Research Article

ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Volume: 26 Number: 1 March 15, 2024
TR EN

ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Şemalar kişilerin yaşamlarının ilk yıllarında edindikleri bilgi, tecrübe ve bir bakıma bilişsel kalıplar olarak ortaya çıkan ve kişilerin tüm yaşam deneyimleri boyunca sergileyecekleri tutum ve davranışları belirleyen unsurlardır. Bireyler henüz dünyayı yeni algılarken kendilerine bakım veren kişi/kişilerin onlara yönelttikleri sözler, davranışlar ya da herhangi bir tutum onların gelecekte ortaya çıkacak kişiliklerini şekillendirebilmektedir. Yaşam eğrisinin başlangıcında insanlar temel ihtiyaçlarından sonra güvenli bir şekilde bağlanma ihtiyacı hissetmeye ihtiyaç duymaktadır. Bağlanmaya ilişkin temel ihtiyaçları eksik kalmış ya da hiç oluşmamış kişilerin erişkinlik dönemlerinde doğru ve sağlıklı kişilerarası ilişkiler kurmaları güçleşebilmektedir. Erken dönem uyumsuz şemalar, bireylerin ileriki yaşamlarındaki iletişim becerileri de dahil olmak üzere birçok sosyal ve bilişsel süreci üzerinde etki oluşturabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, erken dönem uyumsuz şemalar ile iletişim becerileri arasındaki ilişki incelenmiş ve cinsiyetlere göre farklılıklarına ilişkin analizler yapılmıştır. Bu amaçla Young şema ölçeği kısa formu kullanılarak katılımcıların erken dönem uyumsuz şemaları tanımlanmış, Ersanlı ve Balcı (1998)’nın oluşturduğu iletişim becerileri ölçeği kullanılarak zihinsel, duygusal ve davranışsal boyutlardaki iletişim becerileri belirlenmiştir. Sonuçta katılımcıların erken dönem uyumsuz şemalar ile iletişim becerileri arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu, şemalar arttıkça iletişim becerilerinin azaldığı belirlenmiştir. Bu bağlamda kişilerin erken yaşam dönemlerinde edindikleri olumsuz deneyimlerin onların ileriki yaşam süreçlerinde gerçekleştirecekleri kişilerarası ilişkilerine zarar verebileceği ortaya çıkmıştır.

Keywords

Thanks

NESLİHAN ÖZMELEK TAŞ, ARŞ. GÖR. DR. (PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM BÖLÜMÜ)ORCID numarası:0000-0002-6348-2495, email:ozmelek.neslihan@gmail.com, AYŞEN TEMEL EĞİNLİ, PROF. DR. (EGE ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM BÖLÜMÜ), ORCID numarası,0000-0003-4830-4524, email adresi:aysen.temel.eginli@ege.edu.tr; makale daha önce bildiri, tez vb. Bu araştırma Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü Kişilerarası İletişim Anabilim Dalı Doktora Tezinden üretilmiştir. Araştırma makalesidir. “UAK Doçentlik Sınavına Başvuru Şartları” “temel alan” tablolarından makalenin konu alanına uygun “bilim alanı” Sosyal ve Beşeri Bilimler temel alanından ve 1115 İletişim Çalışmaları kodlu alana aittir.

References

  1. Ahmadpanah, M., Astinsadaf, S., Akhondi, A., Haghighi, M., Sadeghi Bahmani, D., Nazaribadie, M., … Brand, S. (2017). Early maladaptive schemas of emotional deprivation, social isolation, shame and abandonment are related to a history of suicide attempts among patients with major depressive disorders. Comprehensive Psychiatry, 77 (2017), 71–79. doi:10.1016/j.comppsych.2017.05.008
  2. Babbie, E. (2010). Research design. The practice of social research, 12, 90-123.
  3. Batmaz, S., Kaymak, S., Kocbiyik, S. ve Turkcapar, M. (2014). Metacognitions and emotional schemas: A new cognitive perspective for the distinction between unipolar and bipolar depression. Comprehensive Psychiatry, 55 (7), 1546–1555. https:// doi.org/10.1016/j.comppsych.2014.05.016,
  4. Calvete, E., Orue, I., & Hankin, B. L. (2013). Early maladaptive schemas and social anxiety in adolescents: The mediating role of anxious automatic thoughts. Journal of anxiety disorders, 27 (3), 278-288.
  5. Cantor, N. (1990). From Thought to Behavior: “Having” and “Doing” in the Study of Personality and Cognition. American Psychologist, 45 (6), 735–750.
  6. Ceyhan, A. A. (2006). An investigation of adjustment levels of Turkish university students with respect to perceived communication skill levels. Social Behavior and Personality, 34 (4), 367–380. doi:10.2224/sbp.2006.34.4.367
  7. Çelikkaya, Ş. (2021). Üniversite Öğrencilerinde Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar ile İletişim Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans). Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
  8. Çolakoğlu, E. T. (2012). Genç yetişkinlerde erken dönem uyumsuz şemalar, algılanan ebeveynlik stilleri ve kişilerarası ilişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Maltepe Üniversitesi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies (Other), Social and Personality Psychology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 15, 2024

Submission Date

August 4, 2023

Acceptance Date

January 12, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 26 Number: 1

APA
Özmelek Taş, N., & Temel Eginli, A. (2024). ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 177-207. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1337767
AMA
1.Özmelek Taş N, Temel Eginli A. ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. DEU Journal of GSSS. 2024;26(1):177-207. doi:10.16953/deusosbil.1337767
Chicago
Özmelek Taş, Neslihan, and Ayşen Temel Eginli. 2024. “ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 (1): 177-207. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1337767.
EndNote
Özmelek Taş N, Temel Eginli A (March 1, 2024) ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 1 177–207.
IEEE
[1]N. Özmelek Taş and A. Temel Eginli, “ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”, DEU Journal of GSSS, vol. 26, no. 1, pp. 177–207, Mar. 2024, doi: 10.16953/deusosbil.1337767.
ISNAD
Özmelek Taş, Neslihan - Temel Eginli, Ayşen. “ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26/1 (March 1, 2024): 177-207. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1337767.
JAMA
1.Özmelek Taş N, Temel Eginli A. ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. DEU Journal of GSSS. 2024;26:177–207.
MLA
Özmelek Taş, Neslihan, and Ayşen Temel Eginli. “ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 26, no. 1, Mar. 2024, pp. 177-0, doi:10.16953/deusosbil.1337767.
Vancouver
1.Neslihan Özmelek Taş, Ayşen Temel Eginli. ERKEN DÖNEM ŞEMALARIN İLETİŞİM BECERİLERİNİN GELİŞİMİNDEKİ ROLÜ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. DEU Journal of GSSS. 2024 Mar. 1;26(1):177-20. doi:10.16953/deusosbil.1337767

Cited By