Research Article

ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ

Volume: 27 Number: 1 March 15, 2025
EN TR

ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ

Abstract

Uluslararası siyaset sahnesinde yaşanan gelişmeler, uluslararası sistemin yapısının ne olduğu konusunda tartışmaların ortaya çıkmasına yol açmıştır. 2.Dünya Savaşı ile birlikte ABD hegemonyasında kurulan liberal uluslararası sistemin, Soğuk Savaş’ın bitişiyle birlikte mutlak zafer kazandığı ve uluslararası sistemin tek kutuplu bir hali ifade ettiği kabul edilmektedir. Ancak tarihsel süreç içerisinde yaşanan gelişmeler ve yeni yükselen güçlerin varlığı, uluslararası sistemin çok kutuplu bir yapıya karşılık geldiği kabulünü ortaya çıkarmıştır. Özellikle Koronavirüs pandemisi ve Ukrayna-Rusya savaşında liberal uluslararası sistemin yapıtaşlarından olan uluslararası örgütler etkisiz kalmıştır. Bu durum çok kutupluluğun da tescili olacak biçimde ulus-devletlerin yeniden uluslararası siyasetin temel aktörleri haline gelmesine yol açmıştır. Diğer yandan çok kutupluluk kendi kendine yardım ilkesini de bir zorunluluk haline dönüştürmüştür. Stratejik otonomi kavramı devletlerin bağımlılıklarını gidermek ve en uygun seçeneği belirleyebilmek için dengeleme davranışı olarak tanımlanabilir. Bu noktada bu çalışma, stratejik otonomi kavramının çok kutuplu uluslararası sistemde devletlerin dış politika tercihlerinde uygun bir davranış olup olmadığı sorusunu merkeze almaktadır.

Keywords

References

  1. A Global Strategy for the European Union’s Foreign and Security Policy. (t.y.). 23 Temmuz 2024 tarihinde https://www.coe-civ.eu/kh/a-global-strategy-for-the-european-unions-foreign-and-security-policy adresinden erişildi.
  2. Acharya, A. (2018). Constructing Global Order Agency and Change in World PoliticsAc. Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Alcaro, R. (2018). The Liberal Order and its Contestations. A Conceptual Framework. The International Spectator, 53 (1), 1-10. doi:10.1080/03932729.2018.1397878
  4. Anadolu Ajansı. (2020, 17 Mart). Çin’den Trump’ın “Çin Virüsü” ifadesine tepki. 1 Ağustos 2022 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/dunya/cinden-trumpin-cin-virusu-ifadesine-tepki/1768935 adresinden erişildi.
  5. Angela Merkel: Europe must take ‘our fate’ into own hands. (2017, 28 Mayıs).POLITICO. 26 Temmuz 2024 tarihinde https://www.politico.eu/article/angela-merkel-europe-cdu-must-take-its-fate-into-its-own-hands-elections-2017/ adresinden erişildi.
  6. BBC. (2018, 14 Ekim). How chemical weapons have helped bring Assad close to victory. https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45586903 adresinden erişildi.
  7. Biscop, S. (2018, 6 Temmuz). Letting Europe Go Its Own Way. Foreign Affairs. https://www.foreignaffairs.com/france/letting-europe-go-its-own-way adresinden erişildi.
  8. Borell, J. (t.y.). How to revive multilateralism in a multipolar world? | EEAS. 9 Temmuz 2024 tarihinde https://www.eeas.europa.eu/eeas/how-revive-multilateralism-multipolar-world_en adresinden erişildi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

February 25, 2025

Publication Date

March 15, 2025

Submission Date

July 31, 2024

Acceptance Date

January 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 1

APA
Çakırca, B. (2025). ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(1), 323-345. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1525248
AMA
1.Çakırca B. ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. DEU Journal of GSSS. 2025;27(1):323-345. doi:10.16953/deusosbil.1525248
Chicago
Çakırca, Burak. 2025. “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (1): 323-45. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1525248.
EndNote
Çakırca B (March 1, 2025) ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 1 323–345.
IEEE
[1]B. Çakırca, “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”, DEU Journal of GSSS, vol. 27, no. 1, pp. 323–345, Mar. 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1525248.
ISNAD
Çakırca, Burak. “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/1 (March 1, 2025): 323-345. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1525248.
JAMA
1.Çakırca B. ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. DEU Journal of GSSS. 2025;27:323–345.
MLA
Çakırca, Burak. “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 27, no. 1, Mar. 2025, pp. 323-45, doi:10.16953/deusosbil.1525248.
Vancouver
1.Burak Çakırca. ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. DEU Journal of GSSS. 2025 Mar. 1;27(1):323-45. doi:10.16953/deusosbil.1525248

Cited By