar, Academindex, Sherpa Romeo, Ulrich’s Periodicals Directory and Asos Index databases.

Our journal will be published only electronically starting from the May 2024 issue.

Dokuz Eylul University Publishing Web-Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnktbmMucG5nIiwicGF0aCI6IjQ1MmEvMGU1My8xMzE5LzZhOGFlZDhiYTRmYmM3LjM4NTQ4NjE3LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NzQ5MzI3NSwibm9uY2UiOiJiNjI4ZmRiMTFkZTM4YzBjM2ExYzk0MTc1NjMzNGI3MyJ9.9IkeZoZEiSsVuVPxrut6gOPQXHpWmHnGo-eZFbzCo1o download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2VzLnBuZyIsInBhdGgiOiI5ODljLzQwODMvZjYxNC82YThhZWRlOTdhYmI5OC4zNjI1MTkzMy5wbmciLCJleHAiOjE3ODc0OTMzNjksIm5vbmNlIjoiYmI5NWRiMTU0Y2EyOGVjMjNiYTgyODBhNDM2ODdjM2MifQ.T8cqPrD2xzt9Pf6XRRvRpPmgpLRlNEg91hxjXOQRazE

Our contact page
https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuhfd/contacts

open-access7532.logowik.com.webpby-nc.png