Review

Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler

Volume: 25 Number: 3 September 15, 2023
TR EN

Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler

Abstract

Çocukluk döneminde yaşanan duygusal, fiziksel, cinsel ve ekonomik istismar kişiyi ruhsal yönde olumsuz olarak etkilemektedir. Bu istismarları yaşayan kişiler birden fazla psikopatolojiyi aynı anda geliştirebilirken bu kişilerde en sık rastlanan psikopatoloji Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)’dur. Özellikle fiziksel ve cinsel istismar yaşayan çocukların bu bozukluğu geliştirme riski daha yüksektir. Bu çalışmanın amacı çocukluk döneminde maruz kalınan istismardan dolayı TSSB geliştiren bireyler için etkili, kanıtlanmış, güncel psikolojik tedavileri araştırmaktır. Cinsel istismardan dolayı TSSB geliştiren bireyler için kanıtlanmış müdahale teknikleri: Travma Odaklı Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Diyalektik Davranış Terapi (DDT), Duygu ve Kişilerarası İlişkiyi Düzenleme Becerisi Eğitimi (STAIR), Travma için Duygu Odaklı Terapi (DOT), Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşlemleme (EMDR), Yeniden Senaryolaştırma (Imagery Rescripting, IR)’dır.

Keywords

References

  1. Amerikan Psikoloji Birliği (2013). DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı. (E., Köroğlu, Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği
  2. Arntz, A. (2012). Imagery rescripting as a therapeutic technique: Review of clinical trials, basic studies, and research agenda. Journal of Experimental Psychopathology, 3(2), 189-208.
  3. Arntz, A., & Weertman, A. (1999). Treatment of childhood memories: Theory and practice. Behaviour Research and Therapy, 37(8), 715-740.
  4. Bækkelund, H., Karlsrud, I., Hoffart, A., & Arnevik, E. A. (2021). Stabilizing group treatment for childhood-abuse related PTSD: A randomized controlled trial. European Journal of Psychotraumatology, 12(1), 1859079.
  5. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu & UNICEF-Türkiye (2010). Türkiye’de çocuk istismarı ve aile içi şiddet araştırması.https://www.unicef.org/turkey/raporlar/türkiyede-çocuk-istismari-ve-aile-içi-şiddet- araştirmasi-özet-raporu-2010
  6. Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J., & Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6), 561– 571.
  7. Bernstein, D., & Fink, L. (1998). Manual for the Childhood Trauma Questionnaire. San Antonio, TX: Psychological Corporation.
  8. Bisson, J. I., Ehlers, A., Matthews, R., Pilling, S., Richards, D., & Turner, S. (2007). Psychological treatments for chronic post-traumatic stress disorder: Systematic review and meta-analysis. The British Journal of Psychiatry, 190(2), 97-104.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied and Developmental Psychology (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

September 15, 2023

Submission Date

April 13, 2023

Acceptance Date

July 31, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 25 Number: 3

APA
Sever, M., & Allahverdi, F. Z. (2023). Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 1278-1307. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1282604
AMA
1.Sever M, Allahverdi FZ. Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. DEU Journal of GSSS. 2023;25(3):1278-1307. doi:10.16953/deusosbil.1282604
Chicago
Sever, Melek, and Fatima Zehra Allahverdi. 2023. “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 (3): 1278-1307. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1282604.
EndNote
Sever M, Allahverdi FZ (September 1, 2023) Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 3 1278–1307.
IEEE
[1]M. Sever and F. Z. Allahverdi, “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”, DEU Journal of GSSS, vol. 25, no. 3, pp. 1278–1307, Sept. 2023, doi: 10.16953/deusosbil.1282604.
ISNAD
Sever, Melek - Allahverdi, Fatima Zehra. “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25/3 (September 1, 2023): 1278-1307. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1282604.
JAMA
1.Sever M, Allahverdi FZ. Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. DEU Journal of GSSS. 2023;25:1278–1307.
MLA
Sever, Melek, and Fatima Zehra Allahverdi. “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 3, Sept. 2023, pp. 1278-07, doi:10.16953/deusosbil.1282604.
Vancouver
1.Melek Sever, Fatima Zehra Allahverdi. Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. DEU Journal of GSSS. 2023 Sep. 1;25(3):1278-307. doi:10.16953/deusosbil.1282604

Cited By