Araştırma Makalesi

EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ

Cilt: 27 Sayı: 2 27 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ

Öz

Ekosistemlerin kasıtlı olarak yok edilmesi veya ciddi zarar görmesi olarak tanımlandırılabilecek olan ekokırım kavramı, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nde (Universal Declaration of Human Rights-UDHR) tanımlanan temel insan hakları üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. İklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, ekosistem tahribatı ve kirlilik gibi unsurlarla birleştiğinde, ekokırım, insanların yaşam, sağlık, güvenli gıda ve su kaynaklarına erişim, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı gibi temel haklarını tehdit etmektedir. Bu makale, ekokırımın özellikle Beyannamede tanımlanan insan haklarına yönelik risklerini analiz ederek, sürdürülemez kalkınma ve çevresel yıkımın hem günümüz hem de gelecekteki nesiller üzerindeki etkilerini incelemektedir. Ayrıca, ekokırımın önlenmesinin önemi ve aciliyeti sebebiyle, uluslararası ve ulusal düzenlemelerin güçlendirilmesinin insan haklarının korunması açısından kritik bir adım olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makale, yazarın "Uluslararası Hukuk Açısından Ekokırım Kavramının Değerlendirilmesi” başlıklı ve yürütülmekte olan doktora tezi çalışması kapsamında üretilmiştir.

Teşekkür

Çalışmaların gerçekleştirilmesinde ve yayınlanmasında TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı 2211-Yurt İçi Lisansüstü Burs Programı kapsamında destek alınmıştır. Vermiş olduğu maddi destekten dolayı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuna teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Adigun, Muyiwa: “Ecocide: The ‘Forgotten’ Legacy of Nuremberg”, Zeitschrift für ausländisches öffentliches Recht und Völkerrecht/Heidelberg Journal of International Law, Vol 84.1, 2024, s. 39-72.
  2. Albers, Julie. H.: “Human Rights and Climate Change: Protecting The Right to Life of Individuals of Present and Future Generations”, Security and Human Rights, Vol 28.1-4, 2018, s. 113-144.
  3. Aybay, Rona: Açıklamalı İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, Ankara 2011.
  4. Birinci, Görkem: “İnsan Haklari Evrensel Bildirgesi’nin Kisa Tarihi I: Milletler Cemiyeti’nden Birleşmiş Milletler’e”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 2, 2017, s. 50-81.
  5. Borgwardt, Elizabeth: “FDR's Four Freedoms as a Human Rights Instrument”, OAH Magazine of History, Vol 22.2, 2008, s. 8-13.
  6. Bozkurt, Kutluhan: İklim Değişikliği ve Ekokırım – Uluslararası Hukukun Entropisi, İstanbul: Legal Yayıncılık.
  7. Bozkurt, Kutluhan & Nemec, Elif Naz: “Advancing Ecocide in International Law: A Potential Legal Tool for Safeguarding Endangered Species Amidst Climate Change”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 2, Aralık 2024, s. 350–357.
  8. Ceylan, Şule Şahin: “Gelecek Nesillerin Haklarına Gewirth Formülü: Bireyden Topluma Doğru”, İstanbul Hukuk Mecmuası, Cilt 72, Sayı 1, 2014, s. 293-310.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Hukuku (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

15 Haziran 2025

Kabul Tarihi

6 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Doğan, D. (2025). EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 27(2), 1633-1673. https://doi.org/10.33717/deuhfd.1720027
AMA
1.Doğan D. EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. DEÜHFD. 2025;27(2):1633-1673. doi:10.33717/deuhfd.1720027
Chicago
Doğan, Deniz. 2025. “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27 (2): 1633-73. https://doi.org/10.33717/deuhfd.1720027.
EndNote
Doğan D (01 Kasım 2025) EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27 2 1633–1673.
IEEE
[1]D. Doğan, “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”, DEÜHFD, c. 27, sy 2, ss. 1633–1673, Kas. 2025, doi: 10.33717/deuhfd.1720027.
ISNAD
Doğan, Deniz. “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27/2 (01 Kasım 2025): 1633-1673. https://doi.org/10.33717/deuhfd.1720027.
JAMA
1.Doğan D. EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. DEÜHFD. 2025;27:1633–1673.
MLA
Doğan, Deniz. “EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 2, Kasım 2025, ss. 1633-7, doi:10.33717/deuhfd.1720027.
Vancouver
1.Deniz Doğan. EKOKIRIMIN İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ’NDE YER ALAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ HUKUKİ VE EVRENSEL ETKİLERİ. DEÜHFD. 01 Kasım 2025;27(2):1633-7. doi:10.33717/deuhfd.1720027

Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
TR-DİZİN, HeinOnline, GoogleScholar, Academindex, Sherpa Romeo, Ulrich’s Periodicals Directory ve Asos Index veri tabanlarında taranmaktadır.

Dergimiz 2024 Mayıs sayısından itibaren yalnızca elektronik ortamda yayınlanacaktır.

Dokuz Eylul University Publishing Web-Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

İletişim sayfamız
https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuhfd/contacts

open-access7532.logowik.com.webpby-nc.png