Araştırma Makalesi

ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ

Cilt: 27 Sayı: 1 15 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ

Öz

Uluslararası siyaset sahnesinde yaşanan gelişmeler, uluslararası sistemin yapısının ne olduğu konusunda tartışmaların ortaya çıkmasına yol açmıştır. 2.Dünya Savaşı ile birlikte ABD hegemonyasında kurulan liberal uluslararası sistemin, Soğuk Savaş’ın bitişiyle birlikte mutlak zafer kazandığı ve uluslararası sistemin tek kutuplu bir hali ifade ettiği kabul edilmektedir. Ancak tarihsel süreç içerisinde yaşanan gelişmeler ve yeni yükselen güçlerin varlığı, uluslararası sistemin çok kutuplu bir yapıya karşılık geldiği kabulünü ortaya çıkarmıştır. Özellikle Koronavirüs pandemisi ve Ukrayna-Rusya savaşında liberal uluslararası sistemin yapıtaşlarından olan uluslararası örgütler etkisiz kalmıştır. Bu durum çok kutupluluğun da tescili olacak biçimde ulus-devletlerin yeniden uluslararası siyasetin temel aktörleri haline gelmesine yol açmıştır. Diğer yandan çok kutupluluk kendi kendine yardım ilkesini de bir zorunluluk haline dönüştürmüştür. Stratejik otonomi kavramı devletlerin bağımlılıklarını gidermek ve en uygun seçeneği belirleyebilmek için dengeleme davranışı olarak tanımlanabilir. Bu noktada bu çalışma, stratejik otonomi kavramının çok kutuplu uluslararası sistemde devletlerin dış politika tercihlerinde uygun bir davranış olup olmadığı sorusunu merkeze almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. A Global Strategy for the European Union’s Foreign and Security Policy. (t.y.). 23 Temmuz 2024 tarihinde https://www.coe-civ.eu/kh/a-global-strategy-for-the-european-unions-foreign-and-security-policy adresinden erişildi.
  2. Acharya, A. (2018). Constructing Global Order Agency and Change in World PoliticsAc. Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Alcaro, R. (2018). The Liberal Order and its Contestations. A Conceptual Framework. The International Spectator, 53 (1), 1-10. doi:10.1080/03932729.2018.1397878
  4. Anadolu Ajansı. (2020, 17 Mart). Çin’den Trump’ın “Çin Virüsü” ifadesine tepki. 1 Ağustos 2022 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/dunya/cinden-trumpin-cin-virusu-ifadesine-tepki/1768935 adresinden erişildi.
  5. Angela Merkel: Europe must take ‘our fate’ into own hands. (2017, 28 Mayıs).POLITICO. 26 Temmuz 2024 tarihinde https://www.politico.eu/article/angela-merkel-europe-cdu-must-take-its-fate-into-its-own-hands-elections-2017/ adresinden erişildi.
  6. BBC. (2018, 14 Ekim). How chemical weapons have helped bring Assad close to victory. https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45586903 adresinden erişildi.
  7. Biscop, S. (2018, 6 Temmuz). Letting Europe Go Its Own Way. Foreign Affairs. https://www.foreignaffairs.com/france/letting-europe-go-its-own-way adresinden erişildi.
  8. Borell, J. (t.y.). How to revive multilateralism in a multipolar world? | EEAS. 9 Temmuz 2024 tarihinde https://www.eeas.europa.eu/eeas/how-revive-multilateralism-multipolar-world_en adresinden erişildi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Şubat 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

31 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

6 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çakırca, B. (2025). ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(1), 323-345. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1525248
AMA
1.Çakırca B. ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27(1):323-345. doi:10.16953/deusosbil.1525248
Chicago
Çakırca, Burak. 2025. “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (1): 323-45. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1525248.
EndNote
Çakırca B (01 Mart 2025) ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 1 323–345.
IEEE
[1]B. Çakırca, “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 1, ss. 323–345, Mar. 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1525248.
ISNAD
Çakırca, Burak. “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/1 (01 Mart 2025): 323-345. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1525248.
JAMA
1.Çakırca B. ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27:323–345.
MLA
Çakırca, Burak. “ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 1, Mart 2025, ss. 323-45, doi:10.16953/deusosbil.1525248.
Vancouver
1.Burak Çakırca. ÇOK KUTUPLU ULUSLARARASI SİSTEMDE STRATEJİK OTONOMİ KAVRAMI VE ÖNEMİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2025;27(1):323-45. doi:10.16953/deusosbil.1525248

Cited By