Research Article

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ

Volume: 28 Number: 1 March 15, 2026
TR EN

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ

Abstract

Belirli bir görevin veya sorumluluğun yerine getirilmesine ilişkin davranışların geciktirilmesine karşılık gelen erteleme olgusu, bireyin psikososyal açıdan güçlükler yaşamasına yol açabilmektedir. Bu doğrultuda son yıllarda yapılan araştırmalarda erteleme ile ilişkili olabilecek bireysel, sosyal ve ailesel unsurlara yönelik ilgi artmıştır. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde akademik erteleme eğilimi ile ebeveynden algılanan kabul-ret ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi, öğrenim görmekte olan 422 üniversite öğrencisinden (x̄ = 21.27, SS = 1.99) oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçekler, Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği, Yetişkin Ebeveyn Kabul Ret Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ-16)’dir. Veriler bağımsız örneklemler için t-testi, Pearson korelasyon, hiyerarşik regresyon ve aracılık analizleri ile analiz edilmiştir. Korelasyon analizleri, akademik ertelemenin duygu düzenleme güçlüğü toplam puanı, alt boyutları ve ebeveyn reddi ile pozitif yönde, ebeveyn kabulü ile negatif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Hiyerarşik regresyon analizi, ebeveyn reddi ve duygu düzenleme güçlüğünün akademik ertelemeyi anlamlı bir şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Aracılık analizleri ise duygu düzenleme güçlüğünün, ebeveyn reddi ile akademik erteleme arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Bulgular, akademik erteleme davranışlarının hem aile içi ilişkiler hem de bireysel duygu düzenleme becerileri ile güçlü bir şekilde ilişkilendirilebileceğini göstermektedir. Bu kapsamda önleyici müdahale çalışmalarında duygu düzenleme becerilerine odaklanılması, akademik ertelemenin erken dönem ve değişmez yapıdaki unsurlar ile bağlantılı etkilerini düzenlemek adına önemli görülmektedir.

Keywords

Ethical Statement

For this study, ethical approval was obtained from the Social Research Ethics Committee of İzmir Kâtip Çelebi University with decision number 2024/09-10 dated 22 May 2024.

References

  1. Abdi Zarrin, S., & Gracia, E. (2020). Prediction of academic procrastination by fear of failure and self-regulation. Educational Sciences: Theory and Practice, 20 (3), 34-43. https://doi.org/10.12738/jestp.2020.3.003
  2. Aitken, M. E. (1982). A personality profile of the college student procrastinator. (Yayımlanmamış doktora tezi). University of Pittsburgh.
  3. Ajayi, O. S. (2020). Academic self-efficacy, gender and academic procrastination. Epiphany. Journal of Transdisciplinary Studies, 13 (1), 75-84. https://doi.org/10.21533/epiphany.v13i1.324
  4. Akinsola, M. K., Tella, A., & Tella, A. (2007). Correlates of academic procrastination and mathematics achievement of university undergraduate students. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 3 (4), 363-370. https://doi.org/10.12973/ejmste/75415
  5. Amoke, C. V., Ede, M. O., Umeano, C. E., Okeke, C. I., Onah, S. O., Ezeah, M. A., & Nwaogaidu, J. C. (2021). Interaction effect of gender on academic procrastination and achievement orientation among in-school adolescents. International Journal of Higher Education, 10 (6), 202-212. https://doi.org/10.5430/ijhe.v10n6p202
  6. Balkıs, M. (2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğilimlerinin düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  7. Balkıs, M. (2011). Academic efficacy as a mediator and moderator variable in the relationship between academic procrastination and academic achievement. Eğitim Araştırmaları-Eurasian Journal of Educational Research, 45, 1-16.
  8. Balkıs, M. (2013). Academic procrastination, academic life satisfaction and academic achievement: the mediation role of rational beliefs about studying. Journal of Cognitive & Behavioral Psychotherapies, 13 (1), 57-74.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied and Developmental Psychology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 15, 2026

Submission Date

February 17, 2025

Acceptance Date

August 18, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 28 Number: 1

APA
Yılmaz Çoban, S. S., Şahin, M., & Vural Yüzbaşı, D. (2026). ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(1), 15-43. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1641626
AMA
1.Yılmaz Çoban SS, Şahin M, Vural Yüzbaşı D. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2026;28(1):15-43. doi:10.16953/deusosbil.1641626
Chicago
Yılmaz Çoban, Sümeyye Sema, Mustafa Şahin, and Demet Vural Yüzbaşı. 2026. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (1): 15-43. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1641626.
EndNote
Yılmaz Çoban SS, Şahin M, Vural Yüzbaşı D (March 1, 2026) ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 1 15–43.
IEEE
[1]S. S. Yılmaz Çoban, M. Şahin, and D. Vural Yüzbaşı, “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”, DEU Journal of GSSS, vol. 28, no. 1, pp. 15–43, Mar. 2026, doi: 10.16953/deusosbil.1641626.
ISNAD
Yılmaz Çoban, Sümeyye Sema - Şahin, Mustafa - Vural Yüzbaşı, Demet. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/1 (March 1, 2026): 15-43. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1641626.
JAMA
1.Yılmaz Çoban SS, Şahin M, Vural Yüzbaşı D. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2026;28:15–43.
MLA
Yılmaz Çoban, Sümeyye Sema, et al. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 1, Mar. 2026, pp. 15-43, doi:10.16953/deusosbil.1641626.
Vancouver
1.Sümeyye Sema Yılmaz Çoban, Mustafa Şahin, Demet Vural Yüzbaşı. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2026 Mar. 1;28(1):15-43. doi:10.16953/deusosbil.1641626