Research Article

EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI

Volume: 27 Number: 2 June 15, 2025
TR EN

EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI

Abstract

Sayısız araştırma, öğrencilerin bir bilgiyi öğrenmeleri kadar bu bilgileri hakkında bilgilere sahip olmalarının ve bunları düzenlemelerinin, diğer bir ifadeyle üstbilişsel performanslarının, akademik başarılarında oldukça kritik bir öneme sahip olduğunu işaret etmektedir. 120K850 No.lu TÜBİTAK projesi kapsamında desteklenen bu çalışmada, standart bir öğretim bağlamındaki iki temel grubun (öğretmen ve öğrencilerin) üstbilişsel “hedef”, “izleme” ve “kontrol” süreçlerini kavramsallaştıran ve “eğitimde çok düzeyli üstbilişsel düzenleme modeli” olarak alan yazına sunulan modele uygun olarak “Eğitimde Üstbilişsel Düzenleme Envanteri (EÜDE): Öğrenci Versiyonu”nun geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, mevcut ilişkili ölçeklerden yararlanılmış ve buna ek olarak araştırmacılar tarafından eklenmiş ölçek maddeleri, 24 ilden toplam 10190 5, 6 ve 7. sınıf öğrencisine tamamı çevrimiçi olarak üç aşamada uygulanmıştır. Oluşturulan 33 maddelik ölçek, ilk aşamada 6178 öğrenciye uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonrasında 20 madde içeren ölçek, ikinci aşamada 2845 öğrenciye ve son aşamada AFA, madde ve test parametrelerine göre belirlenerek elde edilen 12 maddelik ölçek 1527 öğrenciye uygulanmıştır. Son aşamada elde edilen 12 maddelik nihai ölçek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. AFA ve DFA sonuçlarına göre, öğrencilerin üstbilişsel düzenleme yapısındaki üstbilişsel “hedef”, “izleme” ve “kontrol” alt boyutlarına ait maddeler belirlenebilmiştir. Güvenirlik analizi sonuçları da geliştirilen ölçeğin iç tutarlı olduğunu göstermiştir.

Keywords

Supporting Institution

The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK)

Project Number

120K850

Ethical Statement

The purposes and procedure of the current study were granted approval from the ethics committee of Ege University (Ethics Committee’s Decision Date: 02.12.2020, Ethics Committee Approval Meeting/Decision No: 15/01, Protocol No: 721).

Thanks

We would like to thank the Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) which supported our study.

References

  1. Başokçu, O. T., & Güzel, M. A. (2020). Üstbilişsel İzleme ve Matematiksel Yeterlilikler: Bilişsel Tanı Modeli ve Sinyal Tespit Kuramı Yaklaşımı. Eğitim ve Bilim, 46 (205). https://doi.org/10.15390/EB.2020.7991
  2. Garcia, T., & Pintrich, P. R. (1996). Assessing Students’ Motivation and Learning Strategies in the Classroom Context: The Motivated Strategies for Learning Questionnaire. Içinde M. Birenbaum & F. J. R. C. Dochy (Ed.), Alternatives in Assessment of Achievements, Learning Processes and Prior Knowledge (ss. 319-339). Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-011-0657-3_12
  3. Güzel, M. A. (2015). A metacognitive regulation approach for judgment of satiation. Journal of Cognitive Psychology, 27 (8), 929-943. https://doi.org/10.1080/20445911.2015.1057148
  4. Güzel, M. A., & Başokçu, T. O. (2023a). Eğitimde Üstbilişsel Düzenleme Envanteri: Öğretmen Versiyonu’nun (EÜDE: Öğretmen-Kendi ve Öğretmen-Sınıf) Geliştirilme Çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), Article 1. https://doi.org/10.17556/erziefd.1224757
  5. Güzel, M. A., & Başokçu, T. O. (2023b). Knowledge about others’ knowledge: How accurately do teachers estimate their students’ test scores? Metacognition and Learning, 18(1), 295-312. https://doi.org/10.1007/s11409-023-09333-2
  6. Güzel, M. A., & Güngör, D. (2020). Testing a metacognitive regulation appoach for judgment of satiation: Might hunger and fulless not be the polar opposites of the same dimension? Nesne Psikoloji Dergisi, 8(18). https://doi.org/10.7816/nesne-08-18-01
  7. Hacker, D. J., Dunlosky, J., & Graesser, A. C. (Ed.). (2009). Handbook of metacognition in education. Routledge.
  8. Mazzoni, G., & Cornoldi, C. (1993). Strategies in study time allocation: Why is study time sometimes not effective? Journal of Experimental Psychology: General, 122(1), 47-60. https://doi.org/10.1037/0096-3445.122.1.47

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied and Developmental Psychology (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 2, 2025

Publication Date

June 15, 2025

Submission Date

January 3, 2025

Acceptance Date

February 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 2

APA
Güzel, M. A., & Başokçu, T. O. (2025). EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(2), 497-517. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1612641
AMA
1.Güzel MA, Başokçu TO. EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. DEU Journal of GSSS. 2025;27(2):497-517. doi:10.16953/deusosbil.1612641
Chicago
Güzel, Mehmet Akif, and Tahsin Oğuz Başokçu. 2025. “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (2): 497-517. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1612641.
EndNote
Güzel MA, Başokçu TO (June 1, 2025) EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 2 497–517.
IEEE
[1]M. A. Güzel and T. O. Başokçu, “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”, DEU Journal of GSSS, vol. 27, no. 2, pp. 497–517, June 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1612641.
ISNAD
Güzel, Mehmet Akif - Başokçu, Tahsin Oğuz. “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/2 (June 1, 2025): 497-517. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1612641.
JAMA
1.Güzel MA, Başokçu TO. EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. DEU Journal of GSSS. 2025;27:497–517.
MLA
Güzel, Mehmet Akif, and Tahsin Oğuz Başokçu. “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 27, no. 2, June 2025, pp. 497-1, doi:10.16953/deusosbil.1612641.
Vancouver
1.Mehmet Akif Güzel, Tahsin Oğuz Başokçu. EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. DEU Journal of GSSS. 2025 Jun. 1;27(2):497-51. doi:10.16953/deusosbil.1612641