Araştırma Makalesi

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ

Cilt: 28 Sayı: 1 15 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ

Öz

Belirli bir görevin veya sorumluluğun yerine getirilmesine ilişkin davranışların geciktirilmesine karşılık gelen erteleme olgusu, bireyin psikososyal açıdan güçlükler yaşamasına yol açabilmektedir. Bu doğrultuda son yıllarda yapılan araştırmalarda erteleme ile ilişkili olabilecek bireysel, sosyal ve ailesel unsurlara yönelik ilgi artmıştır. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde akademik erteleme eğilimi ile ebeveynden algılanan kabul-ret ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi, öğrenim görmekte olan 422 üniversite öğrencisinden (x̄ = 21.27, SS = 1.99) oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçekler, Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği, Yetişkin Ebeveyn Kabul Ret Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ-16)’dir. Veriler bağımsız örneklemler için t-testi, Pearson korelasyon, hiyerarşik regresyon ve aracılık analizleri ile analiz edilmiştir. Korelasyon analizleri, akademik ertelemenin duygu düzenleme güçlüğü toplam puanı, alt boyutları ve ebeveyn reddi ile pozitif yönde, ebeveyn kabulü ile negatif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Hiyerarşik regresyon analizi, ebeveyn reddi ve duygu düzenleme güçlüğünün akademik ertelemeyi anlamlı bir şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Aracılık analizleri ise duygu düzenleme güçlüğünün, ebeveyn reddi ile akademik erteleme arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Bulgular, akademik erteleme davranışlarının hem aile içi ilişkiler hem de bireysel duygu düzenleme becerileri ile güçlü bir şekilde ilişkilendirilebileceğini göstermektedir. Bu kapsamda önleyici müdahale çalışmalarında duygu düzenleme becerilerine odaklanılması, akademik ertelemenin erken dönem ve değişmez yapıdaki unsurlar ile bağlantılı etkilerini düzenlemek adına önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırma için İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal Araştırmalar Etik Kurulu’ndan 22.05.2024 tarihli ve 2024/09-10 sayılı karar ile etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Abdi Zarrin, S., & Gracia, E. (2020). Prediction of academic procrastination by fear of failure and self-regulation. Educational Sciences: Theory and Practice, 20 (3), 34-43. https://doi.org/10.12738/jestp.2020.3.003
  2. Aitken, M. E. (1982). A personality profile of the college student procrastinator. (Yayımlanmamış doktora tezi). University of Pittsburgh.
  3. Ajayi, O. S. (2020). Academic self-efficacy, gender and academic procrastination. Epiphany. Journal of Transdisciplinary Studies, 13 (1), 75-84. https://doi.org/10.21533/epiphany.v13i1.324
  4. Akinsola, M. K., Tella, A., & Tella, A. (2007). Correlates of academic procrastination and mathematics achievement of university undergraduate students. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 3 (4), 363-370. https://doi.org/10.12973/ejmste/75415
  5. Amoke, C. V., Ede, M. O., Umeano, C. E., Okeke, C. I., Onah, S. O., Ezeah, M. A., & Nwaogaidu, J. C. (2021). Interaction effect of gender on academic procrastination and achievement orientation among in-school adolescents. International Journal of Higher Education, 10 (6), 202-212. https://doi.org/10.5430/ijhe.v10n6p202
  6. Balkıs, M. (2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğilimlerinin düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  7. Balkıs, M. (2011). Academic efficacy as a mediator and moderator variable in the relationship between academic procrastination and academic achievement. Eğitim Araştırmaları-Eurasian Journal of Educational Research, 45, 1-16.
  8. Balkıs, M. (2013). Academic procrastination, academic life satisfaction and academic achievement: the mediation role of rational beliefs about studying. Journal of Cognitive & Behavioral Psychotherapies, 13 (1), 57-74.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2025

Kabul Tarihi

18 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yılmaz Çoban, S. S., Şahin, M., & Vural Yüzbaşı, D. (2026). ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(1), 15-43. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1641626
AMA
1.Yılmaz Çoban SS, Şahin M, Vural Yüzbaşı D. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;28(1):15-43. doi:10.16953/deusosbil.1641626
Chicago
Yılmaz Çoban, Sümeyye Sema, Mustafa Şahin, ve Demet Vural Yüzbaşı. 2026. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (1): 15-43. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1641626.
EndNote
Yılmaz Çoban SS, Şahin M, Vural Yüzbaşı D (01 Mart 2026) ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 1 15–43.
IEEE
[1]S. S. Yılmaz Çoban, M. Şahin, ve D. Vural Yüzbaşı, “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 1, ss. 15–43, Mar. 2026, doi: 10.16953/deusosbil.1641626.
ISNAD
Yılmaz Çoban, Sümeyye Sema - Şahin, Mustafa - Vural Yüzbaşı, Demet. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/1 (01 Mart 2026): 15-43. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1641626.
JAMA
1.Yılmaz Çoban SS, Şahin M, Vural Yüzbaşı D. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;28:15–43.
MLA
Yılmaz Çoban, Sümeyye Sema, vd. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 1, Mart 2026, ss. 15-43, doi:10.16953/deusosbil.1641626.
Vancouver
1.Sümeyye Sema Yılmaz Çoban, Mustafa Şahin, Demet Vural Yüzbaşı. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ERTELEME İLE EBEVEYN KABUL REDDİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;28(1):15-43. doi:10.16953/deusosbil.1641626