Derleme

Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler

Cilt: 25 Sayı: 3 15 Eylül 2023
PDF İndir
TR EN

Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler

Öz

Çocukluk döneminde yaşanan duygusal, fiziksel, cinsel ve ekonomik istismar kişiyi ruhsal yönde olumsuz olarak etkilemektedir. Bu istismarları yaşayan kişiler birden fazla psikopatolojiyi aynı anda geliştirebilirken bu kişilerde en sık rastlanan psikopatoloji Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)’dur. Özellikle fiziksel ve cinsel istismar yaşayan çocukların bu bozukluğu geliştirme riski daha yüksektir. Bu çalışmanın amacı çocukluk döneminde maruz kalınan istismardan dolayı TSSB geliştiren bireyler için etkili, kanıtlanmış, güncel psikolojik tedavileri araştırmaktır. Cinsel istismardan dolayı TSSB geliştiren bireyler için kanıtlanmış müdahale teknikleri: Travma Odaklı Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Diyalektik Davranış Terapi (DDT), Duygu ve Kişilerarası İlişkiyi Düzenleme Becerisi Eğitimi (STAIR), Travma için Duygu Odaklı Terapi (DOT), Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşlemleme (EMDR), Yeniden Senaryolaştırma (Imagery Rescripting, IR)’dır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amerikan Psikoloji Birliği (2013). DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı. (E., Köroğlu, Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği
  2. Arntz, A. (2012). Imagery rescripting as a therapeutic technique: Review of clinical trials, basic studies, and research agenda. Journal of Experimental Psychopathology, 3(2), 189-208.
  3. Arntz, A., & Weertman, A. (1999). Treatment of childhood memories: Theory and practice. Behaviour Research and Therapy, 37(8), 715-740.
  4. Bækkelund, H., Karlsrud, I., Hoffart, A., & Arnevik, E. A. (2021). Stabilizing group treatment for childhood-abuse related PTSD: A randomized controlled trial. European Journal of Psychotraumatology, 12(1), 1859079.
  5. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu & UNICEF-Türkiye (2010). Türkiye’de çocuk istismarı ve aile içi şiddet araştırması.https://www.unicef.org/turkey/raporlar/türkiyede-çocuk-istismari-ve-aile-içi-şiddet- araştirmasi-özet-raporu-2010
  6. Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J., & Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6), 561– 571.
  7. Bernstein, D., & Fink, L. (1998). Manual for the Childhood Trauma Questionnaire. San Antonio, TX: Psychological Corporation.
  8. Bisson, J. I., Ehlers, A., Matthews, R., Pilling, S., Richards, D., & Turner, S. (2007). Psychological treatments for chronic post-traumatic stress disorder: Systematic review and meta-analysis. The British Journal of Psychiatry, 190(2), 97-104.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2023

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sever, M., & Allahverdi, F. Z. (2023). Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 1278-1307. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1282604
AMA
1.Sever M, Allahverdi FZ. Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;25(3):1278-1307. doi:10.16953/deusosbil.1282604
Chicago
Sever, Melek, ve Fatima Zehra Allahverdi. 2023. “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 (3): 1278-1307. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1282604.
EndNote
Sever M, Allahverdi FZ (01 Eylül 2023) Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 3 1278–1307.
IEEE
[1]M. Sever ve F. Z. Allahverdi, “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 25, sy 3, ss. 1278–1307, Eyl. 2023, doi: 10.16953/deusosbil.1282604.
ISNAD
Sever, Melek - Allahverdi, Fatima Zehra. “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25/3 (01 Eylül 2023): 1278-1307. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1282604.
JAMA
1.Sever M, Allahverdi FZ. Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;25:1278–1307.
MLA
Sever, Melek, ve Fatima Zehra Allahverdi. “Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 25, sy 3, Eylül 2023, ss. 1278-07, doi:10.16953/deusosbil.1282604.
Vancouver
1.Melek Sever, Fatima Zehra Allahverdi. Çocukluk Döneminde Maruz Kalınan İstismar Nedeniyle Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yaşayan Bireylere Özgü Etkili Psikolojik Tedaviler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Eylül 2023;25(3):1278-307. doi:10.16953/deusosbil.1282604

Cited By