Araştırma Makalesi

EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI

Cilt: 27 Sayı: 2 15 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI

Öz

Sayısız araştırma, öğrencilerin bir bilgiyi öğrenmeleri kadar bu bilgileri hakkında bilgilere sahip olmalarının ve bunları düzenlemelerinin, diğer bir ifadeyle üstbilişsel performanslarının, akademik başarılarında oldukça kritik bir öneme sahip olduğunu işaret etmektedir. 120K850 No.lu TÜBİTAK projesi kapsamında desteklenen bu çalışmada, standart bir öğretim bağlamındaki iki temel grubun (öğretmen ve öğrencilerin) üstbilişsel “hedef”, “izleme” ve “kontrol” süreçlerini kavramsallaştıran ve “eğitimde çok düzeyli üstbilişsel düzenleme modeli” olarak alan yazına sunulan modele uygun olarak “Eğitimde Üstbilişsel Düzenleme Envanteri (EÜDE): Öğrenci Versiyonu”nun geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, mevcut ilişkili ölçeklerden yararlanılmış ve buna ek olarak araştırmacılar tarafından eklenmiş ölçek maddeleri, 24 ilden toplam 10190 5, 6 ve 7. sınıf öğrencisine tamamı çevrimiçi olarak üç aşamada uygulanmıştır. Oluşturulan 33 maddelik ölçek, ilk aşamada 6178 öğrenciye uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonrasında 20 madde içeren ölçek, ikinci aşamada 2845 öğrenciye ve son aşamada AFA, madde ve test parametrelerine göre belirlenerek elde edilen 12 maddelik ölçek 1527 öğrenciye uygulanmıştır. Son aşamada elde edilen 12 maddelik nihai ölçek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. AFA ve DFA sonuçlarına göre, öğrencilerin üstbilişsel düzenleme yapısındaki üstbilişsel “hedef”, “izleme” ve “kontrol” alt boyutlarına ait maddeler belirlenebilmiştir. Güvenirlik analizi sonuçları da geliştirilen ölçeğin iç tutarlı olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Proje Numarası

120K850

Etik Beyan

Bu çalışma, Ege Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun (Protokol No: 721) 02.12.2020 tarihli 15/01 toplantısında alınan onay kararı ile yürütülmüştür.

Teşekkür

Çalışmamızı destekleyen Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK) teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Başokçu, O. T., & Güzel, M. A. (2020). Üstbilişsel İzleme ve Matematiksel Yeterlilikler: Bilişsel Tanı Modeli ve Sinyal Tespit Kuramı Yaklaşımı. Eğitim ve Bilim, 46 (205). https://doi.org/10.15390/EB.2020.7991
  2. Garcia, T., & Pintrich, P. R. (1996). Assessing Students’ Motivation and Learning Strategies in the Classroom Context: The Motivated Strategies for Learning Questionnaire. Içinde M. Birenbaum & F. J. R. C. Dochy (Ed.), Alternatives in Assessment of Achievements, Learning Processes and Prior Knowledge (ss. 319-339). Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-011-0657-3_12
  3. Güzel, M. A. (2015). A metacognitive regulation approach for judgment of satiation. Journal of Cognitive Psychology, 27 (8), 929-943. https://doi.org/10.1080/20445911.2015.1057148
  4. Güzel, M. A., & Başokçu, T. O. (2023a). Eğitimde Üstbilişsel Düzenleme Envanteri: Öğretmen Versiyonu’nun (EÜDE: Öğretmen-Kendi ve Öğretmen-Sınıf) Geliştirilme Çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), Article 1. https://doi.org/10.17556/erziefd.1224757
  5. Güzel, M. A., & Başokçu, T. O. (2023b). Knowledge about others’ knowledge: How accurately do teachers estimate their students’ test scores? Metacognition and Learning, 18(1), 295-312. https://doi.org/10.1007/s11409-023-09333-2
  6. Güzel, M. A., & Güngör, D. (2020). Testing a metacognitive regulation appoach for judgment of satiation: Might hunger and fulless not be the polar opposites of the same dimension? Nesne Psikoloji Dergisi, 8(18). https://doi.org/10.7816/nesne-08-18-01
  7. Hacker, D. J., Dunlosky, J., & Graesser, A. C. (Ed.). (2009). Handbook of metacognition in education. Routledge.
  8. Mazzoni, G., & Cornoldi, C. (1993). Strategies in study time allocation: Why is study time sometimes not effective? Journal of Experimental Psychology: General, 122(1), 47-60. https://doi.org/10.1037/0096-3445.122.1.47

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

3 Ocak 2025

Kabul Tarihi

3 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Güzel, M. A., & Başokçu, T. O. (2025). EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(2), 497-517. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1612641
AMA
1.Güzel MA, Başokçu TO. EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27(2):497-517. doi:10.16953/deusosbil.1612641
Chicago
Güzel, Mehmet Akif, ve Tahsin Oğuz Başokçu. 2025. “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (2): 497-517. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1612641.
EndNote
Güzel MA, Başokçu TO (01 Haziran 2025) EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 2 497–517.
IEEE
[1]M. A. Güzel ve T. O. Başokçu, “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 497–517, Haz. 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1612641.
ISNAD
Güzel, Mehmet Akif - Başokçu, Tahsin Oğuz. “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/2 (01 Haziran 2025): 497-517. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1612641.
JAMA
1.Güzel MA, Başokçu TO. EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27:497–517.
MLA
Güzel, Mehmet Akif, ve Tahsin Oğuz Başokçu. “EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 2, Haziran 2025, ss. 497-1, doi:10.16953/deusosbil.1612641.
Vancouver
1.Mehmet Akif Güzel, Tahsin Oğuz Başokçu. EĞİTİMDE ÜSTBİLİŞSEL DÜZENLEME ENVANTERİ: ÖĞRENCİ VERSİYONU’NUN (EÜDE: ÖĞRENCİ-KENDİ FORMU) GELİŞTİRİLME ÇALIŞMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Haziran 2025;27(2):497-51. doi:10.16953/deusosbil.1612641