Research Article

POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ

Volume: 28 Number: 1 March 15, 2026
TR EN

POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ

Abstract

Post-truth çağında dezenformasyon, yalnızca yanlış veya yanıltıcı bilgilerin dolaşımıyla sınırlı kalmayan; toplumsal güvenin aşınması, kamusal aklın zayıflaması ve kurumların meşruiyetinin sorgulanması gibi çok boyutlu sonuçlar doğuran yapısal bir olguya dönüşmüştür. Sosyal medya platformları, hız, erişilebilirlik, düşük maliyet ve algoritmik görünürlük aracılığıyla doğru bilginin etkisini zayıflatmakta ve bireylerin bilgi edinme pratiklerini nesnel olgular yerine siyasal, ideolojik ve duygusal yönelimler lehine dönüştürmektedir. Bu bağlamda çalışma, Türkiye’de 2022 yılında Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin sosyal medya paylaşımlarına verilen kullanıcı yorumlarını inceleyerek, dezenformasyon karşıtı kurumsal iletişimin toplumsal güven üzerindeki yansımalarını analiz etmektedir. Kullanıcı yorumları valence, stance ve incivility kriterleri doğrultusunda sınıflandırılmış; elde edilen bulgular, kurumun güvenilirliğinin düşük algılandığını, eleştirilerin çoğunlukla tarafsızlık ve şeffaflık ekseninde yoğunlaştığını ve özellikle kriz dönemlerinde güvensizliğin derinleştiğini ortaya koymuştur. Çalışmanın sonuçları, dezenformasyonun yalnızca bilgi doğrulama pratikleriyle sınırlandırılamayacağını; aynı zamanda demokratik istikrarı, toplumsal güvenin yeniden inşasını ve kurumsal meşruiyetin sürdürülebilirliğini tehdit eden kritik bir meydan okuma olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Aassve, A., Capezzone, T., Cavalli, N., Conzo, P., & Peng, C. (2024). Social and political trust diverge during a crisis. Scientific Reports, 14(1), 331. https://doi.org/10.1038/s41598-023-50898-4
  2. Aïmeur, E., Amri, S., & Brassard, G. (2023). Fake news, disinformation and misinformation in social media: a review. Social Network Analysis and Mining, 13(1), 30. https://doi.org/10.1007/s13278-023-01028-5
  3. AlDayel, A., & Magdy, W. (2021). Stance detection on social media: State of the art and trends. Information Processing & Management, 58(4), 102597. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2021.102597
  4. Alpay, Y. (2020). Yalanın Siyaseti. Destek Yayınları.
  5. Anderson, A. A., Yeo, S. K., Brossard, D., Scheufele, D. A., & Xenos, M. A. (2018). Toxic talk: How online incivility can undermine perceptions of media. International Journal of Public Opinion Research, 30(1), 156-168. https://doi.org/10.1093/ijpor/edw022
  6. Antoci, A., Bonelli, L., Paglieri, F., Reggiani, T., & Sabatini, F. (2019). Civility and trust in social media. Journal of Economic Behavior & Organization, 160, 83-99. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2019.02.026
  7. Baek, Y. M., Cappella, J. N., & Bindman, A. (2011). Automating content analysis of open-ended responses: Wordscores and affective intonation. Communication methods and measures, 5(4), 275-296. https://doi.org/10.1080/19312458.2011.624489
  8. Bakshy, E., Messing, S., & Adamic, L. A. (2015). Exposure to ideologically diverse news and opinion on Facebook. Science, 348(6239), 1130-1132. https://doi.org/10.1126/science.aaa1160

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other), Political Science (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 15, 2026

Submission Date

July 19, 2024

Acceptance Date

September 5, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 28 Number: 1

APA
Bahçıvan, S. (2026). POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(1), 103-145. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1519107
AMA
1.Bahçıvan S. POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ. DEU Journal of GSSS. 2026;28(1):103-145. doi:10.16953/deusosbil.1519107
Chicago
Bahçıvan, Süleyman. 2026. “POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (1): 103-45. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1519107.
EndNote
Bahçıvan S (March 1, 2026) POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 1 103–145.
IEEE
[1]S. Bahçıvan, “POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ”, DEU Journal of GSSS, vol. 28, no. 1, pp. 103–145, Mar. 2026, doi: 10.16953/deusosbil.1519107.
ISNAD
Bahçıvan, Süleyman. “POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/1 (March 1, 2026): 103-145. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1519107.
JAMA
1.Bahçıvan S. POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ. DEU Journal of GSSS. 2026;28:103–145.
MLA
Bahçıvan, Süleyman. “POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 1, Mar. 2026, pp. 103-45, doi:10.16953/deusosbil.1519107.
Vancouver
1.Süleyman Bahçıvan. POST-TRUTH, SOSYAL MEDYA VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ. DEU Journal of GSSS. 2026 Mar. 1;28(1):103-45. doi:10.16953/deusosbil.1519107