EN
TR
MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ
Abstract
Sınırlı rasyonaliteden yola çıkarak ortaya konan maksimize etme-tatmin etme ayrımı Schwartz vd.’nin (2002) çalışmasıyla teorik temellere oturtulmuştur. Literatür incelediğinde konuyla ilgili çalışmaların çoğunlukla ölçek geliştirme çabalarında yoğunlaştığı görülmektedir. Bununla birlikte az sayıda çalışma maksimize etme eğiliminin farklı değişkenlerle ele alınmasını kapsamaktadır. Bu bakımdan, bu çalışma maksimize etme eğilimi ile kayıptan kaçınma, riskten kaçınma, mutluluk ve bilişsel önyargılara düşme eğilimi arasındaki ilişkileri araştırmaya yönelik gerçekleştirilmiştir. 272 kişilik örneklemle gerçekleştirilen çalışmada öncelikle maksimize etme eğilimi, kayıptan kaçınma ve riskten kaçınma ölçekleri Türkçe’ye uyarlanmış ve geçerlilik/güvenilirlik analizleri yapılmış, sonrasında ise oluşturulan hipotezler test edilmiştir. Elde edilen bulgular, maksimize etme eğiliminin sadece medeni duruma göre farklılık gösterdiği; kayıptan kaçınma, riskten kaçınma, mutluluk ve bilişsel önyargılara düşme eğilimleri ile ilişkilerinin ise cinsiyetler arasında farklılık gösterdiği şeklindedir. Buna göre kadınlarda maksimize etme eğilimi ile kayıptan kaçınma ve riskten kaçınma arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiş olmasına karşılık erkeklerde her iki değişkenle de maksimize etme eğilimi arasında bir ilişki bulunmamaktadır. Yine kadınlarda maksimize etme eğilimi ile mutluluk ve batık maliyete düşme eğilimi arasında bir ilişki saptanmazken; erkeklerde maksimize etme eğilimi ile mutluluk arasında ve batık maliyete düşme eğilimi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Burada kadın ve erkeklerin maksimize etme eğilimi noktasında motivasyonlarının farklı olduğu görülmektedir. Çalışma, maksimize etme eğilimini bahsi geçen değişkenlerle birlikte ele alan çalışmaya rastlanmaması bakımından özgün değer taşımaktadır. Ayrıca, Maksimizasyon Eğilimi Ölçeği, Kayıptan Kaçınma Ölçeği ve Riskten Kaçınma Ölçeği’nin Türkçe uyarlamalarının ve analizlerinin de ilk kez gerçekleştirilmesi bakımından da önem taşımaktadır.
Keywords
References
- Albaity, M. & Rahman, M. (2012). Behavioural Finance and Malaysian Culture. International Business Research, 5 (11), 65-76
- Arkes, H. & Blumer, C. (1985). The Psychology of Sunk Cost. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 35 (1), 124-140.
- Atak, O. & Kutukız, D. (2021). Davranışsal Finans Eğilimlerinin, Bireysel Yatırımcıların Yatırım Tercihlerine ve Yatırımlarda Yararlandıkları Bilgi Kaynaklarına Göre Karşılaştırılması: Muğla İlindeki Turizm İşletme Yöneticileri Üzerinde Bir Uygulama. Turizm Akademik Dergisi, 8 (1), 231-248.
- Astar, M. & Güriş S., (2014). Bilimsel Araştırmalarda SPSS ile İstatistik. 1.Baskı, İstanbul: DER Yayınları
- Besharat, A., Ladik, D. M. & Carrillat, F. A. (2014). Are maximizers blind to the future? When today's best does not make for a better tomorrow. Marketing Letters, 25, 77–91.
- Bland, J. & Altman, D. (1997). Statistics notes: Cronbach's alpha. BMJ, 314 (275), doi: 10.1136/bmj.314.7080.572
- Browne, M. W. & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. in K. A. Bollen and J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (p. 136-162), Newbury Park, CA: Sage
- Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı, (11. baskı). Ankara: Pegem Yayıncılık
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Microeconomics (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 15, 2024
Submission Date
October 30, 2023
Acceptance Date
June 5, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 26 Number: 2
APA
Yiğit, A. G. (2024). MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(2), 676-698. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1383131
AMA
1.Yiğit AG. MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ. DEU Journal of GSSS. 2024;26(2):676-698. doi:10.16953/deusosbil.1383131
Chicago
Yiğit, Asena Gizem. 2024. “MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 (2): 676-98. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1383131.
EndNote
Yiğit AG (June 1, 2024) MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 2 676–698.
IEEE
[1]A. G. Yiğit, “MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ”, DEU Journal of GSSS, vol. 26, no. 2, pp. 676–698, June 2024, doi: 10.16953/deusosbil.1383131.
ISNAD
Yiğit, Asena Gizem. “MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26/2 (June 1, 2024): 676-698. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1383131.
JAMA
1.Yiğit AG. MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ. DEU Journal of GSSS. 2024;26:676–698.
MLA
Yiğit, Asena Gizem. “MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 26, no. 2, June 2024, pp. 676-98, doi:10.16953/deusosbil.1383131.
Vancouver
1.Asena Gizem Yiğit. MAKSİMİZE ETME EĞİLİMİ İLE KAYIPTAN KAÇINMA, RİSKTEN KAÇINMA, MUTLULUK VE BİLİŞSEL ÖNYARGIYA DÜŞME EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYETE GÖRE ANALİZİ. DEU Journal of GSSS. 2024 Jun. 1;26(2):676-98. doi:10.16953/deusosbil.1383131
Cited By
Maksimumu Hedeflemenin İş ve Yaşam Tatmini Üzerindeki Etkileri
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.15869/itobiad.1732949